TPE-S
- styrenowe kopolimery blokowe
- SBC, TPS
- ang. styrenic Block Copolymers
Styrenowe kopolimery blokowe to grupa elastomerów termoplastycznych oznaczana najczęściej jako TPE-S, SBC lub TPS. Należą do podstawowych rodzin TPE, czyli materiałów łączących w określonym zakresie temperatur elastyczność zbliżoną do kauczuków z możliwością przetwarzania metodami typowymi dla termoplastów.
W TPE-S występują bloki polimerowe o odmiennym charakterze: segmenty styrenowe tworzą fazę twardą, pełniącą funkcję fizycznych węzłów sieci, a segment środkowy ma charakter elastyczny. Często opisuje się je modelem A-B-A, w którym bloki A są termoplastyczne i sztywne w temperaturze użytkowania, natomiast blok B odpowiada za sprężystość materiału. Dzięki temu materiał zachowuje się jak elastomer podczas użytkowania, a po ogrzaniu może być uplastyczniony i ponownie przetwarzany.
Do handlowo spotykanych styrenowych kopolimerów blokowych zalicza się m.in.:
- SBS - kopolimery blokowe styren-butadien-styren,
- SIS - kopolimery blokowe styren-izopren-styren,
- SEBS - kopolimery blokowe styren-etylen-butylen-styren,
- SEEPS - kopolimery blokowe styren-etylen-etylen-butylen-styren,
- SEPS - kopolimery blokowe styren-etylen-propylen-styren,
- SEPS-V - sieciowalne kopolimery blokowe styren-etylen-propylen-styren.
Właściwości TPE-S zależą od budowy kopolimeru, proporcji bloków oraz receptury compoundu. Grupa ta jest uznawana za jedną z najbardziej zróżnicowanych wśród elastomerów termoplastycznych. Zmiana składu i parametrów polimeryzacji pozwala uzyskiwać materiały o różnej twardości i podatności na odkształcenie.
Typowe cechy TPE-S obejmują dobrą wytrzymałość na rozciąganie, korzystny moduł sprężystości, dobrą mieszalność z wybranymi polimerami, właściwości elektroizolacyjne, odporność na ścieranie oraz wysoki współczynnik tarcia. Wiele gatunków jest bezbarwnych lub przezroczystych, co ułatwia barwienie i otrzymywanie wyrobów o wysokich walorach estetycznych.
Styrenowe kopolimery blokowe stosuje się m.in. w wyrobach miękkich w dotyku, elementach antypoślizgowych, uchwytach, uszczelkach, matach izolacyjnych, obrzeżach i komponentach dla branży AGD oraz motoryzacji. Jako elastomery termoplastyczne mogą być przetwarzane metodami właściwymi dla termoplastów, np. przez wtryskiwanie i wytłaczanie; poszczególne gatunki mogą być także stosowane w mieszankach i rozwiązaniach wielokomponentowych.
Należy odróżniać ogólne określenie TPE-S/SBC od konkretnych odmian i compoundów handlowych. Przykładowo materiały typu SBC na bazie styrenu i butadienu mogą być przezroczyste, odporne na udar i stosowane m.in. do wtrysku, wytłaczania oraz termoformowania, natomiast właściwości elastomerowych compoundów TPE-S są dobierane pod konkretne zastosowania.
Źródła
- TPE · Plastechopedia
- SBC Clearen · Plastechopedia
- Przegląd elastomerów termoplastycznych
- WW Ekochem: dynamiczny rozwój i profesjonalizm na wielu płaszczyznach