Etykiety: innowacje w branży

Nieodłączną częścią sektora opakowaniowego są etykiety. Spełniają zarówno rolę informacyjną jak również coraz częściej są pomyślane jako element promocyjny i chroniący produkt umieszczony w opakowaniu.

Intensywny rozwój sektora etykietowego trwa od ponad 50 lat. Jednak obecny kryzys ekonomiczny przełożył się na europejski rynek etykiet dość negatywnie. Jak informuje branżowa organizacja FINAT, zrzeszająca firmy działające w tym sektorze, na rynku panuje spowolnienie, a wzrost jest ujemny na poziomie 1 proc. Taka sytuacja według prognoz potrwać może nawet przez cztery najbliższe lata, choć pierwsze etapy stabilizacji powinny być widoczne już w przyszłym roku. Ostatnie 1,5 roku zebrało jednak krwawe żniwo, bo ponad 100 europejskich firm działających na rynku etykietowym musiało ogłosić swoje bankructwo. Skala zamknięć była zdecydowania największa w Europie Zachodniej.

Oczywiście w takiej sytuacji jednym z elementów budowania pozycji, a także przewagi konkurencyjnej jest skupianie się na rozwoju i ulepszaniu dotychczasowych procesów. Postęp szczególnie mocno widać we wszelkich etapach związanych z wykańczaniem i przygotowywaniem etykiet na opakowania. Zwiększa się ilość materiałów z jakich mogą powstawać etykiety, a także sama ich forma oraz techniki w jakich prowadzony jest proces etykietowania. Od jakiegoś czasu nieodzownym motywem dla wszystkich opakowań i etykiet stało się znakowanie daty ważności produktu, także elektroniczne oraz identyfikacja produktu.

Spoglądając na rozwój branży w ostatnich dekadach, trzeba napisać, że tradycyjnie, pierwsze etykiety to etykiety na mokro, które zawdzięczają swą nazwę sposobie ich nakładania na produkt poprzez mokry klej.

Już w latach 70. ubiegłego wieku coraz większą popularność zaczęły zdobywać etykiety samoprzylepne. Są one drukowane na folii bądź specjalnym papierze samoprzylepnym. Spód takiej etykiety jest pokryty klejem oraz warstwą zabezpieczającą, którą się usuwa przed przyklejeniem etykiety. Z kolei jednym z ostatnich osiągnięć na polu etykietowania są etykiety IML. Ich podłoże wykonane jest z odpowiedniego - takiego samego jak opakowanie - tworzywa sztucznego.

Przegląd najpopularniejszych obecnie systemów etykietowych warto zacząć od samoprzylepnych etykiet foliowych. Tego typu etykiety cechują się bardzo dobrą wytrzymałością i odpornością na działanie czynników zewnętrznych, zapewniając uzyskanie długotrwałego efektu.

Stabilność połączona z elastycznością sprawia, że etykiety foliowe nadają się do automatycznego etykietowania dużych, nawet pięciolitrowych opakowań. Ponadto stosowanie etykiet foliowych w połączeniu z opakowaniem z polipropylenu lub polietylenu zapewnia łatwy sposób utylizacji. Z kolei niska waga zastosowanego surowca zgodnie z trendami europejskimi zmniejsza wagę całego opakowania. Warto wiedzieć, że samoprzylepne etykiety foliowe gwarantują zachowanie walorów użytkowych zarówno na opakowaniach elastycznych jak i narażonych na działanie tłuszczów. Trzeba też dodać, że czytelność nadruku osiągana na tego rodzaju etykietach w połączeniu z odpornością zastosowanego surowca na działanie tłuszczów i wilgoci pozwala na zachowanie pierwotnego efektu do końca użytkowania produktu etykietowanego. Ponadto białe i gładkie podłoże doskonale przyjmuje zadruk, a nadruk jest bardziej efektowny niż na papierze. Możliwość zadruku etykiety od strony kleju, poza osiągnięciem wyjątkowego efektu przy opakowaniach transparentnych, wpływa na praktycznie dwukrotne zwiększenie powierzchni zadruku, a tym samym obniżenie kosztów.

