IV Kongres Przemysłu Opakowań

Już 1 października rozpocznie się następna edycja Międzynarodowych Targów Techniki Pakowania i Etykietowania Taropak. Jednym z ważniejszych wydarzeń towarzyszących targom będzie IV Kongres Przemysłu Opakowań organizowany przez Polską Izbę Opakowań.

Tematem przewodnim tegorocznej edycji Kongresu będzie transformacja przemysłu opakowań w kierunku gospodarki o obiegu zamkniętym (GOZ). Do fundamentalnych założeń GOZ należy działalność na rzecz oszczędzania nieodnawialnych zasobów wykorzystywanych w gospodarce.

Celem kongresu jest zainicjowanie takich zmian w procesach projektowania i wytwarzania opakowań, aby doprowadziły one do zwiększenia udziału materiałów odzyskiwanych. Adresatami wydarzenia są nie tylko projektanci i producenci opakowań, ale również sami użytkownicy, czy też osoby zajmujące się recyklingiem. Spotkanie odbędzie się 2 października.

IV Kongres Przemysłu Opakowań został objęty patronatami przez Ministerstwo Przedsiębiorczości i Technologii oraz Ministerstwo Środowiska. Miejmy nadzieję, że jest to potwierdzenie aktywnego uczestnictwa polskich władz w debacie dotyczącej problematyki gospodarki opakowaniami.

Zwraca też uwagę uczestnictwo w tej konferencji podmiotów należących do coraz szerszego łańcucha wartości w przemyśle opakowaniowym. Oprócz projektantów, producentów opakowań oraz materiałów opakowaniowych, w kongresie uczestniczyć będą też np. wytwórcy maszyn do produkcji opakowań. Jednym z partnerów wspierających Kongres będzie w tym roku Hurmak - renomowany producent wtryskarek do tworzyw sztucznych.
Hurmak Polska od 22 marca 2018 r. jako pierwsze przedsiębiorstwo z branży maszyn do technologii wtrysku, jest członkiem Polskiej Izby Opakowań. Warto nadmienić, iż firma Hurmak została wyróżniona przez Fundację Noweko certyfikatem Bioplast-Ready, czyli spełnieniem kryteriów jakościowych, technologicznych, procesowych oraz kompetencji obsługi w zakresie przetwórstwa biotworzyw.

- Serdecznie witamy w gronie członków PIO pierwszego reprezentanta producentów maszyn do technologii wtrysku. Wierzymy, że obecność w naszym gronie firmy Hurmak zaowocuje efektem synergii poprzez wymianę informacji na wielu poziomach. Jest to niezwykle istotne dla całego łańcucha przyrostu wartości dodanej szeroko pojętego przemysłu opakowaniowego - powiedział Wacław Wasiak, Dyrektor Biura Polskiej Izby Opakowań.

Transformacja przemysłu opakowań w kierunku GOZ

Cel kongresu zawarty został w jego przewodnim haśle, które brzmi: transformacja przemysłu opakowań w kierunku gospodarki o obiegu zamkniętym. Chodzi o inicjowanie i wspieranie oraz promowanie działalności projektantów i producentów opakowań na rzecz doskonalenia konstrukcji opakowań aby były "przyjazne" ekonomicznie opłacalnemu oddzielaniu (separacji) z odpadów opakowaniowych, cennych i przydatnych do powtórnego wykorzystania materiałów i surowców. A w szczególności nieodnawialnych, których zasoby nie są nieograniczone. Chodzi także o takie konstrukcje opakowań i wykorzystane w tych konstrukcjach materiały, aby były łatwe w procesach recyklingu.

Do jednych z najistotniejszych zagadnień należy znalezienie odpowiedzi na pytanie: jak projektować, aby recyklingować?

