Sortownie odpadów w Polsce
System sortowni odpadów rozwija się w Polsce sukcesywnie od lat, choć zdaniem specjalistów jego tworzenie idzie wciąż zbyt wolno i nie zawsze w takim kierunku jak powinno. Niemniej jednak w porównaniu z sytuacją sprzed lat mamy do czynienia z bardzo wyraźnym pozytywnym przełomem.
Od czasu wejścia Polski do Unii Europejskiej w 2004 r. rynek sortowni odpadów w naszym kraju nabrał znacznego przyspieszenia. Nastąpił potężny przełom w sektorze gospodarki odpadowej, który został oczywiście w dużej mierze wymuszony wprowadzeniem przepisów unijnych do prawodawstwa polskiego.
Dyrektywy unijne wyznaczyły nowy kierunek dla stworzenia bardziej racjonalnego systemu gospodarki odpadami, w tym odpadami tworzyw sztucznych. Ich celem jest zapobieganie powstawaniu odpadów lub ograniczenie ich ilości i negatywnego oddziaływania na środowisko przy wytwarzaniu produktów oraz podczas i po zakończeniu ich użytkowania. Z tego też powodu choćby za sprawą unijnego programu Infrastruktura i Środowisko realizowanych jest wiele inwestycji polegających na budowie sortowni.
Szacuje się, że w ostatnich latach przybyło w Polsce ponad 20 profesjonalnych obiektów sortowniczych o łącznej wydajności przerobowej ok. 400 tys. ton. Koszt ich utworzenia to ok. 125 mln euro. Oprócz tego wzbogaciliśmy się o 20 – 30 mniejszych linii sortowniczych, których wydajność nie przekracza 5 tys. ton rocznie. Razem wszystkie istniejące instalacje sortownicze mogą przyjąć ok. 1 mln ton odpadów. W porównaniu z sytuacją panującą do tego czasu to dużo. Jeszcze bowiem sześć lat temu mieliśmy ledwie 10 sortowni o mocach przerobowych ok. 300 tys. ton rocznie. Mimo stałego postępu wciąż jeszcze w porównaniu z europejską średnią zajmujemy dalekie pozycje.
Sortownie budują głównie poszczególne samorządy lokalne. Dla przykładu kilka tygodni temu o budowie systemu sortowniczego poinformował łomżyński samorząd. Za 37,6 mln zł, z czego 17,8 mln zł pochodzić będzie z UE, powstanie obiekt gospodarowania odpadami dla Łomży i okolicznych gmin.
Największa w Polsce sortownia odpadów działa od końca 2007 r. we Wrocławiu. Jest ona w stanie przetworzyć 210 tys. ton odpadów rocznie. Służy do odzysku czystych surowców wtórnych, a dodatkowo do segregowania odpadów problemowych i niebezpiecznych. Całkowity koszt inwestycji wyniósł blisko 27 mln zł.
Warto wiedzieć, że typowy zakład sortowania odpadów jest ciągiem technologicznym przeznaczonym dla segregowania odpadów przeznaczonych do składowania, odzysku cennych surowców wtórnych, dalszego recyklingu, itp. Linię do sortowania odpadów tworzy zespół przenośników z możliwością zainstalowania sita bębnowego oraz innych urządzeń dodatkowych, takich jak separator magnetyczny, prasy, kruszarki, rozdrabniacze. Linia sortownicza może być wyposażona w kabinę z ogrzewaniem i wentylacją celem stworzenia odpowiednich warunków pracy dla sortowaczy. Pozostałe po segregacji i niewykorzystane odpady są wysypywane do kontenera lub urządzenia prasującego z przeznaczeniem do wywozu na składowisko lub dalszego przerobu. Sortownia może być zaprojektowana i skonstruowana dowolnie, w zależności od ilości odpadów, możliwości inwestycyjnych oraz celu jaki chce się uzyskać.
Mówiąc o systemie sortowniczym warto jednak zauważyć, na co zwracają uwagę eksperci, że istniejący w Polsce model gospodarki odpadami nie jest optymalnie dostosowany do pełnego i ekonomicznie racjonalnego wykorzystania istniejących obiektów sortowniczych. Brakuje m.in. zagwarantowania źródeł dostaw odpadów, co obecnie doprowadza do braku efektu ekonomicznego i ekologicznego niektórych uruchomionych inwestycji.
Stąd też stale pojawia się pytanie jakiego typu sortownie należy budować w naszym kraju? Czy mają to być instalacje na odpady zmieszane czy też na zbierane u źródła?
Jak przekonują fachowcy, sortownie są oczywiście potrzebne, ale muszą funkcjonować we współpracy z innymi uczestnikami systemu gospodarki odpadami. W systemie musi znaleźć się miejsce zarówno dla mniejszych obiektów sortowniczych, nastawionych na jeden rodzaj surowca, jak również dla obiektów dużych i kompleksowych, obsługujących większe miasta lub związki gmin. Niezbędnym warunkiem funkcjonowania tego typu obiektów winna być jednak równolegle rozwijana selektywna zbiórka i zakończenie praktyki budowania nowoczesnych oraz niezwykle kosztownych obiektów po to, aby sortować zmieszane odpady ze śmieciarek, gdzie tona odzyskanych surowców o niskiej jakości kosztuje 1,2 – 1,5 tys. zł.
Wykorzystane zdjęcia pochodzą z serwisów Głos Szczeciński oraz www.wiadomości24.pl