Firma kp zorganizowała wydarzenie „Inside the Future of Food Packaging”, podczas którego przedstawiciele różnych ogniw łańcucha wartości omawiali kierunki rozwoju opakowań do żywności. Spotkanie odbyło się na torze Silverstone i zgromadziło detalistów, recyklerów, dostawców technologii oraz producentów. Punktem wyjścia była obserwacja, że decyzje dotyczące doboru opakowań przestały mieć wyłącznie charakter techniczno-zakupowy, a coraz częściej mają wymiar strategiczny. Wynika to z nakładających się presji regulacyjnych, rosnącej uwagi konsumentów oraz szybkiego postępu technologicznego. W trakcie dyskusji poruszono zagadnienia związane z rozszerzoną odpowiedzialnością producenta, rozporządzeniem PPWR, zachowaniami konsumentów w obszarze segregacji i recyklingu, miękkimi tworzywami, a także wykorzystaniem sztucznej inteligencji w projektowaniu opakowań i w środowisku produkcyjnym. Wspólnym mianownikiem tych rozmów była potrzeba większej przejrzystości, współpracy i podejmowania decyzji w oparciu o dane w całym ekosystemie opakowań.
Thomas Jakobsen, prezes działu Food Packaging w kp, ujął to następująco: „Opakowanie nie służy już dziś wyłącznie do przechowywania czy ochrony produktu. Chodzi o równoważenie coraz bardziej złożonych wymagań, wydajności, zrównoważonego rozwoju, zgodności z przepisami i kosztów, często przy krótszych terminach i większej kontroli niż kiedykolwiek wcześniej. W świecie, w którym zmienność staje się nową stałą, działanie w izolacji nie jest opcją”.
Opakowanie jako element decyzji biznesowej
Jednym z głównych wniosków płynących z wydarzenia było to, że opakowanie do żywności jest dziś oceniane jednocześnie z wielu perspektyw. Znaczenie mają parametry użytkowe, zgodność z regulacjami, koszt, możliwość recyklingu, dostępna infrastruktura odzysku oraz zaufanie konsumentów. Prelegenci wskazywali, że rola opakowania rozszerzyła się i stała się narzędziem wspierającym firmy spożywcze w podejmowaniu decyzji w warunkach większej presji i krótszego czasu reakcji.
W tym kontekście kp przedstawiło swoje rozwiązania produktowe jako odpowiedź na równoczesne wymagania rynku i regulacji. Wśród nich wymieniono kp Elite, czyli tacki MAP jednomateriałowe wykonane nawet w 100 proc. z rPET, a także kp Infinity, w pełni recyklowalną alternatywę opartą na EPP dla wycofywanych jednoporcjowych opakowań spożywczych z EPS. Firma wskazuje również na inne rozwiązania ze swojego portfolio, projektowane z myślą nie tylko o bieżących potrzebach rynku, lecz także o przyszłych wymaganiach.
Zaufanie konsumenta i komunikacja o recyklingu
Osobnym obszarem dyskusji była rosnąca rola komunikacji opakowaniowej w budowaniu wiarygodności. James Piper z podcastu Talking Rubbish zwrócił uwagę, że konsumenci są silnie zaangażowani w temat opakowań i recyklingu, ale jednocześnie pozostają sceptyczni, zdezorientowani i skłonni kwestionować deklaracje producentów. Według przedstawionych danych podcast osiągnął 250 tys. pobrań, zgromadził społeczność Discord liczącą 400 osób, średni poziom ukończenia odcinka wynosi 91 proc., a treści w mediach społecznościowych wygenerowały 10 mln wyświetleń. Ma to pokazywać, że zagadnienia związane z recyklingiem i opakowaniami mogą utrzymywać uwagę odbiorców, jeśli są wyjaśniane w przystępny sposób, zarówno wewnątrz branży, jak i poza nią.
Wśród przykładów problematycznych obszarów James Piper wymienił niejasności wokół kodów QR, systemów kaucyjnych DRS oraz ogólnych lub mylących deklaracji dotyczących recyklingu. Zwrócił uwagę, że branża często komplikuje przekaz, podczas gdy konsumenci oczekują przede wszystkim jasności. Jego zdaniem techniczne argumenty i dane muszą być przedstawiane w odpowiednim kontekście i komunikowane skutecznie.
