Przegląd najważniejszych elastomerów

Pojęcie ''kauczuk'' jest starsze niż ''elastomer''. Miało ono początkowo służyć do opisywania syntetycznych związków wielkocząsteczkowych o właściwościach zbliżonych do kauczuku naturalnego pozyskiwanego z drzewa Hevea brasiliensis.

W swoich wcześniejszych artykułach związanych z przeglądem polimerów omówiłem dwie grupy surowców - tworzywa termoplastyczne i elastomery termoplastyczne. Niniejszy tekst chciałbym poświęcić klasycznym elastomerom (kauczukom). Żeby doprecyzować stosowaną terminologię, przytoczę na początek dwie definicje - elastomeru i kauczuku.

Według normy PN-ISO 1382:2017-06 ''Guma - terminologia'' elastomerami nazywamy substancje wielkocząsteczkowe, które pod działaniem niewielkiego naprężenia ulegają znacznemu odkształceniu, a po usunięciu naprężenia szybko powracają do początkowych, w przybliżeniu, wymiarów i kształtów. Kauczukami zaś nazywamy elastomery, które mogą być (lub już są) zmodyfikowane do takiego stanu, w którym stają się prawie nierozpuszczalne (lecz mogą pęcznieć) we wrzącym rozpuszczalniku, takim jak: benzen, metyloetyloketon (MEK) i mieszanina azeotropowa etanolu i toluenu. Kauczuki w stanie zmodyfikowanym nie dają się łatwo ponownie formować do uzyskania trwałego kształtu podczas ogrzewania i zastosowania umiarkowanego ciśnienia.

Pojęcie ''kauczuk'' jest starsze niż ''elastomer''. Miało ono początkowo służyć do opisywania syntetycznych związków wielkocząsteczkowych o właściwościach zbliżonych do kauczuku naturalnego pozyskiwanego z drzewa Hevea brasiliensis. W wyniku sieciowania (wulkanizacji) elastomerów otrzymuje się gumę, która charakteryzuje się wysoką elastycznością w szerokim zakresie temperatury. Wraz z jej wzrostem usieciowane elastomery zazwyczaj nie przechodzą w stan plastyczny, lecz ulegają rozkładowi.

Elastomery znajdują zastosowanie głównie w przemyśle motoryzacyjnym do produkcji opon i dętek. Ponadto służą do wyrobu uszczelek, dywaników podłogowych, nakładek na pedały, węży, rur, tulei oraz elementów gumowo-metalowych - rolek i wałków. Wytwarza się z nich także obuwie, wyroby przemysłowe (pasy transmisyjne, taśmy przenośnikowe), elementy budowlane (lepiszcza, uszczelnienia, rury), wyroby tekstylne (pokrowce ochronne, maty) i inne produkty konsumenckie (artykuły AGD, sprzęt sportowy).

Oczekuje się, że średnia roczna stopa wzrostu (ang. compound annual growth rate, CAGR) światowego rynku wyrobów gumowych wyniesie w tym roku 9%, a jego wartość wzrośnie z 327 do ok. 360 mld dolarów.

W zależności od przeznaczenia i udziału w światowym rynku, możemy podzielić elastomery na trzy grupy:

a) elastomery ogólnego przeznaczenia, wielkotonażowe, znajdujące zastosowanie do produkcji opon i większości wyrobów gumowych: kauczuk naturalny, poliizopren, polibutadien, kopolimery butadienowo-styrenowe

b) elastomery specjalne, średniotonażowe, do produkcji technicznych artykułów gumowych: polichloropren, kopolimery izobutenu z izoprenem, kopolimery butadienu z nitrylem kwasu akrylowego, kopolimery etylenowo-propylenowe i terpolimery etylenowo-propylenowo-dienowe

c) elastomery specjalne, niskotonażowe: elastomery uretanowe, elastomery akrylowe, silikony, fluoroelastomery, chlorosulfonowany polietylen i inne.

Szczegółowe klasyfikacje elastomerów zawierają m.in. normy ASTM D2000-18, SIS-ISO/TR 17051:2020, w których surowce te zostały podzielone na grupy według właściwości i obszarów zastosowań. Ułatwiają one komunikację pomiędzy dostawcami i producentami oraz dobór odpowiednich materiałów do produkcji.

