Bioplast Summit oczami organizatorów

Przedstawiamy nadesłaną przez firmę Noweko relację z warsztatów Bioplast Summit, które odbyły się w dn. 23 marca w Opolu
Wieczór 22 marca 2015. Niespełna 12 godzin do rozpoczęcia kursokonferencji Bioplast Summit zorganizowanej przez konsultingową firmę InnoCo z Katowic oraz inicjatora przedsięwzięcia, bielską spółkę Noweko. Temperatura bliska zeru nie sprzyja spacerom, pomimo, że spowite nocą alejki hotelowego pałacu Villa Park pod Opolem aż kuszą, aby odpocząć po wielogodzinnej drodze na jutrzejsze warsztaty. Obsługa hotelu, choć to wszak niedziela, szybko dokonuje porządków po odbywającym się tu jeszcze chwilę temu przyjęciu. Pojawia się roll-up informujący przybywających, że to jest właśnie to miejsce, gdzie już wkrótce odbędzie się pierwsze tego typu wydarzenie w Polsce.

Do hotelu przyjechał już przedstawiciel głównego sponsora, niemieckiej firmy Biotec, są już też pierwsi uczestnicy. Pozornie okazywana radość z nieoczekiwanego spotkania kolegów z branży skrywa jednak niepokój i zainteresowanie ich obecnością jakby zadając pytanie "co ONI tu robią?". Dochodzi 21 gdy dociera informacja, że przedstawiciel koncernu certyfikującego Vinçotte z Belgii z uwagi na zmianę rozkładu lotu chwilowo utknął na lotnisku w Monachium. Nowy plan zakłada jednak, że opóźnienie nie będzie większe niż jedna godzina. Cóż, czekamy. Napięcie rośnie, delikatnie rozładowywane nielicznym brzękiem szklanek wypełnionych "małym jasnym".

Gdy o godzinie 6 w poniedziałkowy ranek pierwszy budzik zza ściany budzi swojego właściciela można wreszcie dostrzec piękny starodrzew parku otaczającego hotel. Ostre promienie słońca jakby wynagradzały wczorajszą szarugę za wszelką cenę chcąc wedrzeć się do pomieszczeń pałacu. Cienie grają na tapetach, i co rusz słychać niespieszne otwieranie drzwi od pokoi gości udających się na śniadanie. To będzie udany i pracowity dzień.

Finalnie 25 przedstawicieli firm producenckich i pośredników handlowych przybyło punktualnie, tak więc po filiżance kawy, dokładnie o godz. 9.30, pan Luk Palmen reprezentujący organizatora wydarzenia, oficjalnie rozpoczął warsztaty. Z pierwszą prezentacją wystąpił pan Uwe Beythien przedstawiciel Biotec GmbH & Co. KG - niemieckiego producenta biopolimerów z ponad dwudziestoletnim doświadczeniem w produkcji surowców kompostowalnych, którego 100 proc. udziałowcem jest spółka Sphere. Warto dodać, że za sam tylko rok 2014 spółka osiągnęła obrót 350 mln euro. Dało to uczestnikom wydarzenia sporo do myślenia, w jakim miejscu - jeżeli chodzi o przetwórstwo biopolimerów - są kraje Europy Zachodniej, a w jakim Polska.