Następny typ etykiet to papierowe. Jest to najprawdopodobniej najmniej skomplikowany rodzaj etykiet. Białe papiery etykietowe umożliwiają bowiem wykonanie etykiet we wszystkich technikach drukarskich. Niska cena samoprzylepnych etykiet papierowych sprawia, że jest to także najczęściej stosowany rodzaj etykiety. Są one stosowane głównie na opakowaniach stabilnych, nie odkształcających się.

Co ciekawe, etykiety papierowe wytwarzane są również jako półprodukt. Oznacza to, że są poddawane wstępnemu zadrukowi stałymi elementami graficznymi, tworząc etykietę „matkę”, a następnie indywidualnie zadrukowywane z zastosowaniem druku termotransferowego lub termicznego. Niezadrukowane etykiety papierowe są szeroko wykorzystywane w logistyce do druku zmieniających się informacji, cen, kodów kreskowych. Stosunkowo dużą innowacją jest fakt, że czyste etykiety papierowe wykorzystywane są coraz częściej do drukowania z wykorzystaniem drukarek atramentowych.

Po przedstawieniu znanych od wielu lat systemów, warto przejść do rozwiązań na rynku najnowszych.

Pierwszym z nich, niezwykle popularnym na Zachodzie, są etykiety No Label Look. To tzw. etykiety niewidoczne. O opakowaniu, do którego są dołączone mówi się, że jest ono wręcz pozbawione etykiety. W Polsce było już spotykane choćby przy szklanych butelkach do piwa.

Powstanie tych etykiet jest odpowiedzią na oczekiwania związane z podkreślaniem jakości artykułów luksusowych, dla których już samo opakowanie musi być wielkim wyróżnikiem. By tak się stało, to etykieta samoprzylepna musi być doskonale wydrukowana i odpowiednio zaaplikowana. No Label Look spotykana jest na opakowaniach kosmetyków, przyborów toaletowych i wyrobów spirytusowych.

Etykiety samoprzylepne wytwarzane na surowcach wysoko przezroczystych sprawiają wrażenie, jakby elementy graficzne naniesione były bezpośrednio na opakowanie, jednak jakość druku jest znacznie wyższa. W porównaniu z zadrukiem opakowania koszt wytworzenia etykiety samoprzylepnej jest znacznie niższy, a czas przygotowania krótszy. Etykiety nie wymagają również dużej przestrzeni magazynowej. Stosowanie do wytworzenia etykiety jako materiału wyjściowego folii transparentnej z odpowiednio dobranym klejem gwarantuje, że po nałożeniu na opakowanie etykiety zachowają przylepność najwyższej klasy nawet na trudnych powierzchniach. Jakość stosowanych klejów gwarantuje możliwość dobrania odpowiedniego surowca dla etykiet aplikowanych w dużym zakresie temperatur. Etykiety samoprzylepne tego typu charakteryzują się odpornością na ściskanie, zanieczyszczenia oraz wilgoć.

Po No Label Look sięga się zwykle wtedy, gdy zamiarem jest wyeksponowanie grafiki z użyciem różnych technik druku. Wtedy też najlepiej zastosować folie transparentne. Etykiety drukowane na tego typu podłożach idealnie wtapiają się w opakowanie, pozwalając podkreślić te elementy, na których szczególnie producentowi zależy, korzystając z dopełnienia efektu końcowego wpływem kolorystyki i konsystencji pakowanego produktu.

Kolejna nowość to tzw. etykiety typu sandwich, spotykane zwłaszcza w branży napojowej, spożywczej, farmaceutycznej, kosmetycznej i przy czasopismach. Są to samoprzylepne etykiety dwuwarstwowe. Cecha ta umożliwia odklejanie wierzchniej warstwy etykiety po zaaplikowaniu na produkt. Opcjonalny dwukolorowy zadruk od strony kleju wierzchniej warstwy etykiety oraz możliwość jej przeklejenia sprawia, iż stać się ona może niezwiązanym z produktem niezależnym nośnikiem informacji. Etykiety warstwowe są świetnym materiałem do przeprowadzania akcji promocyjnych oraz reklamowych. Bez wątpienia uatrakcyjniają produkt.

Bardzo skromnym rozwiązaniem z omawianej gamy produktów jest etykieta open – close, czyli otwórz - zamknij.

