C-PVC

C-PVC (także CPVC, PVC-C; ang. chlorinated polyvinyl chloride) to amorficzne tworzywo termoplastyczne otrzymywane przez dodatkowe chlorowanie polichlorku winylu (PVC). Wyróżnia się większą odpornością na podwyższoną temperaturę niż nieplastyfikowany PVC (PVC-U), przy zachowaniu dobrej odporności chemicznej i wysokiej sztywności. Oznaczenie PVC-C jest stosowane m.in. w normach dotyczących systemów rurowych.

Otrzymywanie

C-PVC powstaje w wyniku chemicznej modyfikacji gotowego PVC. Podczas chlorowania część atomów wodoru w łańcuchach polimeru zostaje zastąpiona atomami chloru. Jego zawartość zwiększa się z około 56,7% masowych w PVC do zwykle 63–69% w handlowych odmianach C-PVC.

Modyfikacja ogranicza ruchliwość łańcuchów polimerowych i podwyższa temperaturę zeszklenia. Dzięki temu tworzywo zachowuje sztywność i właściwości użytkowe w wyższej temperaturze niż PVC-U.

Właściwości

Do najważniejszych właściwości C-PVC należą:

• podwyższona odporność cieplna w porównaniu z PVC-U;
• dobra odporność na wiele kwasów, zasad i roztworów soli;
• wysoka sztywność i dobra wytrzymałość mechaniczna;
• niewielka przewodność cieplna;
• dobre właściwości elektroizolacyjne;
• ograniczona palność i zdolność do samogaśnięcia po usunięciu źródła płomienia.

Dopuszczalna temperatura pracy zależy od gatunku tworzywa, konstrukcji wyrobu i warunków eksploatacji. Wybrane systemy rurowe z C-PVC mogą pracować w temperaturze do około 90–95°C. W instalacjach ciśnieniowych wzrost temperatury wymaga uwzględnienia spadku dopuszczalnego ciśnienia roboczego.

Przetwórstwo i łączenie

C-PVC przetwarza się przede wszystkim metodami wytłaczania i wtryskiwania. Stosowane mieszanki zawierają m.in. stabilizatory cieplne, środki smarne, dodatki ułatwiające przetwórstwo oraz modyfikatory udarności.

Elementy można łączyć przez klejenie rozpuszczalnikowe, a w odpowiednio dobranych zastosowaniach również przez zgrzewanie lub spawanie tworzyw. Metoda łączenia i stosowane materiały pomocnicze muszą być dostosowane do konkretnego wyrobu i systemu.

Zastosowania

C-PVC wykorzystuje się głównie do produkcji:

• rur i kształtek do instalacji ciepłej i zimnej wody;
• rurociągów przemysłowych do transportu mediów chemicznych;
• zaworów i elementów armatury;
• dopuszczonych do tego celu instalacji tryskaczowych;
• płyt, wykładzin zbiorników i kanałów odciągowych pracujących w środowisku korozyjnym.

Ograniczenia

Odporność chemiczna C-PVC zależy od rodzaju i stężenia medium oraz temperatury pracy, dlatego dobór materiału wymaga sprawdzenia tabel odporności producenta. W zastosowaniach z wodą przeznaczoną do spożycia konieczne są odpowiednie dopuszczenia dla konkretnego wyrobu.

C-PVC nie jest materiałem niepalnym. Podczas spalania wydziela m.in. chlorowodór, który w kontakcie z wilgocią tworzy kwas solny i może powodować korozję otoczenia.