Najważniejsze wydarzenia 2013 roku

Producenci tworzyw i chemikaliów

Przegląd najważniejszych wydarzeń 2013 roku rozpoczynamy od największej spółki chemicznej w Polsce. W styczniu do Grupy Azoty zostały włączone Zakłady Azotowe Puławy - w ten sposób powstał nowy, silny i liczący się gracz na europejskim rynku chemicznym. Przede wszystkim w branży nawozów, ale przecież Grupa Azoty to także poważny gracz na rynku tworzyw sztucznych, alkoholi OXO i plastyfikatorów.

To nie wszystkie zmiany w Grupie - obok kosmetycznych, jak zmiana nazewnictwa spółek, zachodziły też bardziej fundamentalne roszady kadrowe. Z końcem kwietnia z funkcji prezesa Grupy Azoty został odwołany Jerzy Marciniak, zaś jego miejsce zajął Paweł Jarczewski, dotychczasowy szef ZA Puławy. Ważnym dla zarządzania dużą grupą wydarzeniem było także powołanie Rady Grupy Azoty - organu, który ma usprawnić procesy konsolidacyjne.

Z kolei z punktu widzenia bezpieczeństwa surowcowego kluczowymi wydarzeniami 2013 roku były dla Grupy Azoty przejęcie grzybowskiego Siarkopolu oraz nabycie przez Police złóż fosforytów w Senegalu.

W Grupie Ciech kontynuowane były zmiany zapoczątkowane w roku 2012. W lutym UOKiK wyraził zgodę na przejęcie przez BASF aktywów związanych z produkcją TDI w bydgoskim Zachemie, należącym do Grupy Ciech. W ten sposób ostatecznie zamknięto pewien rozdział w dziejach polskiej branży tworzyw sztucznych. W kolejnych miesiącach wydawało się, że bydgoskie zakłady ożyją dzięki planom uruchomienia produkcji EPI przez spółkę Organika-Sarzyna. Twarde stanowisko władz Bydgoszczy w sprawie opłat za ścieki podyktowało jednak zupełnie inny scenariusz - w efekcie w końcu grudnia spółka Infrastruktura Kapuściska, następca Zachemu, ogłosiła upadłość. Jak przekonują przedstawiciele Ciechu, fakt ten nie wpłynie na wyniki finansowe Grupy, które w 2013 roku wreszcie zaczęły się znacząco poprawiać.

Dla spółki Synthos rok 2013 był rokiem prowadzenia dużych inwestycji o charakterze proinnowacyjnym - nie przypadkiem spółka została uhonorowana przez kapitułę konkursu Polish Chemical Awards nagrodą właśnie w kategorii innowacyjności. Do sztandarowych projektów spółki należy budowa Centrum Badawczo-Rozwojowego Nowych Technologii oraz inwestycja w kauczuki SSBR o wartości 586 mln zł, której zakończenie planowane jest na 2015 rok.

Duże inwestycje prowadzi także spółka PCC Rokita z Brzegu Dolnego. Dzięki przeprowadzonemu procesowi likwidacji wąskich gardeł o 150 proc. wzrośnie w tym roku produkcja pochodnych fosforu, używanych jako surowce do syntezy substancji aktywnych farmaceutyków, środków ochrony roślin i dodatków do tworzyw sztucznych. Pod koniec roku firma poinformowała o innej inwestycji - kosztem 270 mln zł powstanie w Brzegu Dolnym nowa instalacja do produkcji kwasu monochlorooctowego, używanego m.in. w branży spożywczej czy kosmetycznej.

O dobrej kondycji PCC Rokita świadczą wyniki finansowe, a zwłaszcza rosnący zysk netto firmy. Warto dodać, że sukcesem zakończyła się emisja obligacji spółki, która pozyskała w ten sposób w ciągu całego roku 95 mln zł.

Koniec roku przyniósł długo oczekiwaną informację o planowanej nowej polskiej inwestycji petrochemicznej. W grudniu Grupa Azoty oraz Lotos poinformowały o podpisaniu porozumienia w sprawie dalszych prac nad gigantycznym, wartym 12 mld zł projektem. Ostateczna decyzja o rozpoczęciu prac ma zapaść w tym roku, po wykonaniu pełnego studium wykonalności. Jako kluczowy projekt dla gospodarki państwa, budowa petrochemii byłaby wspierana przez Polskie Inwestycje Rozwojowe. Przy budowie kompleksu pracę znalazłoby 5-7 tys. osób, zaś docelowo po rozruchu - ok. 2 tys. osób. Realizacja tego projektu znacząco poprawiłaby krajowy bilans handlowy w zakresie chemikaliów i tworzyw sztucznych.

