Tradycja i nowoczesność w produkcji żywic
Rozmowa z Agnieszką Kozubek-Bespalenko, wiceprezes zarządu i dyrektor generalną w Lerg S.A.
Lerg S.A. to największy polski producent żywic syntetycznych. Wasze produkty trafiają obecnie do około 40 krajów na całym świecie. Warto jednak przypomnieć, że historia firmy sięga czasów II Rzeczypospolitej, zaś sama produkcja żywic poliestrowych trwa nieprzerwanie od lat 60. ubiegłego wieku.
To prawda. Zakład ma za sobą imponującą historię sięgającą okresu międzywojennego. Rozpoczęcie budowy wytwórni na terenie lasu w Pustkowie przez wojskową spółkę ''Lignoza'' z Katowic datuje się na rok 1937. Zakłady miały wówczas zająć się produkcją formaliny jako składnika do wytwarzania tworzyw sztucznych. Niestety wybuch II Wojny Światowej nadał temu miejscu skrajnie inne znaczenie; zakład stał się siedzibą dla wojska, a maszyny i urządzenia niezbędne do produkcji formaliny wywiezione zostały w głąb Niemiec. Na nowo zakład w Pustkowie rozpoczął działalność pod koniec lat 40. produkując tłoczywa, a następnie mieszanki mocznikowe i bakelitowe.
Intensywny rozkwit działalności przypadł na lata 1950-1955, kiedy to uruchomiona została produkcja nowego asortymentu, m.in.: klejów mocznikowych, rezolitów, baltoli, tłoczyw fenolowych, mocznikowych i melaminowych; natomiast rok 1966 to oddanie do eksploatacji instalacji do wytwarzania żywic poliestrowych. Od tamtego okresu zakład stale rozwija produkcję i poszerza swój asortyment. Obecnie jesteśmy czołowym polskim producentem i eksporterem żywic syntetycznych stosowanych w różnych gałęziach przemysłu. Są to m.in.: żywice poliestrowe i nowolakowe, żywice do tworzyw warstwowych, materiałów izolacyjnych oraz materiałów drewnopochodnych, żywice odlewnicze, żelkoty, formalina, poliole poliestrowe, jak też szeroka gama produktów do renowacji m.in. karoserii samochodów osobowych i ciężarowych, autobusów, łodzi oraz jachtów. Nasze produkty - jak zostało przytoczone w pytaniu - trafiają do około 40 krajów na świecie.
Historia firmy to, oprócz wydarzeń i produktów, także ludzie w niej pracujący oraz zmiany właścicielskie. Wojskowa spółka ''Lignoza'' z Katowic - Wytwórnia Pustków, w latach 90. uległa przekształceniu w jednoosobową Spółkę Akcyjną Skarbu Państwa ZTS ERG, by w 2004 r. trafić do rąk prywatnego przedsiębiorcy, obecnego prezesa Lerg S.A. (nazwa funkcjonująca od 2009 r.), Mariana Kwietnia. Jednocześnie przez 80 lat działalności wokół zakładu rozbudowie ulegała pobliska infrastruktura. Miejsce, które początkowo było zalesionym obszarem, obecnie funkcjonuje jako samodzielna miejscowość Pustków-Osiedle, z której część mieszkańców zatrudnionych jest w Lerg. Często zdarza się, że pracuje u nas kilka osób blisko ze sobą spokrewnionych, czym się szczycimy, bo uważamy się za firmę prorodzinną. Obecnie zatrudniamy ok. 600 osób, z czego 2/3 to pracownicy działów produkcyjnych.
Obecnie umocniliście swoją silną pozycję dzięki zakupowi 100% udziałów spółki Ciech Żywice. Jakie znaczenie ma ta transakcja dla firmy?
Lerg cechuje duża dynamika rozwoju, która w ostatnich latach zaowocowała stworzeniem zdywersyfikowanej grupy chemicznej o globalnym zasięgu. W strukturach Grupy znajdują się obecnie: producent opakowań giętkich Marpol Sp. z o.o. z Ignatek koło Białegostoku, producent folii termoformowalnych, preform i butelek PET GTX Hanex Plastic Sp. z o.o. z Dąbrowy Górniczej, producent środków barwiących i dodatków przeznaczonych do przetwórstwa tworzyw sztucznych Permedia Sp. z o.o. z Lublina oraz producent laminatów elektroizolacyjnych i konstrukcyjnych Izo-Erg Sp. z o.o. z Gliwic.
Ciech Żywice to jedyny w Polsce wytwórca żywic epoksydowych i dostawca żywic poliestrowych stosowanych m.in. w przemyśle farbiarskim, a także innych specjalistycznych produktów dla wielu kluczowych branż gospodarki. W ciągu ostatnich 2 lat spółka ta przeszła szereg pozytywnych zmian, w tym chociażby rozbudowę portfolio o produkty przeznaczone dla perspektywicznych branż oraz wzmocnienie działalności z obszaru R&D. Spółka eksportuje ok. 50% swoich wyrobów, głównie do krajów europejskich.
Zakup spółki z Nowej Sarzyny idealnie wpisuje się w proces długoterminowej strategii budowania Grupy Chemicznej Lerg. Dzięki pozyskaniu Ciech Żywice nie tylko poszerzamy portfolio m.in. o produkcję żywic epoksydowych; łączymy także cele biznesowe, wizję i wartości, rozbudowujemy zespół współpracowników, który obecnie liczy już 1700 osób (w Grupie), gromadzimy doświadczenia oraz know-how. Wszystko to w połączeniu stanowi wartość dodaną dla naszych obecnych i przyszłych klientów w Polsce i na świecie.