Wstępna prezentacja przedstawiała spółkę, jej dotychczasowe osiągnięcia, profil produkcji i liczbę pracowników. Godnym uwagi jest fakt, że produkty Biotec oparte na skrobi ziemniaczanej są produkowane z obierków i innych pozostałości po produkcji artykułów spożywczych np. frytek, a sama fabryka jest zasilana energią ze źródeł odnawialnych. Pan Beythien przedstawił także szerokie portfolio oferowanych przez firmę Biotec polimerów oraz dedykowanych im zastosowań. Jako kluczowe produkty powstające w wyniku sprzedaży polimerów Bioplast wskazał worki na odpady i torby handlowe, następnie folie termokurczliwe, folie typu cast, tacki na żywność, oraz wreszcie świetnie znane wszystkim uczestnikom wszelkiego typu targów ekologicznych długopisy i kołeczki do stawiania piłek podczas gry w golfa. Produkty Biotec są możliwe do przetwarzania wszystkimi metodami: ekstruzji, rozdmuchu i wtrysku. Dla początkujących do rozdmuchu rekomendował surowiec Bioplast 106/02, który jest także łatwy w bezpośrednim zadrukowaniu bez potrzeby wcześniejszego koronowania. Dla występujących także na sali przedstawicieli firm produkujących worki na odpady najlepszym wyborem będzie Bioplast 500, gdyż produkt ten można bezpośrednio kompostować wraz z zawartością. Nowością w ofercie firmy jest Bioplast 900, kolejny polimer w ofercie Biotec dedykowany do produktów sztywnych. Jednakże jak zawsze przy okazji produkcji tego typu wyrobów niezmierne ważne jest, aby zwracać uwagę na grubość produktu, gdyż przy przekroczeniu certyfikowanych parametrów grubości może przestać spełniać wymogi kompostowania. Polimer ten jest naturalną technologiczną konsekwencją jednego z najlepiej sprzedających się produktów tej firmy, a mianowicie Bioplast 2189, który produkowany od niemal 20 lat również jest dedykowany produktom sztywnym, za przykład mogą służyć np. długopisy.

Niezmiernie ciekawą aplikacją dopuszczoną do stosowania w przemyśle spożywczym jest Bioplast TPS najczęściej stosowany do produkcji kapsułek na lekarstwa. Sporo zainteresowania wśród zebranych wzbudził również fakt, że surowce Bioplast można mieszać z sobą na sucho aby uzyskać surowiec o nowych właściwościach. W ten sposób uzyskuje się np. bardziej sztywne folie przypominające produkty wykonane z polimerów poliolefinowych. Kolejnym ciekawym surowcem jest tzw. Wrap 100, który po przetworzeniu przez termoformowanie do złudzenia przypomina właściwości papieru, idealnie nadaje się do pakowania gorących przekąsek, podczas gdy produkt zapakowany nie zaparza się. Puentą tej części prezentacji było podkreślenie, iż stosowanie biopolimerów powinno mieć przemyślany sens, abyśmy odnajdywali je tam, gdzie jest to rzeczywiście ekonomicznie i racjonalnie uzasadnione. Nie próbujmy forsować tych rozwiązań wszędzie, gdyż nie we wszystkich aplikacjach ma to sens - mówił pan Uwe. Aktualnie głównym celem firmy jest ciągły rozwój i chęć doskonalenia produktów odpowiadając wprost na realne potrzeby rynku. Dobrym przykładem jest najnowszy projekt dotyczący opracowania surowców nadających się do tworzenia produktów biodegradowalnych również w środowisku wody morskiej i słodkiej. W późniejszej rozmowie z uczestnikami wydarzenia padały pytania o cenę, która, choć w dalszym ciągu wyższa od tradycyjnych polimerów na przestrzeni ostatnich 5 lat spadła o 20 proc. pomimo wzrostu kosztów produkcji. Było to możliwe tylko dzięki zwiększeniu wolumenu produkcji, co przy tak znacznej różnicy cen w porównaniu z polimerami poliolefinowymi stanowi największe wyzwanie dla branży.

W następnej prezentacji zostały przedstawione wybrane aspekty legislacji dotyczące biopolimerów. Przedstawiciel I.B.O. COBRO zwrócił uwagę na niewiadomą dotyczącą zmian w dyrektywie 94/62/EC, gdyż silne, spierające się lobby walczą wciąż o jej ostateczny wygląd. W późniejszym przedstawieniu Pan Phillippe Dewolfs reprezentujący belgijską organizację non-profit Vincotte, nadającą znaki OKCompost, OKBiobased oraz "sadzonki" (znaku należącego do Stowarzyszenia European Bioplastics) w zgodności z normą EN13432, uporządkował nieco temat mówiąc, że zmiany we wspomnianej dyrektywie dotyczyć mają cienkich toreb handlowych, czyli o grubości do 20 my, których stosowanie maj być dozwolone tylko wtedy, gdy będą wykonane z certyfikowanych surowców kompostowalnych. Kolejną grupą produktów pod lupą KE będą torby handlowe o grubości 20-60 my, których stosowanie ma zostać zabronione. Te zaś, których grubość będzie przewyższała 60 my traktowane są jako produkty wielokrotnego użytku i tym samym możliwe do stosowania.

