Poex: nieustanny pęd ku innowacjom

Rozmowa z Rehą Yelkenem, dyrektorem sprzedaży w tureckiej firmie Polimer Teknik, wytwórcy zaawansowanych linii wytłaczarek dwuślimakowych współbieżnych..

Polimer Teknik to młoda firma produkująca wytłaczarki dwuślimakowe pod marką Poex. Czy to prawda, że do momentu założenia państwa firmy, urządzenia tego typu nie były produkowane w Turcji? Czy jesteście zatem lokalnym pionierem w tej dziedzinie?

Firma Polimer Teknik, której tworzenie zostało ukończone w 2007 r., jest pierwszym w Turcji przedsiębiorstwem produkującym – pod marką Poex – sprzęt oraz linie wytłaczarek dwuślimakowych współbieżnych. W roku 2006 firma rozpoczęła działalność w zakresie produkcji części zamiennych w pokrewnej dziedzinie; w krótkim czasie jej celem stała się także produkcja wytłaczarek. Pierwszą, wyprodukowaną w roku 2008, maszyną była wytłaczarka dwuślimakowa o średnicy ślimaka 25 milimetrów, później zaś przedsiębiorstwo rozpoczęło produkcję linii maszynowych. Dzisiaj dysponuje kadrą około 50 ekspertów, dzięki czemu – w dziedzinach takich jak produkcja tworzyw konstrukcyjnych, przedmieszek, farby proszkowej, gorącego kleju, czy też stosowanie nowoczesnych aplikacji recyklingu – jest w stanie dorównać firmom globalnym o wieloletnim stażu, a nawet je przewyższyć.

A gdzie zdobywaliście niezbędne doświadczenie?

Dyrektor generalny Polimer Teknik, Ersel Filiz, który jest inżynierem elektrykiem-elektronikiem, po ukończeniu edukacji rozpoczął badania w celu stworzenia rozwiązań dla potrzeb automatyzacji i oprogramowania maszyn z tworzyw sztucznych. Proces ten rozpoczął się od produkcji części zamiennych do wytłaczarek, a w krótkim czasie, zważywszy na brak krajowego producenta wytłaczarek oraz fakt, iż całość zapotrzebowania Turcji na wytłaczarki dwuślimakowe współbieżne była pokrywana przez import, proces ten przeistoczył się w chęć rozpoczęcia produkcji wytłaczarek.

Było to możliwe dzięki naszemu doświadczeniu w produkcji śrub i mechanicznych części zamiennych, jak i dzięki wsparciu naszych przyjaciół z branży tworzyw konstrukcyjnych, działających w tym samym mieście, którzy dali nam możliwość zaprojektowania, przetworzenia na maszynach CNC oraz przetestowania śrub równoważnych maszyn.

Nasza pierwsza wytłaczarka laboratoryjna o średnicy ślimaka 25 milimetrów wyprodukowana została w roku 2008 pod nazwą Polimer Teknik PTLE25. Dzisiaj produkujemy prawie 200 wytłaczarek, odpowiadając tym samym na zapotrzebowanie lokalnego rynku, jak i oferując swoje produkty na rynku globalnym.

Ta część to jedynie początek naszej działalności. Trafne inwestycje dokonywane w kolejnych latach przez firmę, inwestycje w zasoby ludzkie oraz kadrę posiadającą odpowiednie zaplecze edukacyjne jak i doświadczenie zawodowe w zakresie inżynierii maszynowej, chemii oraz inżynierii polimerów, przyspieszyły zdobycie przez firmę doświadczenia oraz jej instytucjonalizację.

Z pewnością były to lata intensywnej nauki oraz zbierania doświadczeń. Jakie jest obecne portfolio produktów firmy? 