To ważne, bowiem plany Komisji Europejskiej zakładają 75% poziom recyklingu wszystkich odpadów opakowaniowych w 2030 r. Aktualnie wskaźnik ten dla Polski wynosi 68,5%. Głównym celem i genezą strategii GOZ jest troska o zawracanie do obiegu gospodarczego zużytych surowców i materiałów oraz ograniczenie niewykorzystanych odpadów. Aktualnie z niepokojem obserwujemy rosnące hałdy odpadów (w tym opakowaniowych) na legalnych i nielegalnych wysypiskach, a także pływające w oceanach wyspy z odpadów opakowaniowych, w większości z tworzyw sztucznych.

Zatem pomysł, aby te hałdy śmieci, jakie stanowią odpady opakowaniowe, traktować jako źródła surowców i materiałów jest ze wszech miar słuszny. Warunek: trzeba je z tych hałd "wyłuskać" - odzyskać i wykorzystać. To ogromne zadanie dla tej strefy działalności gospodarczej, która zajmuje się zbiórką i selekcją odpadów opakowaniowych oraz przetwarzaniem na surowce do ponownego wykorzystania w wyniku procesu recyklingu. Odpady, które nie mogą stanowić źródła materiałów i surowców, powinny być wykorzystane w inny możliwy sposób, jako materiały budowlane stosowane w drogownictwie, a jeśli nie są już do niczego przydatne to potraktować je jako źródła energii (paliwo). Ale nie w ten sposób jak to ma miejsce obecnie, kiedy to opinia publiczna codziennie bombardowana jest informacjami o pożarach wysypisk.

Jest to wielkie i realne wyzwanie stojące przed każdym, kto ma wpływ na poprawę dotychczasowej sytuacji w tym obszarze. Co prawda odpady opakowaniowe w ogólnej masie odpadów stanowią nie więcej niż 8%. Można by zatem powiedzieć, że nie jest to istotny problem. Jednak ze względu na występowanie opakowań w każdym obszarze naszego życia, obecność odpadów opakowaniowych jest szczególnie widoczna. Fruwające na wietrze lekkie torby z folii, porozrzucane wokół puszki po napojach i butelki, obecność mikrocząsteczek plastiku w żywności, powietrzu i wodzie coraz bardziej zwracają naszą uwagę.

Zatem spróbujmy coś zrobić, aby poprawić sytuację. Tym bardziej, iż jak się wydaje, nie przekracza to naszych możliwości. Jednym ze sposobów zapobiegania powstawania odpadów opakowaniowych jest m.in. ekoprojektowanie. Na tym polu jest jeszcze wiele do zrobienia. Jak już wspomniano na etapie projektowania i produkcji opakowań możemy w większym stopniu niż dotychczas stosować technologie i materiały, ułatwiające ponowne użycie i przetworzenie opakowań. Im więcej opakowań wykorzystamy kilkukrotnie, tym mniej będzie odpadów. Wielkie koncerny produkujące napoje zapewniają, iż za kilka lat uda się całkowicie domknąć obieg stosowanych butelek. Do obiegu będzie włączony tylko pewien procent, pokrywający uszkodzone (wycofane z rynku) opakowania.

W dalszym ciągu ważnym jest stosowanie zasady "redukcji u źródła" polegającej na minimalizowaniu masy opakowania. Choć w tym przypadku niewiele da się jeszcze zrobić, w szczególności w odniesieniu do opakowań ze szkła i metalu. Trzeba bowiem pamiętać o głównej funkcji opakowania, jaką jest ochrona zapakowanego produktu. Wg opinii ekspertów, straty (szkody dla środowiska) są kilkakrotnie większe z powodu wydostania się do gleby lub wody zapakowanego produktu z powodu wadliwego opakowania, od szkody z tytułu obecności w glebie lub wodzie uszkodzonego opakowania. I nie dotyczy to tylko materiałów niebezpiecznych dla środowiska i człowieka.

Rozwój nauki, który zaowocował ekspansją coraz bardziej zaawansowanych technologicznie materiałów, skłania też do stawiania pytań o możliwości rozwoju takich materiałów opakowaniowych z biotworzyw, które byłyby bezpieczne dla zdrowia człowieka i środowiska.