Przeglądu elastomerów nie sposób rozpocząć inaczej, jak tylko od informacji o kauczuku naturalnym (NR). Był on najwcześniej poznanym elastomerem. Eksperymenty Charlesa Goodyeara i Thomasa Hancocka z NR i siarką doprowadziły do odkrycia procesu wulkanizacji i zapoczątkowały rozwój przemysłu gumowego. Obecnie produkcja kauczuku naturalnego pokrywa ok. 1/3 światowego zapotrzebowania na elastomery i jest on standardem, według którego oceniane są elastomery syntetyczne.

Kauczuk naturalny

Od strony chemicznej, kauczuk naturalny to cis-1,4-poliizopren z niewielką domieszką (6-7%) protein, węglowodanów, żywic, soli mineralnych i kwasów tłuszczowych. Wydziela się go z soku mlecznego, tzw. lateksu, zbieranego z kauczukowców brazylijskich (Hevea brasiliensis) - drzew uprawianych na plantacjach w wilgotnym, tropikalnym klimacie. Największymi producentami kauczuku naturalnego są Tajlandia, Indonezja, Malezja i Indie. Pozyskiwany lateks jest oczyszczany i stabilizowany, a następnie koagulowany, suszony i poddawany formowaniu do postaci handlowej (płyty, krepa). W zależności od obróbki otrzymuje się różne odmiany i gatunki NR.

Jednym z najbardziej znanych systemów klasyfikacji kauczuku naturalnego jest system SMR - Standard Malaysian Rubber, używany od 1965 r. System SMR zapewnia jednorodność, czystość i odpowiedni wygląd dostarczanego surowca oraz standaryzuje wymagania odnośnie do transportu, przetwarzania i magazynowania. Ze względu na regularną strukturę kauczuk naturalny krystalizuje przy rozciąganiu lub przy przechowywaniu w temperaturze poniżej 20°C (szybkość krystalizacji zmienia się w zależności od temperatury i gatunku NR). Dlatego też przed użyciem do produkcji poddaje się go dekrystalizacji i wstępnemu uplastycznieniu, czym różni się od wielu kauczuków syntetycznych.

Kauczuk naturalny można modyfikować zarówno metodami fizycznymi, jak i chemicznymi. Metody fizyczne polegają na wprowadzeniu do NR oleju aromatycznego lub naftenowego (OENR), zmieszaniu NR z poliolefinami (PE, PP), oczyszczeniu NR z protein i składników mineralnych. Modyfikacje chemiczne kauczuku naturalnego polegają na przyłączeniu do głównego łańcucha polimerowego grup funkcyjnych lub wprowadzeniu pobocznych polimerów wzdłuż makrocząsteczki. I tak np. w wyniku działania soli hydroksyloaminy otrzymuje się kauczuk naturalny o stałej lepkości (CV), a poprzez polimeryzację metakrylanu metylu lub styrenu w lateksie - odpowiednie kopolimery. W reakcji z kwasem mrówkowym z lateksu produkowany jest epoksydowany kauczuk naturalny (ENR), o wyższej odporności na działanie olejów węglowodorowych w stosunku do kauczuku naturalnego.

Wulkanizaty kauczuku naturalnego charakteryzują się bardzo dobrymi właściwościami mechanicznymi, w tym odpornością na ścieranie, odpornością na niskie temperatury oraz dobrą kleistością konfekcyjną. Przeciwwskazaniem do ich stosowania jest niska odporność na czynniki atmosferyczne i ozon (tlen jest uważany za najsilniejszy czynnik degradujący NR); ograniczona odporność na wysokie temperatury (krótkotrwała maksymalna temperatura 100°C); niska odporność na rozpuszczalniki organiczne – oleje i paliwa (pęcznienie); niska odporność na kwasy i wodorotlenki o wysokim stężeniu.

Zastosowania:

• opony (60–70%)
• uszczelnienia, amortyzatory, wykładziny antykorozyjne, przenośniki taśmowe i pasy klinowe
• wyroby gumowo-metalowe - pokrycia rolek, wałków, tuleje
• produkcja klejów
• przemysł obuwniczy
• wyroby lateksowe.

Poliizopren (kauczuk izoprenowy, IR)

Kauczuki izoprenowe są analogami kauczuku naturalnego. Otrzymuje się je przez polimeryzację w roztworze w obecności katalizatorów Zieglera-Natty lub metali alkalicznych, bądź też na drodze emulsyjnej polimeryzacji wolnorodnikowej. 

