SAN

Styren-akrylonitryl (SAN) to amorficzne tworzywo termoplastyczne z grupy kopolimerów styrenowych, będące kopolimerem styrenu i akrylonitrylu. Otrzymuje się je m.in. metodą polimeryzacji suspensyjnej lub emulsyjnej. Typowa zawartość akrylonitrylu w SAN wynosi ok. 20–30%, co poprawia odporność chemiczną i część właściwości fizycznych w porównaniu z polistyrenem ogólnego przeznaczenia.

Właściwości

SAN jest materiałem sztywnym, twardym powierzchniowo i przezroczystym, zwykle o lekkim połysku. W porównaniu z polistyrenem ogólnego przeznaczenia stosuje się go tam, gdzie wymagana jest lepsza odporność chemiczna oraz nieco wyższa odporność termiczna. Wykazuje odporność m.in. na alifatyczne węglowodory, kwasy nieutleniające, zasady, alkohole, oleje roślinne i detergenty.

W porównaniu z ABS kopolimer SAN nie zawiera fazy kauczukowej, dlatego ma niższą udarność, ale jest twardszy i bardziej odporny na zarysowania. Jest też przezroczysty, co odróżnia go od typowych gatunków ABS. W stosunku do PMMA bywa wybierany jako tańszy i łatwiejszy w przetwórstwie materiał przezroczysty, choć nie zastępuje go we wszystkich zastosowaniach optycznych.

Standardowe odmiany SAN nie są przeznaczone do długotrwałych zastosowań zewnętrznych bez odpowiedniej stabilizacji; dostępne są jednak gatunki o podwyższonej odporności na promieniowanie UV.

Przetwórstwo

Kopolimery styrenowe, w tym SAN, mogą być przetwarzane konwencjonalnymi metodami właściwymi dla termoplastów, takimi jak formowanie wtryskowe, wytłaczanie oraz wytłaczanie z rozdmuchiwaniem. SAN jest wykorzystywany również jako faza ciągła w strukturze ABS, gdzie fazę rozproszoną stanowi kauczuk polibutadienowy.

Zastosowania

Dzięki połączeniu przezroczystości, sztywności, twardości powierzchniowej i odporności chemicznej SAN stosuje się m.in. do:

• artykułów gospodarstwa domowego, np. elementów sprzętu kuchennego, naczyń, pojemników, dozowników detergentów i akcesoriów łazienkowych,
• opakowań kosmetyków, pojemników, butelek i opakowań przezroczystych,
• wyrobów medycznych, sprzętu laboratoryjnego i opakowań farmaceutycznych,
• elementów elektrycznych i elektronicznych, takich jak złącza, przełączniki oraz obudowy urządzeń,
• artykułów biurowych, np. korpusów długopisów, linijek i pojemników do przechowywania,
• korpusów jednorazowych zapalniczek, gdzie przezroczystość umożliwia kontrolę poziomu paliwa,
• wybranych elementów wewnętrznych i wykończeniowych w motoryzacji.

Nazwy handlowe

Przykładowymi nazwami handlowymi materiałów SAN są m.in. Luran firmy BASF oraz Lastil firmy Lati.