Wybór dysz GK, a rodzaj tworzywa

Wykorzystywany przy projektowaniu formy wtryskowej układ wlewowy jest systemem kanałów, przez które płynie uplastycznione tworzywo. Kieruje się ono z dyszy wtryskarki do gniazda formy. Obecnie w formach wtryskowych zależnie od wymagań stawianych wyprasce stosuje się bardzo szeroki zakres dysz grzanych. Poniżej prezentujemy ich przegląd.

Materiał powstał przy wykorzystaniu informacji firmy Elwik. Specjalizuje się ona w wykonawstwie form wtryskowych i produkcji kompletnych systemów gorąco-kanałowych: regulatorów temperatury, rozdzielaczy i akcesoriów oraz właśnie dysz grzewczych.

Jednym z rodzajów układów doprowadzających tworzywo do gniazda formy jest układ z gorącym kanałem, czyli dysza ogrzewana. Warto wiedzieć, że we wlewach z gorącymi kanałami, tworzywo nie jest usuwane w postaci zastygniętego wlewka, ale pozostaje plastyczne w kanałach doprowadzających. W każdym kolejnym cyklu następuje przetryskiwanie tworzywa.

Dobierając dyszę należy zawsze wziąć pod uwagę: gramaturę wtrysku, rodzaj tworzywa, to jak częsta jest zmiana koloru, długość drogi płynięcia, rodzaj wypełniacza, jeżeli jest używany oraz oczekiwany ślad po wtrysku.

• Dysza z końcówką igłową stosowana jest do wyprasek, w których ślad po wtrysku ma podstawowe znaczenie. Zalecana jest przy częstej zmianie koloru wtryskiwanego tworzywa. Umożliwia intensywne chłodzenie strefy przewężki. Używa się ją do takich tworzyw jak: PP, PE, PS, SAN, ABS, PMMA, CA, EVAC
• Dysza z końcówką otwartą skierowana jest do wyprasek, w których ślad po wtrysku nie ma większego znaczenia. Wtrysk następuje w gniazdo formy lub zimny kanał. Stosowana jest do tworzyw amorficznych i krystalicznych wolno krzepnących: PP, PE
• Dysza z końcówką igłową zabudowana w tulei wprowadzanej w gniazdo formy lub zimny kanał z małym śladem po wtrysku powinna być używana do tworzyw krystalicznych szybko krzepnących: PA, PBT, PEEK i tworzyw amorficznych: PS, PMMA, PC, SB, ABS
• Dysza z końcówką otwartą zabudowaną w tulei wprowadzonej w gniazdo formy lub zimny kanał z wyraźnie widocznym śladem po wtrysku i wysoką temperaturą strefy przewężki powinna być stosowana do tworzyw krystalicznych szybko krzepnących: PA, POM, PET jak i amorficznych
• Dysza izolowana tworzywem z końcówką igłowa. Ta odmiana dyszy zalecana jest do wyprasek, w których ślad po wtrysku ma podstawowe znaczenie. Ponadto powinna być używana do tworzyw, które mają tendencję do ciągnięcia nitki. Zapewnia dobre chłodzenie strefy przewężki. Stosowana jest do przetwórstwa: PP, PE, PS, SAN, ABS

• Dyszę izolowaną tworzywem z końcówką otwartą zaleca się do wyprasek, w których ślad po wtrysku nie ma istotnego znaczenia. Jest ona bardzo dobra do wtrysku w zimny kanał. Umożliwia intensywne chłodzenie strefy przewężki. Warto ją stosować do tworzyw amorficznych i krystalicznych wolno krzepnących PE i PP
• Dysze z końcówką otwartą przeznaczone są przede wszystkim do wyrobów technicznych i wyprasek, w których ślad nie większego znaczenia. Ze względu na łatwość czyszczenia są one polecane dla przetwórstwa odpadów. W przypadku tworzyw ciągnących nitkę należy stosować dekompresję. Dysze tego typu powinny być wykorzystywane do tworzyw amorficznych i krystalicznych
• Dysza z końcówką igłowa (mini torpedą) umieszczoną w końcu dyszy. Łatwa zmiana koloru. Stosowana jest do tworzyw amorficznych i krystalicznych wolno krzepnących
• Dysza z długą igła przewodzącą umieszczoną wewnątrz kanału. W tym przypadku igła jest ogrzewana ciepłem korpusu dyszy i stopionego tworzywa. Mamy do czynienia z bardzo małym śladem po wtrysku, łatwą zmianą koloru tworzywa i regulacji temperatury strefy przewężki. Dysze z długa igłą należy stosować do takich tworzyw jak: PS, SAN, ABS, PP, PE
• Dysza z końcówką otwartą wprowadzoną w gniazdo formy. Widoczny ślad po wtrysku. Stosowane do tworzyw amorficznych i krystalicznych wolno krzepnących
• Dysza z mini torpedą igłowa umieszczoną w końcówce dyszy. W tym modelu igła ogrzewana jest ciepłem korpusu dyszy i stopionego tworzywa. Stosowanie dyszy odnosi się do tworzyw krystalicznych szybko krzepnących takich jak: PA, PBT, PEEK
• Jeśli chodzi natomiast o dysze z długą igła przewodzącą umieszczoną wewnątrz, w których igła również jest ogrzewana ciepłem korpusu dyszy i stopionego tworzywa oraz następuje szybka zmiana koloru tworzywa i brak zalegania tworzywa, to dysze takie powinny być używane do tworzyw: PS, SAN, ABS, PP, PE
• Dysza z końcówką otwartą z widocznym śladem po wtrysku i wtryskiem w gniazdo formy lub zimny kanał. Stosowane do tworzyw krystalicznych szybko krzepnących

Co szczególnie ważne nie zaleca się stosowania dysz z końcówkami igłowymi do tworzyw o małej odporności na ścinanie, tworzyw zawierających barwniki organiczne oraz tworzyw z dodatkami uniepalniającymi. Przy przetwórstwie tworzyw wzmocnionych oraz tworzyw z dodatkami uniepalniającymi należy stosować dysze z końcówkami specjalnymi typu KT.