ECOPILOT rozwija narzędzia AI dla zrównoważonego projektowania mebli
Projekt ECOPILOT, realizowany w ramach programu Horyzont Europa, łączy sztuczną inteligencję, ocenę zrównoważoności i nowe materiały, aby wspierać decyzje środowiskowe przy projektowaniu mebli i materaców. AIMPLAS opracowuje powłoki z poliuretanów nieizocyjanianowych na bazie CO₂ oraz dane środowiskowe dla projektu.
AIMPLAS, Centrum Technologii Tworzyw Sztucznych, uczestniczy w europejskim projekcie ECOPILOT, realizowanym w ramach programu Horyzont Europa i koordynowanym przez Narodowy Uniwersytet Techniczny w Atenach (NTUA). Projekt skupia 14 organizacji z całej Europy, których celem jest opracowanie narzędzi cyfrowych wspierających bezpieczniejsze i bardziej zrównoważone projektowanie mebli i materaców. AIMPLAS uczestniczy w nim poprzez opracowanie powłok na bazie CO₂ oraz generowanie danych środowiskowych dla narzędzi oceny zrównoważoności opartych na sztucznej inteligencji.
ECOPILOT to 36-miesięczne działanie badawczo-innowacyjne (Research and Innovation Action), które łączy metodyki oceny zrównoważoności, sztuczną inteligencję, zaawansowane badania materiałowe i technologie cyfrowe. Jego celem jest pomoc firmom w podejmowaniu lepiej uzasadnionych decyzji dotyczących zrównoważoności od najwcześniejszych etapów rozwoju produktu.
Ocena cyklu życia (LCA) jest ważną metodyką oceny wpływu produktów, materiałów i procesów na środowisko. Jej szersze zastosowanie ogranicza jednak brak danych, złożoność metodologiczna oraz niedostatek przystępnych narzędzi cyfrowych, zwłaszcza w przypadku MŚP i organizacji bez specjalistycznej wiedzy w zakresie zrównoważonego rozwoju. ECOPILOT ma usunąć te bariery dzięki swojemu kluczowemu rozwiązaniu: konwersacyjnemu asystentowi Product Environmental Footprint (PEF) Copilot, dostosowanemu specjalnie do mebli i materaców.
Zamiast wymagać od użytkowników pracy z kilkoma specjalistycznymi narzędziami osobno, Copilot zapewni prowadzone, konwersacyjne procesy robocze, łączące ocenę wpływu na środowisko, modelowanie cyrkularności, analizę niepewności oraz inne zaawansowane metody oceny zrównoważoności. Celem jest uczynienie oceny zrównoważoności bardziej przejrzystą, praktyczną i dostępną, tak aby MŚP, projektanci i innowatorzy mogli lepiej rozumieć środowiskowe skutki swoich wyborów oraz podejmować decyzje dotyczące ekoprojektowania i substytucji materiałów.
Od luk w danych do lepszych decyzji projektowych
Istotna część projektu dotyczy uzupełnienia brakujących danych o zrównoważoności nowych i dopiero pojawiających się materiałów. ECOPILOT opracowuje zbiory danych inwentaryzacji cyklu życia (LCI) zgodne z metodyką PEF i zasadami FAIR oraz bada podejścia predykcyjne, które mogą pomóc w uzupełnieniu kluczowych luk w danych, gdy pełne informacje o zrównoważoności nie są jeszcze dostępne.
W ramach projektu zbadana zostanie również możliwość integracji z asystentem Copilot zaawansowanych rozwiązań, w tym dynamicznych inwentaryzacji, modelowania cyrkularności, analizy niepewności oraz wskaźników opartych na koncepcji granic planetarnych (Planetary Boundaries), która analizuje presję środowiskową w odniesieniu do ekologicznych limitów Ziemi.
Podejście zostanie zweryfikowane w sektorach meblarskim i materacowym, ze szczególnym uwzględnieniem zastosowań, w których bezpieczniejsze i bardziej zrównoważone alternatywy materiałowe zyskują na znaczeniu. Należą do nich:
- powłoki do elementów drewnianych i metalowych,
- kleje meblowe,
- uniepalniacze stosowane w tekstyliach i piankach.
Powłoki z poliuretanów nieizocyjanianowych na bazie CO₂
W tym zakresie AIMPLAS kieruje pracami nad opracowaniem i walidacją powłok z poliuretanów nieizocyjanianowych (NIPU), badając nowe drogi syntezy mające na celu uzyskanie bezpieczniejszych i bardziej zrównoważonych materiałów do potencjalnych zastosowań w branży meblarskiej. Rozwiązania te mają wyeliminować stosowanie izocyjanianów, powszechnie wykorzystywanych w konwencjonalnej produkcji poliuretanów, dzięki procesom wykorzystującym CO₂ jako surowiec do otrzymywania prekursorów polimerów.
Prace obejmują syntezę i optymalizację receptur, a także ocenę właściwości technicznych, takich jak przyczepność, odporność i trwałość, z uwzględnieniem wymagań przemysłu. Ponadto AIMPLAS generuje dane eksperymentalne i procesowe, które posłużą do oceny efektywności środowiskowej tych rozwiązań metodą LCA oraz do zintegrowania tych informacji z asystentem cyfrowym opracowywanym w ramach projektu.
„Wyzwaniem jest nie tylko opracowanie nowych materiałów, ale także zapewnienie, że te alternatywy są wykonalne technicznie, a ich potencjalne korzyści środowiskowe można wykazać na podstawie danych. W projekcie ECOPILOT chcemy połączyć badania materiałowe z narzędziami cyfrowymi, które pomogą firmom porównywać różne rozwiązania i podejmować lepiej uzasadnione decyzje od najwcześniejszych etapów projektowania. Naszym celem jest to, aby zrównoważoność nie była oceniana wyłącznie na końcu procesu rozwojowego, lecz stała się integralną częścią podejmowania decyzji od samego początku” – mówi Cristian Torres, kierownik projektu ECOPILOT w AIMPLAS.
Wymiar środowiskowy, społeczny i ekonomiczny
ECOPILOT obejmuje również społeczną ocenę cyklu życia (Social LCA) oraz rachunek kosztów cyklu życia (LCC), wspierając szersze rozumienie zrównoważoności, uwzględniające wymiar środowiskowy, społeczny i ekonomiczny. Do końca projektu ECOPILOT ma osiągnąć poziom gotowości technologicznej 6 (TRL 6), co oznacza demonstrację opracowanych technologii w środowisku zbliżonym do rzeczywistego.
Poprzez opracowanie konwersacyjnego asystenta PEF Copilot, zaawansowanych zbiorów danych o zrównoważoności oraz nowych rozwiązań materiałowych ECOPILOT ma wypełnić lukę między złożoną nauką o zrównoważonym rozwoju a praktycznym projektowaniem produktów, zapewniając firmom bardziej przystępne i wiarygodne narzędzia do podejmowania bezpieczniejszych i bardziej zrównoważonych decyzji projektowych.