Przetwórcy tworzyw sztucznych

Obok inwestycji firm produkujących związki chemiczne warto wymienić kilka inwestycji z obszaru przetwórstwa tworzyw. Jesienią spółka Boryszew Automotive Plastics potwierdziła informację o budowie w Toruniu dużych zakładów produkujących elementy z tworzyw sztucznych dla branży samochodowej. Fabryka powstająca na terenach Elany będzie dostarczała części dla fabryki Volkswagena i zatrudniać będzie kilkaset osób.

Splast zatrudni w Krośnie 40 osób w nowej fabryce, która powstanie kosztem 30 mln zł. Zakłady będą produkować wyroby z tworzyw sztucznych dla przemysłu motoryzacyjnego, AGD, elektronicznego oraz sprzętu do utrzymania czystości.

Firma Eco-Blend Sp. z o.o. wybuduje w Goleniowie zakład produkujący mieszankę XyCom TPE, powstającą z gumy pochodzącej ze zużytych opon i odpadów tworzyw sztucznych. Inwestycja o wartości 74 mln zł pozwoli zatrudnić 49 pracowników.

Budowę w Ksawerowie pod Łodzią realizuje jedna ze spółek wchodząca w skład Suwary SA, firma Suwary Tech. Inwestycja o wartości 25,5 mln stanowi drugi etap strategii rozwoju firmy przyjętej na lata 2011-2016. Wybudowana zostanie fabryka wyrobów z tworzyw oraz magazyn wysokiego składowania, a uruchomienie zakładów przewidywane jest na początek 2014 roku.

Firma Hutchinson Poland Sp. z o.o. rozbuduje istniejący zakład "Łódź 1", produkujący uszczelki karoseryjne oraz profile TPV wytwarzane z termoplastów. Warta 75 mln zł inwestycja pozwoli na utworzenie 250 nowych miejsc pracy.

Firma SRG Global z Bolesławca uzyskała zezwolenie na przeprowadzenie inwestycji o wartości 82 mln zł, w wyniku której nastąpi rozbudowa zakładów i wzrost zatrudnienia o 50 osób. Zakończenie inwestycji planowane jest na koniec 2017 roku. Działalność SRG Global w Bolesławcu obejmuje produkcję oraz metalizację części z tworzyw sztucznych dla branży motoryzacyjnej.

Grupa Ergis poinformowała o podpisaniu z niemiecką firmą Windmöller & Hoelscher KG umowy na dostawę i uruchomienie linii technologicznej do produkcji wielowarstwowej folii stretch PE z warstwami NANO. Koszt inwestycji to 18 mln zł.

Nowe regulacje

Obok nowych inwestycji i zmian personalnych w firmach, rok 2013 przyniósł zmiany w prawie, pośrednio lub bezpośrednio dotykające branżę tworzyw sztucznych. Jedną ze zmian jest uchwalenie nowej ustawy o opakowaniach i odpadach opakowaniowych. Jej najważniejsze punkty to m.in. ustalenie poziomów recyklingu dostosowanych do wymogów unijnych, wprowadzenie rejestru przedsiębiorców i opłaty produktowej oraz możliwość przeprowadzania kontroli.

W połowie roku weszła w życie ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, tzw. ustawa śmieciowa. Głównym założeniem rewolucji śmieciowej jest przekazanie odpowiedzialności za odpady gminom, co ma doprowadzić do wyeliminowania patologii w polskiej gospodarce odpadami. Rychło okazało się, że szczytne założenia reformy są torpedowane przez praktykę wyłaniania firm zajmujących się utylizacją odpadów - kryterium cenowe brane pod uwagę w przetargach skutecznie eliminuje w wielu przypadkach zaawansowane metody utylizacji na rzecz metod najprostszych. Wszystko wskazuje więc na to, że na prawdziwą rewolucję będziemy jeszcze musieli poczekać.

Jesienią branżę tworzyw sztucznych zelektryzowała propozycja unijnego komisarza ds. środowiska w sprawie ograniczenia stosowania tzw. lekkich toreb z tworzyw. Propozycja KE dopuszczałaby wprowadzenie opłat za tego typu torby bądź nawet zastosowanie przez dane państwo zakazu stosowania foliówek. Pomysł spotkał się z licznymi głosami sprzeciwu ze strony organizacji branżowych.

Targi branżowe

Podsumowując rok 2013, nie sposób nie wspomnieć o wydarzeniach targowych. Uwagę całej światowej branży przyciągały oczywiście targi K w Düsseldorfie. Odbywające się w trzyletnim cyklu wydarzenie w tym roku zgromadziło 3,2 tys. firm oraz 218 tys. odwiedzających ze 120 krajów z całego świata.

Chinaplas, drugie pod względem wielkości targi branży tworzyw, odbyły się w tym roku w Kantonie. Wystawiło się na nich 2,9 tys. firm, a wystawę obejrzało ponad 114 tys. gości.

Na kieleckim Plastpolu, największych polskich targach sektora, wystawiło się 700 firm, a do stolicy województwa świętokrzyskiego przyjechało 17 tys. gości.