Zrównoważony rozwój w Azotach

Liczący blisko osiemdziesiąt stron raport środowiskowy Grupy Azoty zawiera
informacje dotyczące spółek w Tarnowie, Kędzierzynie-Koźlu i Policach, nie
obejmuje natomiast - ze względu na termin konsolidacji - działań podejmowanych w ubiegłym roku Puławach.

Zrównoważony rozwój Grupy

Strategię zrównoważonego rozwoju całej grupy wyznaczają rozwiązania przyjęte w tarnowskiej spółce dominującej, a zawarte w "Strategii Zrównoważonego Rozwoju Azotów Tarnów na lata 2012-2016". Zakłada on realizację trzech strategicznych celów, w obrębie których przewiduje bardziej szczegółowe działania. Raport wylicza tu zorientowaną prośrodowiskowo "zrównoważoną produkcję", "dialog i budowanie relacji", zwłaszcza z lokalną społecznością, oraz nastawione na zwiększenie kultury pracy zadanie określane jako "miejsce pracy". Dodatkowo, w Policach problem zrównoważonego rozwoju definiowany był za pomocą działań prośrodowiskowych, które w ubiegłym roku kosztowały 180 mln zł. Natomiast w przypadku ZAK podkreśla się próbę zachowania równowagi między ekonomią a etyką - już w 2009 roku przyjęto tu Kodeks Etyczny określający te zagadnienia.

Osobne miejsce twórcy raportu poświęcają zagadnieniom kultury korporacyjnej oraz wdrażania nowoczesnych systemów zarządzania. Podkreśla się, że przyjęte rozwiązania stawiają Grupę Azoty w rzędzie liderów polskiego rynku.

Bezpieczna chemia w Azotach

Rozdział dotyczący polityki odpowiedzialności kończą uwagi nt. bezpieczeństwa chemicznego. Spółki Grupy Azoty dopełniły obowiązku rejestracji wszystkich wytwarzanych substancji. W tym celu opracowały i opublikowały dokumenty zgodne z wymaganiami Rozporządzenia REACH dla wszystkich produktów wprowadzanych do obrotu i na bieżąco dokonują niezbędnych aktualizacji tych dokumentów. Zakłady Grupy Azoty z Tarnowa, Polic oraz Kędzierzyna-Koźla biorą udział w Stowarzyszeniu System Pomocy w Transporcie Materiałów Niebezpiecznych (SPOT), którego celem jest poprawa bezpieczeństwa transportu materiałów niebezpiecznych. Spółki z Tarnowa i Kędzierzyna posiadają ponadto Świadectwo Upoważnionego Przedsiębiorcy AEO), uprawniające do korzystania z ułatwień kontroli celnej.

Obszerny dział raportu stanowi omówienie działań podjętych w ramach programu Odpowiedzialność i Troska. Największą liczbę zadań w każdym wymiarze programu podjęła tarnowska spółka (19), ma też ona na swoim koncie najwięcej zadań o charakterze inwestycji w środowisko i bezpieczeństwo (11). Wyliczyć tu można m.in. budowę instalacji do kompleksowego odbioru popiołu z EC II, budowę wytwórni wodoru 8000 Nm3/h czy wymianę izolacji na głównych kolektorach pary 0,9 MPa. Przykładem działań zrealizowanych w ramach programu w Policach może być budowa instalacji neutralizacji siarczanu żelaza II, natomiast w Kędzierzynie - wymiana rurociągu przesyłowego fazy wodnej z procesu aldolizacji z instalacji produkcji aldehydów CMBOŚ.

Badania i rozwój, inwestycje proekologiczne

W zakresie badań i rozwoju raport podkreśla znaczenie podpisania listu intencyjnego w sprawie współpracy Azotów z innymi podmiotami nad utworzeniem Ośrodka Badawczo-Rozwojowego Grupy Azoty w Tarnowie. Ponadto, autorzy sprawozdania podają, iż zgodnie ze strategią spółki na lata 2012-2020 wielkość zaangażowania finansowego grupy w dziedzinie R&D wynosić będzie do 1 proc. jej przychodów.

