koekstruzja

Współwytłaczanie (koekstruzja, ang. coextrusion) to odmiana wytłaczania tworzyw, w której w jednym procesie otrzymuje się wytłoczynę wieloskładnikową lub wielowarstwową. Zwykle stosuje się co najmniej dwie wytłaczarki, które podają różne strumienie uplastycznionego tworzywa do jednej głowicy wytłaczarskiej; w głowicy strumienie są łączone i formowane w wyrób o wymaganym przekroju lub układzie warstw.

Poszczególne warstwy wyrobu współwytłaczanego mogą różnić się rodzajem surowca, kolorem, strukturą, grubością i funkcją użytkową. Jedna warstwa może odpowiadać za nośność lub sztywność, inna za barierowość, np. ograniczanie dyfuzji tlenu, kolejna za obojętność względem pakowanego produktu, wygląd powierzchni, uszczelnianie albo zwiększenie grubości ścianki. W profilach można łączyć np. PVC nieplastyfikowany jako część konstrukcyjną z PVC plastyfikowanym pełniącym funkcję przylgową lub uszczelniającą.

Typowym rozwiązaniem jest układ warstw A/B/A, w którym jedna wytłaczarka wytwarza dwie warstwy zewnętrzne, a druga warstwę środkową. Rdzeń może być wykonany z tańszego przemiału lub materiału z recyklingu, natomiast warstwy zewnętrzne zapewniają wymagany wygląd, właściwości powierzchniowe albo kontakt z produktem. W liniach koekstruzyjnych grubość poszczególnych warstw może być kontrolowana m.in. przez odpowiednie dozowanie i regulację wydajności wytłaczarek.

Współwytłaczanie stosuje się przede wszystkim do produkcji folii wielowarstwowych, folii płaskich i rozdmuchiwanych, rur, profili, taśm, kabli oraz powłok. Technologia jest także używana w wytłaczaniu z rozdmuchem: przy rozdmuchu swobodnym umożliwia otrzymywanie folii wielowarstwowych, a przy rozdmuchu w formie – pojemników wielowarstwowych. W praktyce spotyka się linie kilkuwarstwowe, np. 3-, 5- lub nawet 9-warstwowe, zależnie od konstrukcji linii i wymagań wyrobu.

Zaletą koekstruzji jest możliwość połączenia właściwości kilku materiałów w jednym wyrobie bez konieczności wykonywania oddzielnych operacji łączenia. Pozwala to uzyskać lepsze właściwości mechaniczne, barierowe lub powierzchniowe, a w niektórych zastosowaniach także ograniczyć zużycie droższych surowców przez umieszczenie ich tylko w wybranych warstwach.