Zakup spółki Ciech Żywice to najnowsza transakcja, ale przecież nie jedyna w serii inwestycji Lerg. Podsumujmy: w 2014 r. firma przejęła Marpol, rok później Pabeks. Sam Marpol w 2016 r. wykupił 100% udziałów GTX Hanex Plastic. Grupa Lerg wyrasta więc na potentata - nie tylko w przemyśle chemicznym, ale również opakowaniowym.
Konsekwentnie do tego celu zmierzamy. Od momentu przejęcia nowa spółka staje się cząstką większej całości i aktywnie wpływa na rozwój całej Grupy Lerg, a budowa dużej grupy chemicznej przekłada się z kolei na zwiększenie wartości, potencjału rozwojowego i bezpieczeństwa poszczególnych spółek. W ten sposób oferujemy naszym klientom szerszy zakres technologii, szybszą odpowiedź na ich potrzeby, zapewniamy też bezpieczeństwo funkcjonowania poprzez niezakłócone dostawy wyrobów, bo jako duży odbiorca surowców mamy kontrakty, a to przekłada się na możliwości realizacji dostaw nawet w okresie braku surowców. Dlatego działamy z rozmachem, nie zawężając obszaru aktywności jedynie do portfolio żywic. Na rynek chemiczny patrzymy globalnie.
Wróćmy do podstaw, czyli do tego, co firma oferuje swoim klientom. Co jest waszym podstawowym produktem? I pytanie drugie: gdzie najczęściej znajdują zastosowanie wasze wyroby?
Podstawą produkcji w Lerg S.A. są przede wszystkim żywice syntetyczne, formalina, poliole poliestrowe, żelkoty oraz produkty do renowacji karoserii, które na rynek wprowadziliśmy pod marką Polfill. Znajdują one zastosowanie w bardzo wielu dziedzinach przemysłu.
Polilole poliestrowe używane są np. do wyrobu płyt warstwowych, do wytwarzania izolacji natryskowych, do produkcji klejów. Żywice marki Estromal znajdują zastosowanie praktycznie we wszystkich znanych aplikacjach. Służą m.in. do produkcji rur i zbiorników z polimerobetonu, odlewów, laminatów poliestrowo-szklanych, znanych dobrze wszystkim figur ogrodowych, a także w technologii bezwykopowej renowacji kanalizacji CIPP. Przy wykorzystaniu żywic do materiałów drewnopochodnych można stworzyć m.in. płyty wiórowe, suchotrwałe i wodoodporne, profilowane, MDF, HDF. Proszę się rozejrzeć: meble, podłogi, elementy samochodowe, przemysł galanteryjny - wszystko to przykłady zastosowań naszych produktów.
Działalność w obszarze żywic nie kojarzy się zbytnio z ekologią. W jaki sposób minimalizujecie możliwe niekorzystne dla środowiska naturalnego skutki funkcjonowania?
Żyjemy w XXI w., w którym funkcjonuje szereg technologii wspomagających ochronę środowiska nawet w przypadku produkcji żywic. Istnieją też normy prawne i procedury mające za cel kontrolować nieprzekraczalność wskaźników emisji substancji potencjalnie niebezpiecznych, które zakłady takie jak nasz muszą bezwzględnie spełniać. Jeśli zaś mamy wskazać konkrety, to na terenie zakładu działa instalacja do spalania odpadów niebezpiecznych i odgazów, dzięki której do powietrza nie trafiają substancje szkodliwe. By zachować czystość wód, uruchomiliśmy zaś własną oczyszczalnię ścieków, która służy nie tylko zakładowi, ale także redukuje zanieczyszczenia bytowo-gospodarcze okolicznych miejscowości.
W kwestii samych produktów możemy pochwalić się tym, że wiele z nich ulega biodegradacji - jesteśmy największym w Polsce przetwórcą recyklatu z odpadów butelek PET do żywic. Pożądanym efektem przy przetwórstwie żywic poliestrowych jest niska emisja styrenu. Jesteśmy dumni, że umiemy (dzięki produkowanemu przez nas preparatowi) to zjawisko w znacznym stopniu ograniczyć.
W ubiegłym roku otrzymaliśmy wyróżnienie Polskiej Nagrody Inteligentnego Rozwoju za projekt opracowania technologii produkcji nowych polioli poliestrowych, do których wyprodukowania zastosowano tworzywo z recyklingu pochodzące głównie z poużytkowych butelek PET. Tworzywo to funkcjonuje w przemyśle pod nazwą recyklat PET - w skrócie rPET, a jednym z efektów końcowych wprowadzenia wspomnianej technologii jest spełnienie Zasady Zrównoważonego Rozwoju, a tym samym ochrona środowiska naturalnego m.in. poprzez zmniejszenie emisji toksycznych substancji powstających w czasie ewentualnego pożaru (głównie HCl, HBr).
Prowadzimy również szereg działań CSR-owych, których celem jest wytworzenie wśród naszych pracowników drobnych nawyków mających znaczenie w większym wymiarze, takich jak np. stała zbiórka zużytych baterii, które są później poddawane procesowi utylizacji. W myśl zasady no waste prowadzimy zbiórkę odzieży używanej, która jest przekazywana osobom potrzebującym w ramach akcji Ciuch w Ruch.
Ponadto segregujemy śmieci, prowadzimy szereg akcji informacyjnych dotyczących oszczędzania wody i prądu, a niektóre materiały informacyjne drukujemy na certyfikowanym papierze eco. Jak widać, realizujemy działania zarówno w skali maxi, jak i mini - i na tym nie poprzestajemy.
Rozmawiała: Agata Mojcner
