Ekokajakarz w grodzie Kopernika

Już od 12 dni podróżnik Dominik Dobrowolski przemierza kajakiem polskie rzeki w ramach trzeciej edycji akcji "Recykling Rejs - odzyskuj tworzywa sztuczne". Jest to najdłuższa z dotychczasowych eskapad - wyprawa tym razem wystartowała w Tarnowie na Dunajcu, a zakończy się na Odrze w Porcie Morskim w Szczecinie. Podróżnik przepłynie łącznie blisko 1500 km Dunajcem, Wisłą, Brdą, Notecią, Wartą i Odrą. Trasa ponad trzytygodniowego spływu podzielona jest na ponad 20 odcinków, a spotkania odbędą się m.in. w Tarnowie, Sandomierzu, Warszawie, Włocławku, Toruniu, Bydgoszczy, Pile, Gorzowie Wielkopolskim i Szczecinie.

Ta proekologiczna inicjatywa, organizowana przez Fundację PlasticsEurope Polska, ma zwrócić uwagę na wartość odpadów tworzyw sztucznych i korzyści jakie przynosi ich właściwe zagospodarowanie. Ściśle powiązana jest z problematyką zaśmiecania - odpady porzucone w środowisku często w efekcie trafiają do rzek i dalej do mórz. Główna idea spływu to przede wszystkim spotkania informacyjne na kolejnych etapach trasy z lokalnymi społecznościami, na których głównym tematem będzie wspólna troska o czystość rzeki i nadbrzeża.

- Przeważająca większość zanieczyszczeń w środowisku wodnym ma swoje źródło na lądzie, będąc bądź skutkiem nieefektywnej gospodarki odpadowej, bądź niewłaściwych zachowań - powiedział Kazimierz Borkowski, dyrektor Fundacji PlasticsEurope Polska. - Do rzek trafiają różne odpady, ale najbardziej widoczne są te, które unoszą się na powierzchni wody i mogą przemieszczać się na bardzo duże odległości. Do takich odpadów należą odpady tworzyw sztucznych, np. porzucone w środowisku zużyte opakowania. Taka sytuacja jest nie do zaakceptowania, zwłaszcza jeśli weźmiemy pod uwagę fakt, że odpady te mają bardzo dużą wartość jako surowce wtórne, a ich prawidłowe zagospodarowanie przynosi konkretne korzyści środowiskowe i ekonomiczne.

- Właściwe zachowania w środowisku naturalnym, a zwłaszcza nieśmiecenie, to jeden z elementów, na który zwracamy uwagę w naszej akcji "Recykling Rejs - odzyskuj tworzywa sztuczne" - powiedziała Anna Kozera-Szałkowska, menedżer ds. komunikacji Fundacji PlasticsEurope Polska. - Plastikowa butelka z wodą przyniesiona na plażę waży ponad 1,5 kg, a pusta tylko 35 g. Nie powinno więc być żadnym wysiłkiem wrzucenie jej do pojemnika na odpady, lub - jeśli go nie ma w pobliżu - zabranie jej ze sobą z powrotem.

Pomimo wzrastającej świadomości ekologicznej mieszkańców i pomimo wysiłków zarządców i firm zagospodarowujących odpady, ciągle można znaleźć w mieście śmieci, czy to porzucone bezmyślnie, czy celowo.

Innym aspektem zagadnienia są regulacje prawne dotyczące zagospodarowania odpadów. Dokonane w ostatnim czasie zmiany w polskim prawie, a więc nowa Ustawa o odpadach, będąca transpozycją Ramowej Dyrektywy o Odpadach z 2008 r., zmieniona w 2011 r. ustawa o utrzymaniu porządku i czystości w gminach regulująca kwestię własności odpadów, czy przyjęte przez Sejm 10 maja br. zmiany w ustawie dotyczącej opakowań i odpadów opakowaniowych, to szansa na nadrobienie zaległości w dziedzinie zagospodarowania odpadów w naszym kraju.

Te działania legislacyjne mają na celu wyeliminowanie podstawowych słabości polskiego systemu gospodarki odpadami - niewydolnego systemu kontroli, raportowania fałszywych danych, uchylania się części przedsiębiorców od obowiązków związanych z odzyskiem opakowań czy fikcyjnego obrotu odpadami. Ponadto stworzenie mechanizmów porządkujących gospodarkę odpadami w Polsce bezpośrednio przyczyni się do zwiększenia dostępności odpadów tworzyw sztucznych nadających się do recyklingu, m.in. poprzez zwiększenie selektywnej zbiórki, czy rozwój systemów sortowania.

Jak wszystkie gminy w Polsce, również Toruń przystąpił do wprowadzania nowego prawa odpadowego. Regiony bydgoski i toruński to największy pod względem liczby mieszkańców obszar gospodarki odpadami województwa kujawsko-pomorskiego, skupiający połowę mieszkańców województwa (ok. 1 milion mieszkańców) i generujący rocznie ok. 300 tys. ton odpadów komunalnych. Tworzywa sztuczne, które są wartościowym strumieniem odpadów komunalnych, stanowią ok. 12-13 proc. wagi odpadów, a w województwie kujawsko-pomorskim szacuje się ich ilość na 60-70 tys. ton. Z uwagi na ich właściwości - łatwy recykling mechaniczny (można wytwarzać nowe wyroby z odpadów) oraz wysoką kaloryczność, porównywalną z kalorycznością gazu lub ropy naftowej (pozwala to na bardzo odzysk energii i wytwarzanie energii elektrycznej i ciepła), składowanie tych odpadów na wysypiskach jest po prostu nieopłacalne.