kalandrowanie
- Kalander
- gładziarka
Kalander to maszyna przetwórcza, w której materiał jest formowany lub wykańczany przez przejście przez szczelinę między dwoma lub większą liczbą obracających się walców. W przetwórstwie polimerów kalandrowanie oznacza wytwarzanie, w określonej temperaturze, ciągłej wstęgi z mieszanek o wysokiej lepkości poprzez szczelinę między walcami; jest to proces odkształcania zachodzący pod wysokim ciśnieniem. Grubość folii lub płyty ustala się przez ustawienie szerokości szczeliny, a kalander pełni przede wszystkim funkcję urządzenia nadającego formę wyrobowi.
Technologia kalandrowania jest jedną z metod wytwarzania wstęg i folii z tworzyw sztucznych, obok m.in. wytłaczania przez głowicę szerokoszczelinową, rozdmuchu, powlekania i odlewania. W produkcji folii z twardego PVC stosuje się urządzenia wysokotemperaturowe, a w praktyce przemysłowej ugruntowały się kalandry cztero- i pięciowalcowe. Kalandrowanie jest także jedną z metod przetwarzania miękkiego PVC, obok wytłaczania, prasowania, wtryskiwania i odlewania.
Linie i układy kalandrujące są stosowane również do produkcji folii termoformowalnych i optycznych, m.in. z PET, PP, PS, APET, PETG i PMMA. W takich zastosowaniach istotne znaczenie mają konstrukcja i ustawienie walców, regulacja szczeliny, kontrola temperatury oraz chłodzenie folii, ponieważ wpływają one na naprężenia, tolerancję grubości, przezroczystość i wydajność linii.
Proces kalandrowania występuje także w technologii gumy: odpowiednio dobrane środki pomocnicze mogą ułatwiać wytłaczanie i kalandrowanie mieszanek kauczukowych, ograniczać skurcz przetwórczy oraz poprawiać stabilność kształtu półwyrobów.