Jako przykład podał rozbieżność pomiędzy danymi o recyklingu a komunikatami kierowanymi do odbiorców końcowych. Kampanie liczące pojedyncze elementy z tworzyw zamiast ich masy mogą prowadzić do błędnych wniosków, ponieważ w ten sam sposób traktują opakowanie po chipsach i butelkę z tworzywa, mimo że reprezentują one zupełnie inną ilość materiału. W ocenie prelegenta komunikacja rynkowa wymaga większej konsekwencji w sposobie formułowania twierdzeń i stosowania danych.
kp odniosło ten wątek do własnych rozwiązań, wskazując, że komunikowanie właściwości i danych dotyczących takich technologii jak kp Tray2Tray, wspierającej zamknięty obieg recyklingu tacek PET z powrotem do tacek, wymaga precyzji i rzetelności, a nie ogólnych haseł. Według firmy zaufanie buduje się przez konkret, możliwość weryfikacji i spójność przekazu.
PPWR, EPR i wpływ regulacji na wybory materiałowe
Dużo miejsca poświęcono zmianom legislacyjnym. W tygodniu, w którym odbywało się wydarzenie, koalicja ponad 200 firm podpisała list wzywający Unię Europejską do niewznawiania prac nad rozporządzeniem PPWR i do jego sprawnego wdrożenia. Sam ten fakt pokazuje, że kwestia regulacji pozostaje dynamiczna i nadal ewoluuje.
Denise Mathieson, Head of Packaging Innovation & Programme Delivery w Waitrose & Partners, oceniła, że nowy zestaw wymagań zgodności tworzy sytuację trudną do zbilansowania, na którą wiele przedsiębiorstw nie jest jeszcze przygotowanych. Jej zdaniem koncentracja na EPR jest potrzebna, ale podobny poziom uwagi powinien dotyczyć także PPWR, ze względu na szeroki wpływ tego rozporządzenia, między innymi na recykling PET.
James Piper przedstawił ten problem na przykładzie fasoli w sosie pomidorowym jako produktu podstawowego. Porównał koszty zapakowania tysiąca ziaren w plastikowe pojemniki typu snap pot, stalowe puszki i szklane słoiki. Przy systemie EPR opartym na masie oszacował te koszty odpowiednio na 3 pensy dla tworzywa, 5 pensów dla stali i 13 pensów dla szkła. Ma to pokazywać, że legislacja oparta na masie może premiować lżejsze formaty, takie jak tworzywa sztuczne, nawet tam, gdzie infrastruktura recyklingu pozostaje niedoskonała. Jednocześnie może to tworzyć napięcie z PPWR, które kładzie nacisk na recyklowalność, udział recyklatu i ponowne użycie. W ocenie prelegentów napięcia tego nie da się rozwiązać przez klasyfikowanie określonych materiałów jako z natury dobrych lub złych, lecz przez koncentrację na rzeczywistych efektach końca życia produktu.
W tym otoczeniu regulacyjnym kp wskazuje na technologie SmartCycle, umożliwiającą wytwarzanie opakowań z weryfikowalną zawartością recyklatu pokonsumenckiego, oraz kp Tray2Tray, oferującą działający i komercyjnie uzasadniony model zamkniętego obiegu. Firma podkreśla, że nie są to koncepcje na przyszłość, lecz rozwiązania już funkcjonujące na rynku.
Miękkie tworzywa i znaczenie współpracy
Ważnym tematem były również miękkie tworzywa. Wskazano, że dla przetwórców żywności pozostają one materiałem o bardzo wysokiej funkcjonalności, są lekkie, łatwe w transporcie, trwałe i skutecznie ograniczają marnowanie żywności. Jednocześnie ich recykling nadal wiąże się z istotnymi wyzwaniami, które w warunkach nowych regulacji, w tym PPWR, będą nabierały jeszcze większego znaczenia.
Uczestnicy wydarzenia podkreślali, że odpowiedź na te wyzwania wymaga ścisłej współpracy pomiędzy producentami opakowań, detalistami i innymi uczestnikami rynku. Zmiany można inicjować indywidualnie, ale ich trwałe wdrożenie jest możliwe przede wszystkim we współdziałaniu.
Podczas wydarzenia omawiano studia przypadków pokazujące praktyczne efekty takiej współpracy. Wśród nich znalazł się program „Bring Back” firmy Tesco, partnerstwa z Plastic Energy i Sabic, a także wykorzystanie zwracanych przez klientów miękkich tworzyw w opakowaniach do sera. W dalszej kolejności wskazano przejście w kierunku rozwiązań jednomateriałowych w sytuacjach, gdy recykling chemiczny okazywał się zbyt kosztowny i złożony. Według organizatorów największą wartość mają przykłady skupione na praktyce, a nie na założeniach teoretycznych.