Produkujemy oraz oferujemy standardowe modele wytłaczarek o różnych wydajnościach od 100 gramów na godzinę do 5 ton na godzinę, w zależności od zdolności produkcyjnych przemysłu kompozytowego. Ponadto oferujemy naszym klientom kompletne rozwiązania, poprzez produkcję wyposażenia uzupełniającego linii kompozytowych takiego jak granulatory, dozowniki, pompy zębate, czy też baseny chłodzące. Każdy z naszych produktów składa się z szerokiej gamy urządzeń i części. Naszym głównym wkładem jest surowa stal, a gatunki stali oraz procesy jej przetwarzania dostosowywane są do odpowiedniego asortymentu produktów naszych klientów, co zapewnia też najwyższą jakość naszych usług inżynieryjnych.

W dzisiejszym świecie, w którym nauki o materiałach wciąż się rozwijają, sposób konstrukcji maszyn różni się w zależności od nowo opracowanych materiałów, co sprawia że prace badawczo-rozwojowe mają miejsce cały czas. W rezultacie oferujemy naszym klientom produkty, które mają wysokie początkowe koszty inwestycyjne, lecz przekraczają zarazem wszelkie normy i wymagania pod względem jakości, i które będą korzystniejsze w perspektywie średnio- oraz długoterminowej.

Dzięki trafnym inwestycjom w park maszynowy oraz otwartym na ciągłe szkolenia i rozwój zasobom ludzkim, jesteśmy w stanie wytwarzać produkty równoważne, jak i lepsze niż te produkowane przez naszych globalnych konkurentów. Z drugiej strony projektujemy maszyny tak, by zmniejszały amortyzację w czasie pracy.

Jakie są obszary zastosowań, w których pracują wasze urządzenia?

Linie, które produkujemy oraz oferujemy na rynku znajdują swoje zastosowanie w sektorze tworzyw sztucznych; posiadamy portfolio klientów wśród producentów tworzyw konstrukcyjnych, producentów przedmieszek barwiących, przedmieszek z dodatkami, producentów polimerów o wysokim wypełnieniu, producentów elastomerów termoplastycznych, producentów biopolimerów, czy też bazhalogenowych środków zmniejszających palność. Ponad 90% naszych klientów prowadzi działalność w dziedzinie związków polimerowych. Z drugiej strony, producenci heavy layer, którzy dostarczają produkty głównie do podbranży motoryzacyjnej, łączą linie produkcyjne tworzyw sztucznych z linią do produkcji blach w jedną linię, podczas gdy niektóre firmy recyklingowe, zamiast przepuszczania odpadów przez maszynę do recyklingu, mogą poprzez zastosowanie technologii zwanej recompoundingiem zarówno recyklingować, jak i produkować polimery z dodatkami oraz wypełniaczami podczas jednego procesu.

Większość naszych klientów działa w branży tworzyw sztucznych, jednak oferujemy także rozwiązania zgodne z indywidualnymi potrzebami w zakresie wyposażenia maszyn i części zamiennych firmom działającym w sektorze przemysłu chemicznego, np. producentom farb proszkowych, klejów gorących, producentom żywności lub dodatków do żywności.

Reasumując: tam, gdzie należy dodać pewne właściwości materiałom takim jak polimery wzmocnione włóknem węglowym, polimery wzmocnione włóknem szklanym, polimery równoważne metalom, przepuszczające powietrze polimery wypełnione minerałami czy też polimery elektromagnetyczne, wymagana jest bardzo dobra mieszanina oraz dyspersja, do czego niezbędne są wytłaczarki dwuślimakowe współbieżne. W tych właśnie dziedzinach znajdują zastosowanie oferowane przez nas rozwiązania.

Wytłaczanie jest stosunkowo dobrze znanym procesem, jednakże wciąż poszukujecie nowych rozwiązań. Jakie są wasze osiągnięcia w ostatnich latach?

