aramid

Poliamid aromatyczny, czyli aramid, to poliamid zawierający w łańcuchu głównym ugrupowania aromatyczne. Należy do rodziny poliamidów (PA), których wspólną cechą są powtarzające się ugrupowania amidowe –CO–NH– w głównym łańcuchu makrocząsteczki.

Budowa i miejsce wśród poliamidów

Aramidy odróżniają się od typowych poliamidów alifatycznych, takich jak PA 6 czy PA 66, obecnością pierścieni aromatycznych w strukturze łańcucha. W ujęciu ogólnym są więc specjalną grupą poliamidów, a nie odrębną rodziną niezwiązaną z PA.

W porównaniu z powszechnymi nylonami aramidy charakteryzują się zwykle znacznie wyższą odpornością mechaniczną, termiczną i pożarową. Jednocześnie większy udział struktur aromatycznych powoduje, że materiały te są trudniejsze w przetwarzaniu niż typowe poliamidy alifatyczne.

Właściwości

• bardzo wysoka wytrzymałość mechaniczna, zwłaszcza w postaci włókien,
• korzystny stosunek wytrzymałości do masy,
• wysoka odporność termiczna i pożarowa w porównaniu z typowymi poliamidami,
• możliwość wzmacniania innych materiałów, np. kauczuków, krótkimi włóknami lub pulpą aramidową,
• dobra przydatność do kompozytów i laminatów wymagających dużej wytrzymałości przy małej masie.

W zastosowaniach technicznych aramidy występują najczęściej jako włókna, pulpa włóknista lub składnik kompozytów. Przykładem włókna aramidowego wymienianego w materiałach branżowych jest Twaron.

Zastosowania

Włókna aramidowe stosuje się tam, gdzie wymagana jest wysoka wytrzymałość mechaniczna przy ograniczonej masie oraz odporność na obciążenia cieplne. Typowe zastosowania obejmują:

• kamizelki kuloodporne i inne wyroby ochronne,
• odzież ochronną, w tym elementy odzieży narażone na wysoką temperaturę,
• laminaty i elementy kompozytowe o dużej wytrzymałości względem masy,
• wzmocnienia wyrobów gumowych, np. uszczelek, podkładek i specjalistycznych części technicznych,
• zastosowania w lotnictwie, zwłaszcza w częściach gumowych wymagających odporności chemicznej, wysokiej temperatury pracy i dobrych własności dynamicznych,
• sprzęt sportowy i żeglarski; poliaramidy są wymieniane jako materiały stosowane m.in. w żaglach i takielunku.

Forma handlowa

Poliamidy aromatyczne są spotykane przede wszystkim jako włókna chemiczne, krótkie włókna, pulpa aramidowa oraz półprodukty do wzmacniania kompozytów, kauczuków i laminatów.