Prof. dr hab. inż. Marek Kowalczuk z Centrum Materiałów Polimerowych i Węglowych PAN twierdzi, że biotworzywa odgrywają ważną i coraz częściej niezastępowalną rolę. W referacie zgłoszonym na IV Kongres Przemysłu Opakowań przedstawi nową strategię badań prowadzącą do poznania zależności między strukturą, właściwościami i funkcją biotworzyw jako materiałów opakowaniowych, która umożliwia zminimalizowanie ewentualnych niepowodzeń związanych z przyszłym ich wykorzystaniem.

To nowe podejście obejmuje badania tych materiałów przed, w czasie i po ich specjalistycznym zastosowaniu, w szczególności jako opakowań o przedłużonym okresie użytkowania. Ponadto omówione zostaną badania dotyczące identyfikacji biodegradowalnych materiałów polimerowych poprzez kodowanie informacji w ich strukturze. Opracowanie metody znakowania biotworzyw umożliwi ich identyfikację na podstawie informacji molekularnej zakodowanej w strukturze polimeru, która może być odczytana na przykład za pomocą techniki spektrometrii mas.

Połączenie tych danych z badaniami fizyko-chemicznymi wypełni lukę w istniejącej wiedzy i umożliwi zaprojektowanie oraz identyfikację nowych bezpiecznych opakowań z biotworzyw istotnych dla rozwoju gospodarki o obiegu zamkniętym.

I właśnie w kontekście wymagań GOZ wobec opakowań, odzyskowi i ponownemu zagospodarowaniu materiałów użytych do ich produkcji, które byłyby zgodne z ochroną środowiska naturalnego, poświęcony będzie referat Michała Malki z firmy Druk Pol Flexo oraz prof. Haliny Podsiadło z Politechniki Warszawskiej.

Autorzy referatu postarają się znaleźć odpowiedź m.in. na pytania o to, czy opakowanie, wytworzone zgodnie z dążeniem przemysłu do GOZ, czyli w powiązaniu z możliwością ponownego zagospodarowania zużytych do jego wytworzenia surowców, może nadal pełnić wszystkie oczekiwane od niego funkcje oraz czy zastosowanie w przemyśle opakowaniowym materiałów pochodzenia naturalnego będzie mieć wpływ, a jeśli tak to jaki, na jakość oraz wymagania dotyczące opakowań?

Najważniejsze zagadnienia ujęte w tematycznym programie Kongresu:

• GOZ - co to jest? Dlaczego najbliższa dekada w rozwoju globalnej gospodarki będzie poświęcona temu zagadnieniu?
• Jakie jest miejsce i rola przemysłu opakowań w realizacji strategii gospodarki o obiegu zamkniętym?
• Wyzwania dla sfery wytwarzania opakowań (projektanci, producenci) wynikające z udziału w procesie transformacji tego przemysłu do GOZ.
• Rola, miejsce, zadania i wyzwania dla użytkowników opakowań z tytułu realizacji GOZ w odniesieniu do opakowań i gospodarki opakowaniami.
• Rola, zadania i wyzwania dla sfery zbiórki, odzysku, recyklingu i innych form wykorzystania odpadów opakowaniowych w celu ich wykorzystania jako zasoby "ponownego użycia".
• Ocena aktualnie funkcjonującego systemu zbiórki i odzysku odpadów opakowaniowych. Słabe strony systemu. Propozycje usprawnień.
• W Polsce obowiązuje zasada "zaśmiecający" płaci za zagospodarowanie śmieci. Zatem przedsiębiorcy wprowadzający na rynek towary w opakowaniach, płacą za "zagospodarowanie" pustych opakowań. Podobne opłaty wnoszą konsumenci, po wykorzystaniu opakowanego produktu. Czy środki te wystarczają na pokrycie kosztów funkcjonowania całego systemu zbiórki, selekcji, odzysku i recyklingu?
• Jak zorganizowany będzie proces transformacji gospodarki polskiej do GOZ w odniesieniu do przemysłu opakowań? Etapy. Terminy. Środki. Dysponenci.

Szczegółowy program Kongresu znajduje się pod adresem: www.pakowanie.info

JL