Tak powstają opakowania szklane

Serwis Plastech.pl prezentuje, na przykładzie Huty Szkła Ujście, pełny proces produkcyjny prowadzący do wytworzenia opakowania szklanego. W ujskiej hucie powstają butelki w kolorach zielonym i brązowym, o pojemnościach od 100 do 1500 ml. Przedstawiamy na czym polega m.in. pozyskiwanie i magazynowanie surowców oraz ich formowanie.

Huta Szkła Ujście jest najstarszym tego typu zakładem w Polsce. Powstała 198 lat temu. Eksportuje szklane opakowania. W fabryce produkuje się butelki w kolorach zielonym i brązowym o pojemnościach od 100 do 1500 ml. Obecnie Huta Szkła Ujście jest największym producentem tych butelek w kraju. Należy do niej ponad jedna trzecia rynku.

Wartość sprzedaży w Hucie już cztery lata temu przekroczyła 100 mln zł. Od tego czasu systematycznie wzrasta. Jeszcze w 2004 r. wartość rynkowa Huty była szacowana na 68,8 mln zł. Teraz jednak wynosi już 200 mln zł. Huta ma podpisane kontrakty zapewniające jej m.in. produkcję butelek do piwa Gingers. Oprócz eksportu do Belgii, wyroby sprzedawane są również na rynek francuski, holenderski, kanadyjski i rosyjski. W ujskiej firmie produkuje się około miliona butelek w ciągu doby.

Wszystkie surowce wykorzystywane w Hucie Ujście przy produkcji szkła są pochodzenia mineralnego. Jest to m.in. piasek, wapień, dolomit, anhydryt i chromit. Huta sięga też po produkty przemysłu chemicznego.

Przed przystąpieniem do produkcji piasek i stłuczka zostają poddane specjalnemu uszlachetnieniu, które odbywa się w hucie. Pozostałe surowce składowane są w silosach.

Jeśli chodzi o piasek, to jest on wydobywany w kopalni zlokalizowanej na terenie huty i na miejscu uszlachetniany. Stłuczka jest natomiast odpadem produkcyjnym, który po rozdrobnieniu może być stosowany przy produkcji - jest to tzw. stłuczka własna. Wykorzystywana jest również stłuczka obca - powstała w wyniku konsumpcji. Ona z kolei poddawana jest wpierw oczyszczeniu i dopiero potem uszlachetnieniu. Oczyszczenie odbywa się na linii mycia.

Kolejnym etapem procesu produkcyjnego jest przygotowanie zestawu. Polega ono na odważeniu według właściwej, unikalnej receptury odpowiednio dobranych surowców. Proces sporządzania zestawu odbywa się w ruchu ciągłym, cyklu trzyzmianowym na dwóch niezależnie od siebie pracujących liniach.

Samo sporządzanie zestawu składa się z czterech etapów. Kolejno po sobie następuje pobranie surowca z miejsca składowania, automatyczne i zgodne z recepturą odważenie surowców, dostarczenie ich do mieszarki i wreszcie wymieszanie.

Co szczególnie ważne takie czynności jak: odważanie, transport do mieszarki oraz mieszanie dzieją się w ramach w pełni zautomatyzowanego sterowania. Potem następuje przetransportowanie zestawu szklarskiego z mieszanki do zbiorników przypiecowych. W tym celu wykorzystywany jest specjalny system taśmociągów.

Kluczowym momentem wytwórczym jest etap topienia szkła. Huta Szkła Ujście wyposażona jest w trzy poprzeczno - płomienne piece. Wanny są natomiast opalane gazem ziemnym wysokometanowym.

Topienie szkła polega na stopieniu zestawu szklarskiego w postaci jednorodnej mieszanki, a także klarowaniu i ujednaradnianiu oraz studzeniu wytopionej masy do temperatury wyrobowej. Proces ten przebiega jednocześnie, lecz w różnych częściach pieca.

Składa się z kilku odrębnych faz, które można podzielić wedle kryterium temperaturowego. Wpierw podgrzewany jest zestaw szklarski. W tej fazie mamy do czynienia z wydzielaniem się wilgoci zawartej w surowcach.

Po upływie tej czynności zachodzi moment przemiany topienia szkła. W końcu zaś, gdy temperatura dojdzie do 1550 st. C następuje klarowanie szkła. Całości dopełnia ujednorodnienie chemiczne i termiczne szkła.

W momencie, kiedy szkło jest już jednorodne przystępuje się do formowania. Żeby było ono skuteczne sięga się po automaty rzędowe. Pozwalają one uzyskać wysokie szybkości formowania. Maszyny umożliwiają formowanie w systemie NNPB - jest to najnowsza technologia cienkościenna oraz w tradycyjnym systemie BB (blow - blow).

W procesie formowania wyrobów również można wyróżnić kilka fragmentów. Zachodzi tu formowanie kropli masy szklanej o odpowiednim kształcie, masie i temperaturze. W maszynie formującej z kropli gorącej masy szklanej kształtowane są wstępne kształty tzw. „ bańki ”. W tej samej maszynie formującej kształtowane są wyroby żądanego kształtu i w końcu następuje utrwalenie uformowanego kształtu odpowiedniego wyrobu przez schłodzenie wyrobów silnym strumieniem chłodnego powietrza. Ma to miejsce poza maszyną formującą.

Pierwszą częścią finalizowania procesu produkcyjnego jest odprężanie. Odbywa się ono w odprężarkach gazowych i elektrycznych. Dzięki niemu dochodzi do usunięcia naprężeń wewnętrznych w wyrobach.

W odprężarce wyroby zostają podgrzane do górnej granicy odprężania, przetrzymane w tej temperaturze, a następnie poddaje się je powolnemu schładzaniu.

Tak przygotowane produkty są sortowane. Przechodzą przez linię sortowniczą wyposażoną w urządzenia do automatycznej kontroli, która wyłapuje wszelkie defekty opakowań: ich pęknięcia, wtrącenia gazowe i stałe oraz wadliwości pomiarowe.

Ukoronowaniem procesu jest pakowanie towaru. Odbywa się ono za sprawą paletyzacji, a także zgrzewania ładunku paletowego folią.