UP
- nienasycona żywica poliestrowa
- poliester nienasycony, unsaturated polyester
- ang. unsaturated polyester
Definicja
Nienasycona żywica poliestrowa (UP, ang. unsaturated polyester) to żywica termoutwardzalna należąca do grupy poliestrów nienasyconych. W praktyce handlowej i przetwórczej występuje zwykle jako ciekły układ żywiczny przeznaczony do utwardzania, często w roztworze monomeru reaktywnego, np. styrenu; spotykane są także formulacje specjalne, m.in. z dodatkami tiksotropowymi, przyspieszaczami lub środkami uniepalniającymi.
Rodzaj
Duroplast, czyli tworzywo termoutwardzalne. Po utwardzeniu tworzy usieciowany materiał, który nie topi się ponownie jak termoplasty.
Charakterystyka
Właściwości nienasyconych żywic poliestrowych zależą od składu chemicznego i dodatków. W ofertach rynkowych występują m.in. żywice ortoftalowe, izoftalowe, DCPD, winyloestrowe lub modyfikowane do określonych zastosowań. Mogą być projektowane pod kątem niskiego skurczu, dobrej impregnacji włókien, odporności chemicznej lub termicznej, ograniczonej emisji styrenu albo podwyższonej trudnopalności.
Przetwórstwo
Żywice UP są szeroko stosowane w technologiach kompozytowych, zwłaszcza przy wytwarzaniu laminatów poliestrowo-szklanych. Źródła opisują ich użycie m.in. w laminowaniu ręcznym i natryskowym, do wykonywania laminatów konstrukcyjnych, form oraz elementów o zwiększonych wymaganiach użytkowych, np. trudnozapalnych.
Zastosowania
- laminaty poliestrowo-szklane i wyroby wzmacniane włóknem szklanym,
- elementy jachtów i sprzętu pływającego,
- elementy karoserii samochodowych, wiatraki, wentylatory i rury kanalizacyjne,
- wanny, brodziki, zbiorniki, figury ogrodowe i inne wyroby akrylowe wzmacniane żywicą,
- sztuczny marmur, szpachlówki poliestrowe oraz figurki i elementy ozdobne,
- kompozyty dla budownictwa i transportu, w tym systemy o ograniczonej palności.
Uwagi terminologiczne
Skrót UP pochodzi od angielskiego określenia unsaturated polyester. W języku polskim spotykane jest także określenie poliester nienasycony, odnoszące się do składnika żywicznego; w praktyce branżowej hasło „nienasycona żywica poliestrowa” obejmuje najczęściej gotowy układ żywiczny przeznaczony do utwardzania.