Produkty otrzymywane w reakcjach katalizowanych przez metale alkaliczne ustępują właściwościami kauczukowi naturalnemu (wytrzymałością na rozciąganie i rozdzieranie, odpornością na ścieranie, właściwościami zmęczeniowymi) i nie mogą go całkowicie zastąpić. Pod tym względem lepiej prezentują się kauczuki otrzymywane w obecności katalizatorów Zieglera-Natty.

W zależności od użytego katalizatora uzyskuje się poliizopren o odmiennej strukturze - cis-1,4-poliizopren i mniej rozpowszechnione: trans-1,4-poliizopren, 1,2-poliizopren oraz 3,4-poliizopren. Syntetyczny cis-1,4-poliizopren znajduje główne zastosowanie w przemyśle oponiarskim oraz w produkcji: pasów, uszczelek, gumy porowatej, formowych wyrobów technicznych, obuwia i artykułów sportowych. Trans-1,4-poliizopren jest polimerem termoplastycznym o dobrej odporności na ścieranie i stosowany jest przede wszystkim do produkcji piłek golfowych i artykułów ortopedycznych. 3,4-poliizopren stanowi dodatek do mieszanek kauczukowych służących do wyrobu opon specjalnych.

Polibutadien (kauczuki butadienowe, BR)

W wyniku polimeryzacji 1,3-butadienu, w zależności od użytego katalizatora oraz warunków prowadzenia reakcji można otrzymać cis-1,4-, trans-1,4- oraz 1,2-polibutadien. Wymienione izomery mają odmienne właściwości fizykochemiczne. W łańcuchu polimerowym struktury te mogą być rozmieszczone w różny sposób i w różnej ilości, co wpływa na parametry technologiczne otrzymanego kauczuku.

Największe znaczenie przemysłowe mają polibutadieny o wysokiej zawartości struktury cis-1,4-, otrzymywane w reakcjach katalizowanych przez kompleksy kobaltu i niklu (94-98% cis-1,4-), tytanu (87-95% cis-1,4-) oraz organicznych związków litu (35-40% cis-1,4-). Ze względu na regularność budowy i niski rozrzut masy cząsteczkowej, charakteryzują się one niską stratą histerezy oraz dobrą odpornością na zużycie. Odmiany te znajdują zastosowanie głównie w przemyśle oponiarskim. Amorficzny 1,2-polibutadien otrzymywany w procesie polimeryzacji anionowej z użyciem związków litu (99% struktury 1,2-) stał się ważnym dodatkiem do produkcji bieżników opon ze względu na doskonałą odporność na poślizg na mokrej nawierzchni. 

Kauczuki butadienowe, w mniejszych ilościach, stosuje się do produkcji taśm transporterowych i artykułów mrozoodpornych oraz w roli modyfikatora udarności tworzyw butadienowo-styrenowo-akrylonitrylowych (ABS).

Kopolimery butadienowo-styrenowe (kauczuki butadienowo-styrenowe, SBR)

Kauczuki butadienowo-styrenowe są kopolimerami zawierającymi zazwyczaj ok. 23,5% styrenu. Wytwarza się je poprzez polimeryzację emulsyjną (E-SBR), jak i polimeryzację w roztworze (S-SBR). Ze względu na obecność wiązań podwójnych w merach butadienu, w cząsteczkach kopolimerów obecne są fragmenty o różnej strukturze - ok. 18% cis-1,4-; 65% trans-1,4-; 17% 1,2-. Ponieważ polimeryzacja emulsyjna jest reakcją wolnorodnikową, jednostki butadienu i styrenu są rozmieszczone w łańcuchach polimerowych losowo, chociaż temperatura prowadzenia polimeryzacji emulsyjnej ma wpływ na stosunek formy cis- do formy trans-. Kauczuki niskotemperaturowe odznaczają się lepszymi własnościami technologicznymi.

Kopolimery butadienowo-styrenowe otrzymywane w roztworze, w obecności katalizatorów Zieglera-Natty lub inicjatorów anionowych również charakteryzują się podobną zawartością procentową styrenu, jednak użyte związki metaloorganiczne pozwalają kontrolować udział struktur cis-/trans-/winylowych w polimerze oraz rozrzut masy cząsteczkowej. Dlatego też kauczuki S-SBR, w porównaniu do E-SBR, cechuje wyższa elastyczność, dobra wytrzymałość na rozdzieranie i zwiększona odporność na powstawanie spękań.

