FKM
- kauczuk fluorowy
- fluoroelastomer FKM, fluorocarbon rubber
- ang. fluorcarbon rubber
Kauczuk fluorowy (FKM) to grupa syntetycznych elastomerów specjalnych zawierających fluor. Typowe FKM są kopolimerami fluorku winylidenu (VDF) i heksafluoropropylenu (HFP) albo terpolimerami zawierającymi również tetrafluoroetylen (TFE). Po sporządzeniu mieszanki i usieciowaniu otrzymuje się gumę fluorową przeznaczoną do pracy w wymagających warunkach cieplnych i chemicznych.
Właściwości
- wysoka odporność cieplna i chemiczna,
- odporność na oleje, smary, paliwa i wiele agresywnych mediów,
- odporność na starzenie w wymagających warunkach eksploatacji,
- niepalność,
- zdolność do długotrwałego zachowania szczelności w podwyższonej temperaturze.
Właściwości konkretnego wyrobu zależą od składu polimeru, receptury mieszanki, rodzaju napełniaczy, systemu sieciowania i parametrów wulkanizacji. Przy doborze FKM należy więc uwzględnić dokładny skład medium, temperaturę, ciśnienie i charakter pracy elementu. Kauczuki fluorowe są trudniejsze w przetwórstwie niż elastomery ogólnego przeznaczenia; wulkanizaty mogą wymagać dodatkowego wygrzewania po wulkanizacji.
Zastosowania
FKM stosuje się przede wszystkim do wyrobów technicznych pracujących w kontakcie z paliwami, olejami, smarami, gorącymi gazami lub chemikaliami. Typowe zastosowania obejmują:
- O-ringi, uszczelki i uszczelnienia wałów,
- elementy układów paliwowych i zespołów napędowych,
- uszczelnienia w komorach silnikowych,
- komponenty dla przemysłu chemicznego, motoryzacyjnego i lotniczego,
- wybrane uszczelnienia urządzeń do produkcji półprzewodników.
FKM nie należy utożsamiać z kauczukiem perfluorowym FFKM ani z kauczukiem fluorosilikonowym FVMQ. Są to odrębne grupy elastomerów fluorowych o innych budowie, właściwościach i kosztach.
Aspekty środowiskowe
Fluoroelastomery są objęte dyskusją regulacyjną dotyczącą PFAS. Szczególne znaczenie mają substancje pomocnicze i pozostałości procesu polimeryzacji, emisje podczas przetwarzania oraz zagospodarowanie zużytych wyrobów. Recykling usieciowanych FKM jest utrudniony, dlatego materiały te stosuje się głównie tam, gdzie ich trwałość i odporność są technicznie uzasadnione. Rozwijane są również gatunki wytwarzane bez fluorowanych surfaktantów.
Źródła
- Kauczuk · Plastechopedia
- FFKM · Plastechopedia
- Wypełniacze mineralne do lekkich uszczelek z FKM bez dodatku sadzy
- Fluoroelastomery a substancje per- i polifluoroalkilowe (PFAS)
- Przegląd najważniejszych elastomerów
- Syensqo laureatem nagrody SPE Innovation Awards 2025
- Trelleborg zaprezentuje rozwiązania uszczelniające na Semicon Europa 2025