Z prac rozwojowych o znaczeniu środowiskowym zrealizowanych w 2012 roku wylicza się m.in. optymalizację procesu wytwarzania kaprolaktamu, optymalizację pracy palników w V konwersji metanu, doskonalenie procesu produkcji Tarnoformu (Tarnów), zmianę technologii produkcji kwasu fosforowego, opracowanie nowej technologii produkcji siarczanu amonu (Police), opracowanie technologii zamiennej produkcji ftalanu i tereftalanu dioktylu (Kędzierzyn).

Realizowane inwestycje proekologiczne to m.in. budowa instalacji oczyszczania spalin, modernizacja wytwórni kwasu siarkowego oraz wnętrz syntezy amoniaku, destylacja pozostałości z rektyfikacji cykloheksanonu z palladu (Tarnów), instalacja neutralizacji siarczanu żelaza, budowa węzła oczyszczania spalin oraz instalacji do neutralizacji ścieków przemysłowych z instalacji bieli tytanowej (Police) oraz modernizacja obiektów CMOŚ i inwestycja w energetykę (Kędzierzyn).

Obciążenie dla środowiska

Ostatni rozdział raportu stanowią dane dotyczące gospodarki środowiskowej, w którym trzy spółki wchodzące w skład grupy podają wskaźniki dotyczące gospodarki wodno-ściekowej, odpadów, elektrowni, emisji i hałasu. Z danych dotyczących gospodarki wodno-ściekowej wynika, iż pobór wody został w 2012 roku zmniejszony w Tarnowie i Policach, zwiększył się natomiast w Kędzierzynie, natomiast ilość ścieków zmniejszyła się w ostatnim roku jedynie w Tarnowie.

W 2012 roku tarnowskie zakłady wyprodukowała ponad 98 tys. ton odpadów, w tym 147 ton odpadów niebezpiecznych. W Policach wytworzono blisko 3,7 mln ton odpadów, z czego ponad 76 tys. ton to odpady niebezpieczne. W Kędzierzynie wyprodukowano ponad 91 tys. ton odpadów, z czego 3,2 tys. ton uznanych zostało za groźne. W raporcie brakuje kompleksowego odniesienia tych wskaźników do lat poprzednich, jedynie w przypadku zakładów w Policach autorzy informują o nieznacznym zmniejszeniu ilości odpadów. Wszystkie trzy spółki podkreślają, iż prowadzą aktywną i przemyślaną politykę dotyczącą zagospodarowania odpadów.

Warto zwrócić jeszcze uwagę na dane dotyczące emisji gazów i pyłów do
środowiska. W porównaniu z rokiem 2011, w minionym roku zakłady w Tarnowie
zwiększyły emisję 10 substancji, obniżyły zaś emisję 3. Najbardziej zwiększyła się emisja węglowodorów alifatycznych (o 200 proc.), zaś w największym stopniu spadła emisja kwasu siarkowego. W Policach zwiększono emisję 5, natomiast obniżono emisję 7 substancji. Największy wzrost emisji zanotowano w przypadku tlenku węgla, spadła zaś najbardziej emisja kwasu siarkowego. Najlepiej bilans emisji wypadł w Kędzierzynie - zwiększono tu emisję 2 substancji, obniżono zaś - 10. Największy wzrost nastąpił w przypadku emisji węglowodorów alifatycznych, najbardziej zaś spadła emisja benzenu.

Pod względem ilościowym we wszystkich trzech zakładach najwięcej emitowano do atmosfery CO2 - 3,7 mln ton w Tarnowie, 4 mln ton w Policach i 1,9 mln ton w Kędzierzynie, przy czym w Tarnowie i Policach nastąpił wzrost emisji (odpowiednio o 7 i 23 proc.), zaś w Kędzierzynie emisja spadła o 5,4 proc.