Kauczuki butadienowo-styrenowe stosuje się głównie do produkcji opon samochodowych. Wytwarza się z nich także masowo taśmy przenośnikowe, węże, wyroby formowe oraz mikrogąbki i wyroby ze spienionej gumy. Wulkanizaty kauczuków butadienowo-styrenowych nie są odporne na działanie ozonu oraz rozpuszczalników węglowodorowych i halogenowęglowodorowych.

Polichloropren (kauczuki chloroprenowe, CR)

Polichloropren był pierwszym elastomerem syntetycznym opracowanym dla celów komercyjnych. Otrzymuje się go przez polimeryzację wolnorodnikową 2-chlorobuta-1,3-dienu w emulsji wodnej. Osiągnął on rynkowy sukces, ponieważ posiada takie cechy jak odporność na działanie czynników atmosferycznych, węglowodorów alifatycznych i olejów, roztworów kwasów i zasad. Ze względu na obecność atomów chloru w łańcuchu polimerowym CR jest odporny na działanie ognia i nie podtrzymuje palenia.

Do wad kauczuków chloroprenowych zaliczyć można pogarszanie się właściwości mechanicznych ich wulkanizatów wraz ze wzrostem temperatury oraz niską odporność na działanie węglowodorów aromatycznych i pochodnych halogenowych oraz substancji utleniających i stężonych kwasów. Duże ilości kauczuków chloroprenowych zużywa się do produkcji klejów. Wytwarza się z nich także trudnopalne taśmy przenośnikowe na potrzeby górnictwa, pasy pędne, amortyzatory pneumatyczne i elementy zawieszenia silników ciężarowych oraz wyroby gumowo-tkaninowe.

Kopolimery izobutenu z izoprenem (kauczuki butylowe, IRR)

Kauczuki butylowe są kopolimerami izobutenu z 2-metylobuta-1,3-dienem (izoprenem) w ilości 0,5-3,0%. Otrzymuje się je głównie w procesie rozpuszczalnikowej polimeryzacji strąceniowej. Niewielkie ilości produkowane są metodą polimeryzacji katalitycznej przebiegającej według mechanizmu kationowego, w obecności chlorku glinu.

Wyjątkową właściwością elastomerów butylowych jest niska przepuszczalność gazów. Przed wprowadzeniem opony bezdętkowej około 1954 r., dętki do opon pasażerskich były prawie w całości wykonane z butylu. Obecnie nadal jest on używany do produkcji opon (dętki, grzejki wulkanizacyjne, membrany do pras wulkanizacyjnych), ale wytwarza się z niego także węże do pary i substancji chemicznych, elementy amortyzujące, tkaniny gumowane, izolacje przewodów i kabli, membrany do wykładania dachów i zbiorników wodnych. Stosowany jest też w przemyśle farmaceutycznym; kauczuki butylowe posiadają bowiem doskonałą odporność na ciepło oraz działanie czynników chemicznych. Ciekłe polibuteny o małej masie cząsteczkowej są wykorzystywane jako kleje, uszczelnienia, powłoki oraz smary.

Do wad kauczuków butylowych zalicza się m.in. małą elastyczność w zwykłej temperaturze, duże odkształcenie trwałe wulkanizatów oraz trudność łączenia z metalami. Kauczuk butylowy można modyfikować, działając na niego w rozpuszczalniku alifatycznym cząsteczkowym chlorem lub bromem. Otrzymuje się w ten sposób kauczuki chloro- i bromobutylowe (CIIR, BIIR). Produkuje się z nich warstwy uszczelniające opon bezdętkowych, białe boki opon i kolorowe nakładki, a także taśmy przenośnikowe i wykładziny antykorozyjne.

Kopolimery butadienu z nitrylem kwasu akrylowego (kauczuki nitrylowe, NBR)

Kopolimery butadienowo-nitrylowe otrzymuje się w sposób podobny do wytwarzania kauczuków butadienowo-styrenowych, metodą polimeryzacji wolnorodnikowej w emulsji wodnej. W zależności od warunków reakcji uzyskuje się kopolimery o budowie liniowej bądź rozgałęzionej. Choć na rynku najczęściej spotyka się kauczuki nitrylowe o zawartości 8-27% akrylonitrylu, to znane są również kauczuki specjalne o wyższym udziale tego komonomeru. Im większa jest zawartość akrylonitrylu w kauczuku, tym większa jego odporność na działanie olejów mineralnych, rozpuszczalników alifatycznych, starzenie cieplne; jednocześnie mniejsza elastyczność i odporność na działanie niskiej temperatury, a także gorsze właściwości dielektryczne.

