Kauczuki syntetyczne - Synthos S.A. (dawniej Firma Chemiczna Dwory S.A.)

Kauczuki syntetyczne – Dwory S.A. to historyczne określenie produkcji kauczuków syntetycznych w oświęcimskich zakładach chemicznych, działających w latach 1997–2007 pod nazwą Firma Chemiczna Dwory S.A. Od 23 października 2007 r. spółka nosi nazwę Synthos S.A. i jest dziś największym producentem kauczuków syntetycznych w Europie. Nazwa „Dwory” pozostaje w obiegu w starszej dokumentacji technicznej, kartach materiałowych i literaturze branżowej.

Historia zakładu

Zakłady powstały 1 września 1945 r. jako Fabryka Paliw Syntetycznych w Dworach, na terenie i infrastrukturze poniemieckiej fabryki IG Farben (Buna-Werke). W 1951 r. przyjęły nazwę Zakłady Chemiczne „Oświęcim”, a w 1997 r. – Firma Chemiczna Dwory S.A.

Produkcję kauczuku syntetycznego uruchomiono w 1959 r. – Zakład Kauczuku w Oświęcimiu stał się pierwszym i przez dziesięciolecia jedynym krajowym wytwórcą kauczuków butadienowo-styrenowych. Wyroby sprzedawano pod marką KER, która funkcjonuje do dziś.

Kluczowe daty nowszej historii:

• 2004 – debiut akcji Firmy Chemicznej Dwory S.A. na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie;
• 2006 – przejęcie kontroli nad spółką przez Michała Sołowowa;
• styczeń 2007 – 15-letnie porozumienie surowcowe z PKN Orlen (butadien, frakcja C4, etylobenzen);
• lipiec 2007 – nabycie czeskiej spółki Kaučuk a.s. z Kralup nad Wełtawą za 195 mln EUR;
• październik 2007 – umowa licencyjna z Michelin na technologię kauczuku polibutadienowego oraz zmiana nazwy na Synthos S.A.;
• 2015 – uruchomienie w Oświęcimiu instalacji kauczuków SSBR o zdolności ok. 90 tys. ton rocznie, przystosowanej także do produkcji kauczuków polibutadienowych;
• 2021 – przejęcie od koncernu Trinseo zakładu kauczuków syntetycznych w Schkopau (Niemcy) wraz z centrum B+R, za ok. 491 mln USD.

Asortyment kauczuków

Portfolio elastomerowe obejmuje obecnie:

• ESBR – emulsyjne kauczuki butadienowo-styrenowe, m.in. KER 1500 (koagulowany), KER 1502, KER 1507, oraz gatunki olejonapełniane (KER 1723);
• SSBR – kauczuki butadienowo-styrenowe otrzymywane w polimeryzacji roztworowej, przeznaczone do opon o obniżonych oporach toczenia;
• NdBR / NiBR / LiBR – kauczuki polibutadienowe na katalizatorach neodymowych, niklowych i litowych;
• HSR – kauczuki wysokostyrenowe (KER 1904, KER 9000) stosowane jako komponent mieszanek;
• lateksy butadienowo-styrenowe oraz dyspersje winylowe i akrylowe.

Zastosowania

Kauczuki ESBR trafiają do produkcji opon i dętek, taśm transporterowych, obuwia, przewodów, węży i technicznych wyrobów gumowych. Kauczuki wysokostyrenowe wykorzystuje się w wykładzinach podłogowych, kablach, zabawkach i obuwiu. Kauczuki SSBR oraz NdBR są surowcami mieszanek bieżnikowych opon klasy „zielonej” – o podwyższonej przyczepności na mokrej nawierzchni, zmniejszonych oporach toczenia i lepszej odporności na ścieranie, czyli parametrach premiowanych przez unijny system etykietowania opon.

Stan obecny

Grupa Synthos prowadzi sześć zakładów produkcyjnych: w Oświęcimiu (siedziba główna – kauczuki, lateksy, dyspersje, materiały izolacyjne), Sochaczewie, Kralupach nad Wełtawą (Czechy), Schkopau (Niemcy), Wingles (Francja) i Bredzie (Holandia). Spółka deklaruje pozycję pierwszego producenta kauczuków syntetycznych oraz polistyrenu do spieniania (EPS) w Europie, zatrudnia ponad 3600 osób, prowadzi cztery centra badawczo-rozwojowe i obsługuje ponad 3000 klientów w ok. 100 krajach. Właścicielem kontrolnego pakietu pozostaje Michał Sołowow.