Kolejny mówca, profesor Artur Bartkowiak z Zachodniopomorskiego Instytutu Technologicznego przedstawił dokonania jednostki biotechnologii, która zrealizowała m.in. ciekawy projekt opakowania na owoce morza. Metalizowana tacka, jak i folia otaczająca produkt była w całości przydatna do kompostowania. Rozwiązania dotyczące opakowań na kwiaty, które pełnią funkcję ochronną, informacyjną, ale przede wszystkim przedłużają trwałość roślin to kolejna ciekawa i użyteczna innowacja z ZUT.

Pani doktor Anna Pietruszka z ICSO w Kędzierzynie Koźlu, to kolejna prelegentka z szacownego grona naukowego, która w swym wystąpieniu przedstawiła wyniki testów przeprowadzonych w warunkach laboratoryjnych na polimerach firmy Biotec. Przedstawiła ona wyniki badań i doświadczenia z ekstruzji folii z udziałem surowców firmy Biotec, a dokładnie polimerów Bioplast 2189 i 106/02. Obydwa wykazywały szczególną stabilność w procesach przetwórczych, dobrze się przetworzyły w temp. 160 st. C. Pani Anna pokazała również próbki produktów, które zostały przegrzane w temp. ok. 180 st. C, co nie wpłynęło w żaden sposób na maszynę, która po obróbce biopolimerów została krótko oczyszczona poprzez zastosowanie LDPE, a jedynym efektem była niewielka zmiana koloru finalnego produktu, który lekko zbrązowiał. W późniejszej rozmowie moderowanej przez Pana Palmena jedna z przedstawicielek firmy mająca w swojej stałej ofercie produkty wykonane z polimerów firmy Biotec potwierdziła brak jakichkolwiek kłopotów produkcyjnych związanych z surowcami Bioplast. Zwróciła jednak uwagę na aspekt dotyczący gęstości surowca, który wpływa bezpośrednio także na cenę. Konkluzja dyskusji była taka, że warto być przygotowanym na zmiany, które nieuchronnie nadejdą, bo perspektywa 5-8 lat dla biznesu to czas bardzo krótki i może okazać się, że przegapiliśmy moment, w którym należało zadziałać i wyjść naprzeciw innowacji. Również z punktu widzenia makroekonomicznego jest to ważny czas, gdyż jeśli nasze dobrze wyposażone rodzime firmy będą otwarte na innowacje, rozpoczną produkcję z biopolimerów i zaistnieją w świadomości europejskiej jako rzetelni partnerzy handlowi, w czym w dużej mierze pomagają nam nadal subwencje unijne, będziemy w stanie oprzeć się produktom importowanym z dalekiego wschodu konkurując nie tylko jakością, ale i ceną.

O ogromnej masie produktów podrobionych z tamtego rejonu świata mówił w kuluarach pan Dewolfs przedstawiciel Vinçotte, którego prezentacja po wyśmienitym lunchu została przyjęta z niesłabnącym zainteresowaniem i zwieńczona burzliwą dyskusją oraz wieloma pytaniami. Pan Phillippe przedstawił bardzo interesujące różnice dotyczące produktów występujących obecnie na rynku. Za pomocą prostej matrycy zobrazował możliwości certyfikacji produktów tzw. biobased, oraz pochodzących z odnawialnych źródeł takich jak produkty Biotec. Przedstawił szerokie portfolio oznaczeń, jakie Vincotte nadaje produktom z biopolimerów podkreślając fakt, iż produkt wykonany z certyfikowanego biopolimeru nie może być automatycznie po przetworzeniu znakowany zgodnie z wskazaniami Vincotte z uwagi na to, że zawiera on zwykle barwniki, jest zadrukowany, bądź posiada finalnie etykietę.