Kauczuki nitrylowe stosuje się przede wszystkim do produkcji uszczelek i tulei, podkładek, węży elastycznych, zbiorników na paliwa i oleje, wałków poligraficznych. Pełnią one także rolę plastyfikatorów przy produkcji tworzyw wysokoudarowych. Na rynku dostępne są również kopolimery butadienowo-nitrylowe modyfikowane chemicznie - uwodorniony NBR o lepszej odporności na starzenie i wysoką temperaturę oraz karboksylowany NBR, którego wulkanizaty mają lepszą odporność na ścieranie.

Kopolimery etylenowo-propylenowe (EPM) i terpolimery etylenowo-propylenowo-dienowe (EPDM)

Polimery etylenowo-propylenowe to najszybciej rozwijająca się grupa związków wielkocząsteczkowych. Otrzymuje się je poprzez polimeryzację w rozpuszczalniku alifatycznym bądź w fazie gazowej, w obecności katalizatorów Zieglera-Natty. Na rynku dostępne są dwie odmiany - kopolimery i terpolimery. Kopolimery są powszechnie określane jako kauczuki EPM, gdzie E i P oznaczają naturalnie etylen i propylen, zaś M nasycony fragment łańcucha typu polimetylenowego. Terpolimery opisywane są akronimem EPDM, gdzie E, P i M mają takie samo znaczenie jak powyżej, a D wskazuje na jednostki dienowe (np. dicyklopentadien, 1,4-heksadien) znajdujące się w polimerze. Terpolimery wulkanizowane konwencjonalnymi środkami stanowią 95% rynku, kopolimery pozostałe - 5%. 

Wulkanizaty kauczuków EPM i EPDM charakteryzują się bardzo dobrą odpornością na starzenie cieplne i działanie warunków atmosferycznych. Są odporne na wpływ wielu substancji chemicznych - cieczy nieorganicznych. Niestety ulegają uszkodzeniu w kontakcie z węglowodorami. Zaletą kauczuków EPDM jest możliwość wprowadzenia do nich znacznej ilości napełniaczy bez utraty własności przerobowych (stopień napełnienia niedostępny dla innych kauczuków).

Kierowcy na pewno dostrzegą kauczuki EPM i EPDM w swoich samochodach - wykonane są z nich wszelkiego rodzaju profile i uszczelki. Na potrzeby budownictwa z kauczuków tych produkuje się uszczelnienia i wykładziny dachowe. Stosowane są one także do modyfikacji tworzyw termoplastycznych.

Elastomery uretanowe (AU, EU)

O poliuretanach była już mowa zarówno w przypadku przeglądu tworzyw sztucznych, jak i elastomerów termoplastycznych. Pokazuje to, z jak szeroką grupą produktów mamy do czynienia. Kauczuki uretanowe (np. Urepan, Adiprene, Vibrathane) przerabia się za pomocą konwencjonalnych maszyn i urządzeń stosowanych w przemyśle gumowym. Możemy je podzielić na dwie klasy - poliestro- (AU) i polieterouretany (EU). Stosuje się je głównie do produkcji wyrobów na potrzeby przemysłu górniczego i motoryzacyjnego. Mają one wyjątkową wytrzymałość na rozciąganie i rozdarcie oraz odporność na ścieranie. Dobrze łączą się z metalami. Ponadto, wytrzymują większe obciążenie niż inne kauczuki.

Elastomery akrylowe (ACM)

Kauczuki akrylowe otrzymuje się metodą polimeryzacji wolnorodnikowej w emulsji wodnej. Stanowią one grupę elastomerów specjalnego przeznaczenia. Odznaczają się bardzo dobrą odpornością na wpływ wysokiej temperatury oraz olejów i smarów zawierających substancje działające niszcząco na gumę.

Do zalet elastomerów akrylowych zaliczyć można także odporność na działanie tlenu i ozonu, wytrzymałość na wielokrotne zginanie oraz małą przepuszczalność gazów. Ich stosowanie ogranicza mała odporność na niską temperaturę, mała elastyczność i duże odkształcenie trwałe po ściskaniu, jak też korodowanie stykających się z nimi części metalowych. Kauczuki ACM znajdują zastosowanie przede wszystkim w przemyśle motoryzacyjnym i maszynowym.