W ciągu ostatnich 4 lat opracowaliśmy rozwiązania w wielu różnych dziedzinach oraz na rzecz realizacji wymagających różnorodnych podstaw naukowych. Wśród nich znajdują się linie do produkcji związków biopolimerowych, które opracowaliśmy dla naszego szwedzkiego klienta; wyprodukowane przez nas dla białoruskiej firmy petrochemicznej linie do produkcji komponentów poliamidowych, których instalacja odbyła się w okresie pandemii poprzez zdalne połączenie; linie wytłaczarek stosowanych do wytłaczania reaktywnego, które muszą spełniać wymagania certyfikacyjne takie jak ATEX, ponieważ używane będą w środowisku wybuchowym; wytłaczarka o nierdzewnej strukturze stosowana w aplikacjach spożywczych, za pomocą których wytwarzać możemy produkty spożywcze z wkładami mineralnymi na bazie soi, odpowiadające białemu mięsu. W ostatnich miesiącach wyprodukowaliśmy największą w naszym kraju linię wytłaczarek. W ubiegłych latach wprowadziliśmy wiele ulepszeń, które zapisały się w naszej korporacyjnej pamięci technicznej. Obecnie prowadzimy negocjacje z naszym globalnym klientem, których szczegółów ze względu na umowę o poufności nie możemy jednak ujawnić.

Tak jak matka słucha swojego dziecka, tak i my słuchamy naszych klientów, dzięki czemu jesteśmy w stanie stale wprowadzać ulepszenia na podstawie informacji zwrotnych, które otrzymujemy.

Metalurgiczna część biznesu to bardzo ważna kwestia, zapewniająca długą żywotność oraz prostą konserwację maszyn. Na podstawie uzyskanych informacji zwrotnych opracowujemy rozwiązania oraz pozyskujemy od naszych dostawców materiały zgodne ze zmieniającym się potrzebami klientów. W obszarach takich jak systemy automatyki zachęcamy naszych poddostawców do przeprowadzania badań i rozwoju swoich systemów tak, żebyśmy byli w stanie oferować naszym klientom jeszcze bardziej funkcjonalne produkty.

Prowadzone są ponadto prace badawczo-rozwojowe nad mechaniczną stroną naszych maszyn. Działają one na wysokich obrotach; z biegiem czasu udało nam się zwiększyć wartość momentu obrotowego z 10 nM/cm3 do 18 nM/cm3. W tej dziedzinie jesteśmy w stanie produkować wysokiej jakości urządzenia. Stosujemy także, wymagane przez projekty, różne modyfikacje w konstrukcji tulei śrubowych naszych maszyn.

Wspomnieć należy także o pracach badawczo-rozwojowych nad automatyzacją. Cztery lata temu rozpoczęliśmy badania nad systemem zwanym loT, który umożliwia połączenie danych obiektów z internetem oraz wymianę danych. Nasze maszyny są zautomatyzowane – jest to potrzebne zarówno z uwagi na wygodę operatora maszyny, jak i przydatne dla nas, w celu uzyskania dokładnych informacji i interpretacji. Dzięki opracowanemu przez nas systemowi automatyzacji oraz gromadzonych przez nas danych z chmury, jesteśmy w stanie produkować lepsze maszyny oraz usprawniać procesy klientów. Naszym celem jest zaprojektowanie linii do wytłaczania, w ramach której wszystkie urządzenia byłyby w stanie się ze sobą komunikować.

Możemy opowiedzieć nieco szerzej o przemyśle tworzyw sztucznych w Turcji? Jakie są mocne strony kraju w zakresie maszyn do przetwórstwa tworzyw?

Na początku tego wieku turecki rynek tworzyw sztucznych gwałtownie się rozwinął. Według moich szacunków, 70–80% firm w tureckim sektorze tworzyw sztucznych ma mniej niż 20 lat. Według danych pozarządowych organizacji przemysłowych, w naszym kraju działa około 10 tys. firm, w skład których wchodzą producenci maszyn do przetwórstwa tworzyw sztucznych, producenci surowców do tworzyw sztucznych oraz producenci i sprzedawcy wyrobów z tworzyw sztucznych. Przyczyną tak szybkiego rozwoju sektora były niewątpliwie niskie wymagania kapitałowe inwestycji w przemysł tworzyw sztucznych, przewaga tworzyw sztucznych nad ich alternatywami, jak i młoda siła robocza, konkurencyjne otoczenie oraz elastyczność w prowadzeniu działalności, jaką zapewnia nasz kraj.