Przedstawiciel Vincotte pełnił w Opolu podwójną rolę: prelegenta oraz audytora. W bezpośrednim sąsiedztwie przepięknego obiektu pałacowego, w którym odbywały się warsztaty mieści się Instytut Materiałów Budowlanych, który ze swoją nową, fantastycznie nawet jak na skalę światową wyposażoną częścią polimerową ubiega się właśnie o akredytację Vincotte. Wart jako drugie na świecie po amerykańskim laboratorium, w kierunku wykonywania badań węgla C4. Wszystko wskazuje zatem, że już wkrótce przedsiębiorcy zainteresowani certyfikacją swoich wyrobów będą mieli możliwość testowania swoich produktów w Polsce za pośrednictwem firmy Plastest, przedstawiciela Vincotte, dokonywania pełnego procesu certyfikacji na znak OKCompost, OKBiobased i „sadzonki”. Przedstawiciel Instytutu p/o dyrektora pan Patryk Waiser w kolejnej prezentacji mówił o dokonaniach jednostki, jej portfolio, oraz zapraszał do badań przetwórców tworzyw sztucznych.

Zainteresowane osoby po prezentacji mogły zobaczyć i dotknąć urządzeń, które zostały opisane i przedstawione na fotografiach podczas warsztatów. Pan Patryk zaprosił chętnych do odwiedzenia pobliskiego laboratorium. Pozostali uczestnicy mogli w tym czasie porozmawiać przy kawie, bądź herbacie z prelegentami, wymienić się doświadczeniami, uwagami. W szczególności w tym czasie zajęci byli nasi zagraniczni goście, którzy odpowiadali na wnikliwe pytania uczestników. Po powrocie wszyscy zgromadzeni na sali zadawali pytania przedstawicielom Biotec, oraz ich wyłącznemu dystrybutorowi w Polsce firmie Noweko, którzy dzielili się informacjami na temat oczekiwań odbiorców względem produktów z biopolimerów. W kwestiach dotyczących cen po pełnych obaw pytaniach ze strony przetwórców padło zapewnienie, że firma Biotec będzie starała się kształtować politykę cenową w Polsce na poziomie oczekiwanym przez rynek. Będzie to zapewne próg cenowy odpowiadający surowcom odnawialnym, ale na poziomie niższym niż dla krajów starej Unii. Padały także pytania dotyczące grubości folii z biopolimerów w kontekście jej wytrzymałości. W porównaniu z folią wykonaną z tradycyjnych polimerów te wykonane z biosurowców zachowują w pełni swoje właściwości - w tym parametry wytrzymałościowe - do grubości 20 my. Wszystkie grubsze produkty mogą być cieńsze o ok. 5 my od folii wykonanych z tradycyjnych polimerów przy zachowaniu takich samych parametrów wytrzymałościowych. Oficjalne zakończenie optymistycznym słowem zakończyli organizatorzy, podczas gdy rozmowy w kuluarach były prowadzone jeszcze przez ok. trzy kwadranse. Goście zaintrygowani w większości deklarowali niedosyt i chęć uczestnictwa w kolejnych tego typu spotkaniach. Organizatorów szczególnie ucieszyło uznanie profesora Bartkowiaka, który będąc częstym gościem na imprezach branżowych w kraju i za granicą serdecznie gratulował poziomu wydarzenia, oraz frekwencji. Bioplast Summit 2015 to wydarzenie, które pokazało, że warto myśleć perspektywicznie, a gospodarka cyrkularna, czyli myślenie na etapie projektu produktu o tym, aby wrócił on do punktu wyjścia jest naszą nieuchronną przyszłością i odpowiedzialnym obowiązkiem.