Chlorosulfonowany polietylen (CSM)

Chlorosulfonowany polietylen wytwarza się poprzez modyfikację polietylenu gazowym chlorem i bezwodnikiem kwasu siarkowego w rozpuszczalniku. Wprowadzenie do PE 25-45% chloru powoduje, że staje się on polimerem bezpostaciowym. Wulkanizaty CSM charakteryzują się odpornością na degradację termiczną i starzenie. Świetnie zachowują nadaną im barwę, a do tego są odporne na działanie wielu substancji chemicznych i trudnopalne.

Z CSM produkuje się artykuły techniczne odporne na działanie olejów i kwasu siarkowego, wykładziny antykorozyjne dla przemysłu chemicznego, uszczelki i uszczelnienia. W postaci dyspersji stosuje się go do wytwarzania powłok ochronnych i lakierów.

Elastomery fluorowe (FKM)

Kauczuki fluorowe są kopolimerami lub terpolimerami o zróżnicowanym składzie chemicznym. Otrzymuje się je przez polimeryzację rodnikową w emulsji wodnej fluorku winylidenu (CH2=CF2) z innymi komonomerami zawierającymi fluor. Obecność fluoru nadaje tym materiałom szereg charakterystycznych właściwości, z których najważniejszymi są wysoka odporność cieplna, chemiczna oraz niepalność. Przetwarzanie elastomerów fluorowych nie należy do najłatwiejszych. Wulkanizaty wymagają dosieciowania, mają małą elastyczność i duże odkształcenie trwałe. Kauczuki FKM najczęściej znajdują zastosowanie w przemyśle motoryzacyjnym, lotniczym i chemicznym do produkcji uszczelek i elementów układów paliwowych.

Silikony (Q, MQ, MVQ, MPQ, MPVQ)

Na zakończenie kilka zdań o silikonach (choć jest to segment rynku elastomerów, któremu można byłoby poświęcić osobny artykuł). Ogólnie rzecz ujmując, synteza kauczuków silikonowych odbywa się poprzez wieloetapową hydrolizę dimetylodichlorosilanu lub polimeryzację oktametylocyklosiloksanu. Grupami organicznymi w kauczukach silikonowych mogą być grupy metylowe, winylowe, fenylowe lub inne. 

Zgodnie z normą ASTM D1418, która obejmuje system ogólnej klasyfikacji i nazewnictwa elastomerów, kauczuki silikonowe klasyfikuje się jako metylosilikonowe, MQ; fenylosilikonowe, PMQ (doskonałe właściwości w niskich temperaturach); metylowinylosilikonowe, VMQ; zawierające grupy fenylowe, winylowe i metylowe, PVMQ (o doskonałych właściwościach w niskiej temperaturze); fluorosilikonowe, FVMQ (wysoce odporne na związki chemiczne - paliwa, oleje, rozpuszczalniki. 

Obok budowy molekularnej kauczuków silikonowych, czynnikiem klasyfikującym jest ich lepkość i sposób przetwarzania. Kauczuki silikonowe są dostępne w formach:

• stałej - kauczuki silikonowe wulkanizowane w wysokiej temperaturze, HTV (przetwarzane w sposób analogiczny do innych elastomerów)
• ciekłej - polimery o niższej masie cząsteczkowej, LSR (przetwarzane w specjalnie zaprojektowanych urządzeniach do formowania wtryskowego i wytłaczania)
• jednoskładnikowych lub dwuskładnikowych systemów wulkanizujących w temperaturze pokojowej kauczuk silikonowy, RTV. RTV to rodzaj kauczuku silikonowego składającego się z jednoskładnikowych (RTV-1) lub dwuskładnikowych (RTV-2) systemów o twardości od bardzo miękkiej do średniej. Są dostępne do zalewania, kapsułkowania, uszczelniaczy itp. 

Kauczuki silikonowe mogą wytrzymać temperaturę od -50°C do 350°C (w zależności od czasu ekspozycji). Właściwości fizykomechaniczne części wykonanych z gumy silikonowej wystawionych na działanie wiatru, deszczu i promieni UV przez długi czas praktycznie nie ulegają zmianie. W przeciwieństwie do większości kauczuków syntetycznych, nie są również wrażliwe na działanie ozonu. Ponadto można je barwić i są nietoksyczne. 

Silikony stosuje się je do produkcji uszczelek, izolacji elektrycznych, wyrobów medycznych, wyrobów gospodarstwa domowego, akcesoriów kuchennych oraz sprzętu sportowego. Znajdują zastosowanie w wielu dziedzinach naszego życia. 

Dr Karol Niciński