jednostki ciśnienia

Jednostki ciśnienia służą do podawania wartości ciśnienia w układach pomiarowych, dokumentacji technicznej i obliczeniach inżynierskich. W nowoczesnej dokumentacji zaleca się stosowanie przede wszystkim jednostek układu SI, czyli paskali (Pa). W praktyce technicznej często spotyka się także bar, a w starszej literaturze lub dokumentacji: atmosferę fizyczną (atm) oraz atmosferę techniczną (at).

Najczęściej spotykane jednostki

• paskal (Pa) – podstawowa jednostka ciśnienia w układzie SI;
• bar – często używana jednostka techniczna; 1 bar odpowiada 100 000 Pa;
• atmosfera fizyczna, atmosfera normalna (atm) – jednostka pozaukładowa równa 101 325 Pa, czyli ok. 1,01325 bar;
• atmosfera techniczna (at) – historyczna jednostka techniczna zdefiniowana jako ciśnienie wywierane przez siłę 1 kilograma siły na powierzchnię 1 cm²; 1 at = 98 066,5 Pa = 0,980665 bar;
• tor (Tr) – jednostka związana z milimetrem słupa rtęci; 1 atm ≈ 760 Tr;
• psi – jednostka spotykana m.in. w dokumentacji anglosaskiej; w przeliczeniu z atmosfery technicznej 1 at ≈ 14,223 psi.

Wybrane przeliczenia

• 1 atm = 101 325 Pa ≈ 1,01325 bar ≈ 760 Tr;
• 1 at = 98 066,5 Pa = 0,980665 bar ≈ 0,96784 atm ≈ 735,56 mmHg ≈ 14,223 psi;
• 1 bar = 100 000 Pa.

Uwagi praktyczne

Atmosfery fizycznej (atm) nie należy mylić z atmosferą techniczną (at). Obie jednostki odnoszą się do ciśnień zbliżonych do ciśnienia atmosferycznego, ale mają różne definicje i różne wartości. Atmosfera techniczna występuje głównie w starszych normach, literaturze technicznej, hydraulice i pneumatyce; obecnie jest w dużej mierze zastępowana przez paskale i bary.

W zastosowaniach przemysłowych, np. przy doborze pomp, ciśnienie bywa podawane w barach. Przykładowo wykresy wydajności pomp mogą przedstawiać ciśnienie wyjściowe na osi pionowej w barach, a punkt pracy urządzenia zależy m.in. od wymaganego ciśnienia i natężenia przepływu.