W tym kontekście kp wskazało na swoją ofertę folii elastycznych, obejmującą między innymi kp FlexiFlow i kp FlexiLam, projektowaną z uwzględnieniem końca życia opakowania. Firma ocenia, że postęp w obszarze miękkich tworzyw nie będzie wynikał z działań samych projektantów opakowań, lecz z wspólnego opracowywania rozwiązań z detalistami i przetwórcami, którzy znają realne możliwości infrastruktury odzysku.
AI w projektowaniu opakowań i na hali produkcyjnej
Istotną część programu poświęcono sztucznej inteligencji. Yaseed Chaumoo, dyrektor zarządzający Greyparrot, omówił wykorzystanie AI do wspierania cyrkularności opakowań. Narzędzie Deepnest, oparte na globalnej sieci analityki odpadów AI firmy Greyparrot, śledzi co roku miliardy obiektów odpadowych. Jak wyjaśniono podczas prezentacji, system może rozkładać opakowania na pojedyncze komponenty i oceniać je pod kątem takich wskaźników jak sortowalność, poziom zanieczyszczenia, objętość czy narażenie na opłaty. Dzięki temu projektanci mogą modelować, jak zmiana nakrętki, etykiety lub rękawa wpływa na efekty recyklingu i koszty na różnych rynkach.
Prelegent podkreślił, że nie musi to prowadzić do radykalnych zmian konstrukcyjnych. Narzędzia tego typu pozwalają wprowadzać celowane, stopniowe korekty, które równoważą preferencje konsumentów z wymaganiami detalistów i regulatorów. Jako przykład wskazano pełne rękawy na butelkach PET. Według danych prezentowanych przez Greyparrot butelki z pełnym rękawem są trzykrotnie bardziej narażone na trafienie na składowisko lub do spalarni. Zidentyfikowanie takiego problemu pozwala rozważyć przejście na rękawy zdejmowalne, mniejsze albo całkowitą rezygnację z tego elementu.
Drugie wystąpienie dotyczące AI przedstawił Sean Maley, Regional Sales Manager Europe w Infinite Uptime. Tematem była efektywność operacyjna na hali produkcyjnej. Zaprezentowano podejście oparte na preskrypcyjnej AI, które ma wykrywać problemy urządzeń przed wystąpieniem awarii i przekazywać zespołom zakładowym jedną rekomendację wyjaśniającą, co jest nieprawidłowe, dlaczego do tego dochodzi i jakie działanie należy podjąć. W praktyce ma to prowadzić do ograniczenia przestojów, zmniejszenia ryzyka niewywiązania się z zobowiązań wobec klientów, odciążenia działów utrzymania ruchu i lepszego zarządzania starzejącym się parkiem maszynowym.
W prezentacji podkreślono różnicę pomiędzy AI predykcyjną a preskrypcyjną. Pierwsza może wskazać, że występuje problem, natomiast druga ma wskazywać, jakie powinny być kolejne działania. Sean Maley zaznaczył, że podejście Infinite Uptime opiera się nie tylko na pulpitach danych, ale także na wiedzy inżynierów niezawodności, ekspertów procesowych, analizie trybów uszkodzeń, danych drganiowych, sygnałach z PLC, DCS i SCADA oraz na pętlach informacji zwrotnej weryfikowanych przez klientów. Taki model ma przekształcać dane w mierzalne działania operacyjne.
Wnioskiem z obu prezentacji było to, że dane same w sobie nie wystarczają. Ich wartość zależy od połączenia z wiedzą, kompetencjami i zdolnością do wdrażania zmian w praktyce.
Wspólny kierunek dla branży
Podsumowując wydarzenie, kp wskazało, że przyszłość opakowań do żywności będzie kształtowana przez współpracę, wymianę wiedzy i gotowość do weryfikowania dotychczasowych założeń. Dobór uczestników, reprezentujących handel, recykling, technologię, produkcję i projektowanie opakowań, miał charakter celowy. Według firmy wyzwania związane z EPR, PPWR, miękkimi tworzywami, sztuczną inteligencją i rzeczywistą recyklowalnością nie mogą być rozwiązywane w oderwaniu od siebie.
Thomas Jakobsen podsumował wydarzenie słowami: „Największa szansa dla nas polega na tym, że nasi klienci nie wiedzą o wszystkim, co możemy dla nich zrobić, i to bardzo cenne, że mamy okazję, jak dzisiaj, przekazać pewne informacje i rzeczywiście wejść w interakcję z klientami w sprawach dotyczących branży”.
Wraz ze wzrostem presji dotyczącej wyników, zgodności i zdolności adaptacji rola opakowań będzie nadal się zmieniała. Najlepiej przygotowane będą te przedsiębiorstwa, które potrafią połączyć kompetencje techniczne z przejrzystością, wykorzystaniem danych i współpracą międzybranżową.
