Tworzywa sztuczne w poligrafii

Tworzywa sztuczne są dzisiaj używane na rozmaite sposoby. Swoje zastosowanie znajdują również jako materiały opakowaniowe i media drukowe.

Dzięki nowym barwom, powierzchniom i możliwościom obróbki tworzywa sztuczne stają się coraz bardziej interesujące dla twórców, a tym samym coraz ważniejsze dla przemysłu poligraficznego.

Eksperci szacują, że wykorzystanie materiałów syntetycznych wzrosło odpowiednio w ostatnich czterech latach nawet o 15 proc. O ile wcześniej za nośniki informacji służyły tradycyjnie przeważnie papier i karton, to w wyniku rozwoju przemysłowego nastąpiło elementarne przemieszczenie zainteresowań i coraz większym wzięciem zaczęły się cieszyć powierzchnie polimerowe.

Rozmaite towary zaczęły być pakowane, zabezpieczane, wysyłane oraz prezentowane zgodnie z coraz bardziej specjalistycznymi wymaganiami, którym nie zawsze tradycyjne nośniki były w stanie sprostać, co otwierało spore możliwości przed tworzywami. Innymi słowy wymagania dla typowych papierowych podłoży drukowych stawały się coraz bardziej wyspecjalizowane.

Zauważono to na wielu polach działalności. I tak dla przykładu etykiety powinny być wytrzymałe na zrywanie i wodoodporne, a jednocześnie muszą pozwalać się łatwo zadrukowywać i opisywać. Segregatory powinny wykazywać dłuższą przydatność i nie mogą nadrywać się przy większych obciążeniach. Produkty należy lepiej prezentować się w przezroczystych opakowaniach.

Przy takich wymaganiach tradycyjne papiery i kartony szybko sięgnęły granic swoich możliwości - zastąpił je przemysł chemiczny.

Odkrycie i rozwój najrozmaitszych tworzyw sztucznych zmieniły nasz świat w tak krótkim czasie, jak żaden inny rozwój przedtem. Spirala innowacji zaczęła obracać się coraz szybciej.

Nowe tworzywa sztuczne prowokują stale do nowych pomysłów ich wykorzystania, stosowania nowych farb drukarskich, nowych maszyn do obróbki i technologii procesowych, stawiania nowych wymagań materiałom.

Podczas gdy przemysł opakowaniowy przykładał jeszcze do niedawna większą wagę do transparencji i stabilności niż dobrej drukowności, o tyle dla przemysłu poligraficznego właśnie drukowność stała się najważniejszym kryterium jakości. W i w ten sposób przemysł poligraficzny zaczął czerpać z osiągnięć tworzyw sztucznych.

Dawniej jedyną możliwością przystosowania np. polipropylenu do zadruku było jego „opalanie”. Aby aktywować powierzchnię i polepszyć przyczepność farb, przez krótką chwilę podgrzewano powierzchnię płomieniem gazowym, jednakże nie powodując nadtopienia tworzywa. Wielu przetwórców wzbraniało się przed tą skomplikowaną i wymagającą dużych nakładów metodą.

Mimo to polipropylen nadal inspirował projektantów, żaden inny materiał syntetyczny nie jest bowiem tak wszechstronny - i choć będący tworzywem sztucznym - tak przyjazny środowisku jak ten. Z tego też powodu coraz większa ilość producentów zaczęła w swoich fabrykach poddawać polipropylen specjalnej obróbce powierzchniowej, ułatwiającej późniejszy proces drukowania. Obecnie już, w połączeniu ze specjalnymi farbami i odpowiednimi technologiami, proces nazywany koronowaniem umożliwia bezproblemowe drukowanie na niegdyś „trudnym” materiale jakim jest polipropylen. Również inne syntetyczne podłoża drukowe - jak polistyren, twarde PVC i folie samoprzylepne - zostały udoskonalone i obecnie w wielu drukarniach należą do codzienności.

Dopóki tworzywa sztuczne pozostawały materiałami sztywnymi były pewną domeną sitodruku. Tylko takie maszyny mogły poradzić sobie z tzw. opornymi mediami. Później jednak na rynku pojawiły się folie i wiele innych innowacyjnych elastycznych syntetyków. Coraz bardziej zaczęto poświęcać się całkowicie nowemu wyzwaniu, mianowicie drukowaniu na elastycznych tworzywach w technologii offsetu. Efekt tego jest taki, że w tej chwili nawet tworzywa sztuczne o grubości do 1 mm nie stanowią najmniejszego problemu dla wyspecjalizowanych drukarzy offsetowych. W kombinacji z utwardzaniem UV farb drukarskich sprawdzają się idealnie.

Również bezwodny druk offsetowy utwardzany UV i schnącymi oksydacyjnie farbami przyczynił się do zwiększenia zastosowalności tworzyw sztucznych w przemyśle poligraficznym. Relatywnie nowym rozwiązaniem na rynku są płaskie systemy drukujące, pracujące z farbami rozpuszczalnikowymi lub UV. Umożliwiają one realizację zamówień na syntetykach, także w niewielkich ilościach.

Najbardziej interesującym - i obecnie najszybciej rozwijającym się - rynkiem dla zadrukowywanych tworzyw sztucznych jest technika reklamowa. Dzieje się tak, gdyż stale napotkać można kolorowe opakowania, tablice informacyjne, plakaty i displaye. Tworzywa sztuczne wkraczają z coraz większym rozmachem nawet do branży biurowej. Tak zwany papier permanentny można zadrukować jedynie klasyczną metodą offsetową, a następnie wydrukować na kolorowej drukarce laserowej w biurze - preprint pod syntetyki.

Dla klasycznego kartonu będzie istniało również w przyszłości nieskończenie wiele obszarów zastosowań. Zwłaszcza, gdy będzie uszlachetniany lakierami, tłoczeniem, kaszerowaniem itd. Niemniej jednak wykorzystanie tworzyw sztucznych do najrozmaitszych zastosowań będzie dalej wzrastać. Wielu hurtowników odpowiednio szybko zareagowało już na ten trend, tworząc dla nowych, syntetycznych mediów własny system dystrybucji.