Mimo naszej ogólnej, pozytywnej perspektywy, nie jesteśmy wolni od problemów spowodowanych globalną koniunkturą. Pandemia, problemy logistyczne, problemy międzynarodowe w naszym regionie dotykają i nas, przez co ma miejsce ogólne spowolnienie. Jeżeli spojrzymy na dane sektorowe, nasza produkcja w roku 2022 spadła o 1,3% w stosunku do roku 2021, wynosząc 11,4 mln ton plastiku. Jednakże pomimo tego spadku, wartość naszej produkcji wzrosła o 6,5%, osiągając kwotę 48,4 mld dolarów.

Kwestią numer jeden w ostatnich latach była gospodarka o obiegu zamkniętym, której podstawą jest recykling. Czy w waszej firmie trwają prace nad tym tematem?

W roku 2015, zanim nasi europejscy konkurenci podjęli jakąkolwiek inicjatywę w tym kierunku, opracowaliśmy technologię recompoundingu oraz zaoferowaliśmy ją na rynku. Recompounding umożliwia podawanie rozdrobnionych odpadów z tworzyw sztucznych w postaci płatków (flake post-consumer recycle) bezpośrednio do wytłaczarki dwuślimakowej, w celu ich ponownego zmieszania z różnymi wypełniaczami i dodatkami. Wcześniej wymagało to ponownego przetworzenia odpadów w jednoślimakowej wytłaczarce recyklingowej, a następnie przetworzenia powstałego tak granulatu w polimery techniczne w dwuślimakowej wytłaczarce. Technologia ta oszczędza zarówno energię, jak i inwestycję oraz czas, ponieważ wspomniane operacje wykonywane są w jednym procesie. Z uwagi na fakt, iż w tworzywach sztucznych pochodzących z recyklingu po procesie mycia pozostaje wilgoć, w wytłaczarkach dwuślimakowych, w przeciwieństwie do wytłaczarek jednoślimakowych, osiąga się dobre wymieszanie dzięki skutecznemu odgazowaniu oraz wmieszanych dodatkach.

Inną kwestią odnoszącą się do zrównoważonego rozwoju, nad którą pracowaliśmy ostatnie 2 lata, jest próba zintegrowania praktyk zielonej transformacji, przewidzianej przez Europejski Zielony Ład, z naszą firmą oraz całością produkcji. By zrealizować ten cel, w ramach długotrwałego projektu współpracujemy z tureckimi producentami maszyn. Dzięki temu projektowi będziemy w stanie nie tylko zaoferować na rynku bardziej przyjazne dla środowiska produkty, ale również zaproponować naszym klientom pracę na bardziej wydajnych liniach produkcyjnych. Aktywnie pracujemy nad dostosowaniem się do regulacji, przepisów oraz zasad handlu, jakie będą obowiązywać w przyszłości.

Kolejnym zyskującym na popularności tematem są biotworzywa. Jakie jest wasze doświadczenie w projektowaniu systemów do przetwórstwa tworzyw biodegradowalnych?

Jednym z tematów, nad którymi pochyliliśmy się 2 lata temu, były biotworzywa. W 2021 r. dostarczyliśmy do Szwecji nową linię składającą się z wytłaczarki dwuślimakowej poex T75, dozowników grawimetrycznych, chłodzącego przenośnika taśmowego oraz systemu granulacji zdolnego do produkcji materiału biodegradowalnego z domieszką mineralną na bazie trzciny cukrowej z wydajnością do 800 kg/h.

