Police wyprodukują milionową tonę bieli tytanowej
Zakłady Chemiczne Police przygotowują się do ważnego wydarzenia. W październiku w fabrykach firmy wyprodukowana zostanie milionowa tona bieli tytanowej. Teraz licznik wskazuje 999999,8 ton. - To naprawdę wielkie osiągnięcie, na które pracowaliśmy ponad 30 lat - mówi Waldemar Dąbrowski, kierownik laboratorium wydziału bieli tytanowej w Policach. Firma ta jest jedynym polskim producentem bieli tytanowej. Jej nazwa to Tytanpol.
Trudno sobie wyobrazić przemysł tworzyw sztucznych bez bieli tytanowej. Pigmenty dwutlenku tytanu popularnie zwane bielą tytanową są najważniejszymi i najbardziej rozpowszechnionymi pigmentami nieorganicznymi charakteryzującymi się najwyższym współczynnikiem załamania światła, a tym samym największą zdolnością jego rozpraszania. Odgrywają kluczową rolę w wielu zastosowaniach. Przyczyniają się do podniesienia wartości użytkowej pigmentowego wyrobu, najczęściej nadaniu mu określonej estetyki: nieprzezroczystości, barwy czy połysku.
Pochodząca z Polic biel tytanowa znajduje zastosowanie w trzech głównych segmentach przemysłu. Są to powłoki (idzie tu 59 proc. bieli produkowanej w Policach), tworzywa sztuczne (21 proc.), papier (12 proc.), inne aplikacje to 8 proc.
- Prace nad uruchomieniem instalacji do produkcji bieli tytanowej rozpoczęliśmy w Policach w 1972 r. Wtedy to dokonano wyboru stosownej technologii i podpisano kontrakt z niemiecką firmą Kronos Titan. Uruchomienie produkcji nastąpiło w 1977 r. Początkowo nasza instalacja miała roczne zdolności produkcyjne wynoszące 36 tys. ton. Dzisiaj jest to ok. 40 tys. ton. Być może nie jest to duży wzrost, ale w tej branży po prostu jakichś skokowych przyrostów produkcyjnych się nie notuje - opowiada w rozmowie z naszym serwisem Waldemar Dąbrowski. - Oczywiście przez wszystkie te lata modernizowaliśmy instalacje, przystosowywaliśmy je do zwiększających się wymogów środowiskowych, stawialiśmy na bardziej innowacyjne metody produkcji. Dlatego ta milionowa tona będzie doskonałym momentem do wszelkiego rodzaju reminiscencji - dodaje Dąbrowski.
Ponad trzy dekady produkcji polickiej bieli tytanowej obfituje w wiele interesujących wspomnień. Dla przykładu 20 lat temu, gdy socjalizm chylił się w Polsce ku upadkowi, biel tytanowa znalazła się na czele stworzonej przez magazyn "Rynki zagraniczne" listy 12 najlepszych polskich wyrobów eksportowych.
Z kolei początek lat 90. i transformacja gospodarcza odbiła się na produkcji bieli w ten sposób, że nastąpił dynamiczny rozwój jej eksportu na skutek drastycznego spadku popytu na rynku krajowym.
Wejście Polski do UE oznaczało dla Polic kolejne wyzwanie. Ze względu na dość restrykcyjne wymagania Brukseli stale musi następować dostosowywanie polickiej instalacji do surowych przepisów unijnych. Dla przykładu już teraz zaawansowane są prace nad budową instalacji do suszenia siarczanu żelazawego, który w postaci suchej jest wykorzystywany w branży cementowej.
Mówiąc o aspekcie ekologicznym koniecznie warto jednak pamiętać, że jedyna tego typu instalacja w Polsce już od chwili swojego powstania należała do najmniej uciążliwych instalacji w Europie. Z powodu swojej lokalizacji niedopuszczalny był bowiem np. praktykowany w basenie Morza Północnego i Śródziemnego, zrzut odpadowego kwasu lub siarczanu do otaczających wód.
Do dzisiaj kwas pohydrolityczny wykorzystywany jest do otrzymywania kwasu fosforowego, stosowanego dalej do produkcji nawozów fosforowych. Z kolei, siarczan żelazawy był odprowadzany na odpowiednio przygotowane składowiska, a w ostatniej dekadzie jest w pełni wykorzystywany do produkcji koagulantów do oczyszczania ścieków i wód.
O ile zatem inwestycje prośrodowiskowe będą podejmowane również w przyszłości, o tyle nie jest natomiast planowane podniesienie poziomu mocy wytwórczych bieli tytanowej w Policach. Te bowiem, jak podkreśla szefostwo spółki, są całkowicie wystarczające. Bieli tytanowej na światowych rynkach nie brakuje, więc zwiększenie jej produkcji mijałoby się z celem. Choć pojawiające się niekiedy optymistyczne założenia mówią o tym, by w perspektywie kilku lat uzyskać zdolności produkcyjne na poziomie 65 tys. ton rocznie.
W tej chwili Police mają ok. 3,5 proc. europejskiego rynku bieli tytanowej. Większość produkcji kierowana jest na eksport. Jest to ok. 60 proc.
500 tys. tonę bieli tytanowej Police wyprodukowały po 18 latach działania fabryki. Sześć lat temu po 25 latach od rozruchu instalacji linie produkcyjne opuściła 750 tysięczna tona bieli. Najlepszym rokiem jeśli idzie o wielkość produkcji był 2003. Wtedy to przez 12 miesięcy powstało w Policach 42,3 tys. ton.