Wyposażone w nią są głównie takie produkty jak kawa, herbata, makarony, kasze, mrożonki, zioła, przyprawy. Jest to etykieta jak i zarazem zamknięcie. Ta druga cecha osiągana jest dzięki wielowarstwowości samej etykiety. Samoprzylepna etykieta może być umieszczana bezpośrednio w miejscu zamknięcia opakowania jak i w dowolnym miejscu opakowania na dodatkowej etykiecie nośnej. Dwuwarstwowość umożliwia wielokrotne odklejanie wierzchniej warstwy w celu otwarcia i ponownego zamknięcia opakowania. Dodatkowo etykieta posiada zabezpieczenie przed oderwaniem części wierzchniej od bazowej.

Bywa, że rozwój rynku jest generowany przez wprowadzanie kolejnych aktów prawnych. Tak jest i w branży etykietowej.

Od lutego tego roku Minister Zdrowia na mocy rozporządzenia nakazał, aby respektowano wymagania dotyczące oznakowania opakowań produktu leczniczego i treści ulotki oraz zakres ich dostępności dla osób niewidomych i słabowidzących.

Zgodnie z tym rozporządzeniem wymogiem staje się umieszczanie na opakowaniu produktów leczniczych informacji w alfabecie Braille’a. Stąd też potrzeba tworzenia specjalnych etykiet z napisami w tym alfabecie. Zadruk alfabetem Braille’a może zostać wykonany na różnego rodzaju surowcach i stanowić uzupełnienie dotychczasowej treści etykiety lub być wykonany na niezależnej etykiecie transparentnej aplikowanej na istniejącą etykietę produktową lub opakowanie. W Polsce tego typu rozwiązania oferuje m.in. firma Comex.

Na atrakcyjność opakowania w niezwykle wyrazisty sposób mogą też wpływać tzw. etykiety świecące. Ich powstanie początkowo traktowane było jako element gadżetomanii, niemniej jednak produkty tego typu powoli zaczynają się przebijać do powszechnego użytku.

Etykiety takie powstają za sprawą zadruku, do którego używane są najwyższej jakości farby sitodrukowe przeznaczone do wykorzystania w technice sitodruku rolowego. Działanie farby luminescencyjnej polega na świeceniu w ciemności do momentu wyczerpania pochłoniętej wcześniej energii. Zadruk farby odbywa się przy użyciu techniki sitodrukowej, co gwarantuje nałożenie warstwy farby umożliwiającej uzyskanie właściwego efektu świecenia.

Analizując sektor etykiet nie sposób nie wspomnieć o technice RFID, która stopniowo rewolucjonizuje ten rynek. Temat ten jest na tyle obszerny, że w tym miejscu warto ograniczyć się do krótkiego stwierdzenia, iż etykieta RFID zawiera - poza elektronicznym chipem umożliwiającym transmisję danych - również miejsce umożliwiające wykonanie klasycznego nadruku, czy to w postaci napisu czy kody kreskowego.

Stosunkowo dużą nowością są również etykiety SSL (ang. Shrink Sleeve Labels). W naszym kraju cenionym producentem etykiet termokurczliwych jest firma Masterpress. Etykiety z tej rodziny powstają w wyniku zadruku rękawa z folii, która pod wpływem ciepła ulega skurczeniu na całej swojej powierzchni. Do ich produkcji używa się różnych materiałów, m.in. PVC, PET-G lub polistyrenu, charakteryzujących się zróżnicowanym stopniem kurczliwości. I choć shrink sleevy po raz pierwszy tworzono niemal 50 lat temu, to jednak prawdziwy boom na nie nastąpił już w XXI wieku. Obecnie są one wykorzystywane przede wszystkim w przemyśle spożywczym, farmaceutycznym i kosmetycznym.

Etykieta shrink sleeve może być zadrukowana na całości swej powierzchni i z uwagi na swoje właściwości termoplastyczne nie stawia właściwie żadnych ograniczeń co do kształtu opakowania. Dzieje się tak, ponieważ rękaw foliowy po obkurczeniu ściśle przylega do ścian pojemnika, idealnie dostosowując się do jego kształtu. Folia zazwyczaj zadrukowywana jest po jej wewnętrznej stronie, co sprawia, że nadruk po aplikacji jest odporny na otarcia i zadrapania, które mogą powstać np. w czasie transportu. Te unikalne cechy etykiet shrink sleeve czynią z nich potężne narzędzie marketingowe.