Nasz klient GAIA, jeden z wiodących producentów biodegradowalnych i kompostowalnych polimerów na bazie komponentów odnawialnych, opracował biomateriał o nazwie handlowej Biodolomer. Jest to biodegradowalny materiał na bazie trzciny cukrowej, wypełniony minerałami, który można stosować w istniejących urządzeniach produkcyjnych. Granulaty Biodolomer umożliwiają stosowanie szerokiej gamy technologii przetwórstwa tworzyw sztucznych, takich jak rozdmuchiwanie folii, formowanie wtryskowe czy też formowanie arkuszy.

Współpraca między obiema firmami rozpoczęła się 5 lat temu od pilotażowej linii poex T40, dzięki której osiągnęliśmy pomyślny wzrost. Ponadto poex T75, o wysokiej objętości doprowadzania, posiada optymalnie wyważone główne zasilanie oraz dużą objętość ślimaka ze specjalnymi połączeniami śrubowymi, dzięki czemu w bardzo wrażliwym procesie zapewnia niskie naprężenie termiczne na tworzywo.

Porozmawiajmy o waszej ekspansji na rynki zagraniczne. Można was znaleźć m.in. na targach K w Düsseldorfie ale też na innych, mniejszych europejskich wystawach.

Mimo że nasza firma jest młoda, jesteśmy producentem o zasięgu światowym. W rzeczywistości braliśmy udział prawie we wszystkich targach K od czasu powstania firmy. Targi K 2022 były już naszą piątą taką inicjatywą branżową. Sekretem sukcesu naszych wytłaczarek było zaprojektowanie ich na urządzeniach pochodzenia zachodnioeuropejskiego, dzięki czemu nasze maszyny można znaleźć w ponad 20 krajach Europy. Oprócz Targów K, jesteśmy także stałym uczestnikiem organizowanych przez brytyjski AMI targów Compounding World Expo, które zapewniają doradztwo oraz możliwość udziału w specyficznych wydarzeniach branży tworzyw sztucznych. Te butikowe targi, dotyczące bezpośrednio sektora związków polimerowych, odbyły się w Niemczech 14–15 czerwca 2023 r. w miejscowości Essen, gdzie już po raz trzeci zaprezentowaliśmy swoje rozwiązania branżowe poex oraz pokazaliśmy naszą wytłaczarkę T27.

Na koniec poproszę o twoją opinię o polskim rynku? Czy Polska jest dla was atrakcyjnym rynkiem dystrybucji maszyn?

Polska jest krajem inwestycji dla wielu globalnych firm, głównie z terenu UE. Państwo to posiada ważną pozycję w finansach, motoryzacji oraz produkcji telewizorów. Fakt, iż polskie firmy kontynuują inwestycje ze środków unijnych oraz stałe zainteresowanie kapitału zagranicznego udynamiczniają polską gospodarkę. Przedsiębiorstwa takie jak Fiat, GM-Opel, VW oraz Intral produkują w Polsce ponad milion pojazdów rocznie. Ponad 800 firm, z których większość posiada kapitał zagraniczny, dostarcza silniki i akcesoria do sektora motoryzacyjnego. Producenci sprzętu AGD i RTV tacy jak BSH, Whirlpool, Samsung, LG, Indesit, Fagor, Mastercook, Amica oraz amerykański producent komputerów Dell wytwarzają swoje wyroby w Polsce. Sektor motoryzacyjny, AGD i elektroniczny należą do rynków, na których intensywnie działają producenci tworzyw konstrukcyjnych, co oferuje zarazem szanse dla nowych producentów stawiających na rozwój.

Spodziewamy się znaczącego rozwoju zarówno Polski, jak i Rumunii, w ciągu najbliższych 10 lat. Historia Polski zawsze splatała się z historią Turków. Jedną z najważniejszych spuścizn historycznych relacji polsko-tureckich jest Polonezköy (Adampol) w Stambule, gdzie osiedlili się polscy imigranci szukający azylu w Turcji. Zapraszam wszystkich naszych polskich przyjaciół do odwiedzania Turcji, Polonezköy (o 300-osobowej populacji) i Polimer Teknik.

Rozmawiał: Jacek Leszczyński