ASA
- akrylonitryl-styren-akrylan
- acrylonitrile-styrene-acrylate, akrylonitryl-styren-akrylan/akryloester
- ang. acrylonitrile-styrene-acrylate
Akrylonitryl-styren-akrylan (ASA, ang. acrylonitrile-styrene-acrylate) to tworzywo termoplastyczne z grupy kopolimerów styrenowych. Jest materiałem konstrukcyjnym o właściwościach zbliżonych do ABS, lecz modyfikowanym tak, aby lepiej znosić promieniowanie UV, warunki atmosferyczne, żółknięcie i starzenie podczas długotrwałej ekspozycji zewnętrznej.
Charakterystyka
ASA należy do tworzyw styrenowych; w praktyce handlowej występuje zarówno jako samodzielna grupa materiałów, jak i składnik mieszanek, np. ASA/PA lub ASA+PC. W porównaniu z ABS jest wybierany szczególnie tam, gdzie oprócz sztywności, udarności i dobrej jakości powierzchni wymagana jest trwałość barwy oraz odporność na czynniki zewnętrzne.
Właściwości
- dobra odporność na promieniowanie UV, warunki atmosferyczne, żółknięcie i starzenie,
- właściwości mechaniczne typowe dla tworzyw konstrukcyjnych ASA: sztywność, udarność i twardość,
- dobra odporność chemiczna oraz odporność na starzenie termiczne,
- możliwość uzyskiwania estetycznych i trwałych powierzchni zewnętrznych, często bez konieczności lakierowania,
- dobra stabilność wymiarowa; w mieszankach ASA/PA ASA może odpowiadać m.in. za stabilność wymiarową i podwyższoną odporność na UV,
- w odmianach filamentów do druku 3D: odporność na wilgoć, zmienne temperatury i UV, dzięki czemu materiał nadaje się do zastosowań zewnętrznych.
Przetwórstwo
ASA może być przetwarzany metodami typowymi dla termoplastów, w szczególności przez formowanie wtryskowe, wytłaczanie i termoformowanie. Materiał jest również stosowany jako filament do wytwarzania przyrostowego; przykładem są odmiany ASA przeznaczone do wydruków narażonych na promieniowanie UV i warunki atmosferyczne.
Zastosowania
- zewnętrzne elementy samochodowe, m.in. obudowy lusterek, zdobienia, maskownice, słupki i bagażniki dachowe,
- elementy motoryzacyjne i konstrukcyjne wykonywane także w technologii druku 3D,
- obudowy urządzeń oraz elementy sprzętu elektrycznego i elektronicznego,
- artykuły gospodarstwa domowego, np. elementy ekspresów do kawy, sokowirówek i naczyń do mikrofal,
- wyposażenie sanitarne, np. suszarki do rąk i dozowniki mydła w wybranych odmianach,
- elementy infrastruktury drogowej, np. elementy odblaskowe barier ochronnych i sygnalizatory świetlne,
- zastosowania zewnętrzne wymagające trwałości koloru, estetycznej powierzchni i odporności na UV, np. obudowy urządzeń, dekoracje architektoniczne i części użytkowe.
Relacja do ABS
ABS i ASA należą do szerzej rozumianej grupy tworzyw styrenowych stosowanych jako tworzywa techniczne. ABS jest popularnym terpolimerem akrylonitrylu, butadienu i styrenu, natomiast ASA stosuje się jako alternatywę w aplikacjach, w których kluczowa jest większa odporność na promieniowanie UV i warunki atmosferyczne. W wyrobach wielowarstwowych spotyka się również układy ABS/ASA, w których warstwa ASA poprawia odporność powierzchni zewnętrznej na czynniki atmosferyczne i UV.
Źródła
- Tworzywa techniczne: ABS i SAN
- Nowe filamenty od Fiberlogy: HS PLA Clear, kolekcja SkinTone i Matte ASA
- Hexpol usprawnia działalność w termoplastach
- Prezentacja online drukarek 3D z serii MakerBot Method
- Luran S (ASA) - BASF · Plastechopedia
- Starex (ASA) - Samsung · Plastechopedia
- Nowość BASF wśród styrenów: mieszanka ASA/PA