Materiały niskoemisyjne jako zabezpieczenie przed ryzykiem w łańcuchach dostaw

Branża opakowań opiera się na szybkości i niezawodności. Ta mocna strona może jednak stać się źródłem ryzyka, gdy łańcuchy dostaw znajdują się pod presją napięć geopolitycznych, niestabilnych rynków surowców i rosnących wymogów regulacyjnych. Zrównoważony rozwój staje się więc coraz częściej kwestią zarządczą: firmy, które dekarbonizują swoje decyzje materiałowe i energetyczne oraz poszerzają bazę surowcową, nie tylko ograniczają emisje, lecz także zmniejszają zależności i zwiększają odporność swoich łańcuchów wartości.

Wiele przedsiębiorstw nadal traktuje zrównoważony rozwój i ryzyka w łańcuchu dostaw jako dwa odrębne obszary działań: z jednej strony cele dotyczące CO₂, z drugiej bezpieczeństwo dostaw i koszty. W praktyce oba obszary są jednak ściśle powiązane. Dzisiejsze decyzje materiałowe określają przyszły poziom emisji, a także stopień, w jakim firma pozostanie zależna od określonych surowców, rynków lub regionów.

Szczególnie w okresach niepewności geopolitycznej, zmiennych cen i ograniczonych zasobów takie zależności mogą stanowić istotne ryzyko. Przewidywalność maleje, firmy muszą reagować szybciej, a zarządzanie łańcuchami dostaw staje się coraz bardziej złożone.

Zależność od surowców kopalnych

Ten związek jest szczególnie widoczny w łańcuchach dostaw silnie opartych na surowcach kopalnych. Zasoby kopalne są nie tylko głównym źródłem emisji; na ich ceny i dostępność mogą również wpływać zmiany na rynkach energii, wydarzenia geopolityczne lub interwencje regulacyjne.

Ostatnie kryzysy pokazały, że ceny surowców mogą kształtować się bardzo różnie. Gdy ropa naftowa i gaz ziemny stają się trudno dostępne lub drogie, surowce pochodzenia biologicznego dają dodatkowe możliwości. Część z nich można pozyskiwać z surowców resztkowych i pochodzących z recyklingu, przez co są mniej bezpośrednio zależne od wahań na rynkach surowców kopalnych.

Firmy, które stopniowo dywersyfikują bazę materiałową i obok surowców kopalnych korzystają z alternatywnych źródeł, zyskują dodatkową elastyczność i opcje strategiczne. Zrównoważone strategie materiałowe nie są zatem odrębnym tematem, lecz ważnym elementem proaktywnego zarządzania ryzykiem w łańcuchu dostaw.

W tym kontekście należy rozróżnić dwa podejścia. Pierwsze obejmuje rozwiązania niskoemisyjne, które zmniejszają ślad węglowy produktu. Uwzględnia się przy tym emisje na całym etapie cradle-to-gate, od wydobycia surowców do bramy zakładu. Przykładem jest seria Technomelt Supra Low Emission (LE) firmy Henkel. Zmniejszony ślad węglowy kleju pomaga klientom obniżyć emisje ich własnych produktów i łańcuchów wartości.

Drugie podejście dotyczy innego obszaru. Rozwiązania biopochodne zastępują surowce kopalne całkowicie lub częściowo alternatywami odnawialnymi. Pozwala to zmniejszyć zależność od zasobów kopalnych i jednocześnie poszerzyć dostępną bazę surowcową. Przykładem jest seria Technomelt Supra Eco, która zawiera surowce odnawialne, zachowując sprawdzone właściwości użytkowe w zastosowaniach opakowaniowych.

Henkel stale rozwija swoje technologie klejowe i rozwiązania produktowe, aby oferować klientom opcje niskoemisyjne i biopochodne. Według firmy rozwiązania te można dostosować do indywidualnych wymagań, niezależnie od tego, czy klienci chcą zachować dotychczasowe wyposażenie, procesy i strukturę logistyczną, czy jednocześnie je zoptymalizować.

CO₂ jako kryterium decyzyjne

Zmianę tę przyspiesza kolejne zjawisko: dane o emisjach CO₂ coraz częściej stają się częścią codziennych procesów decyzyjnych. Dotyczy to nie tylko raportowania w zakresie zrównoważonego rozwoju, ale także innowacji, doboru materiałów i zakupów. Klienci coraz częściej oczekują wiarygodnych danych o emisjach. Jednocześnie większą uwagę zwraca się na emisje zakresu 3, czyli emisje pośrednie powstające w łańcuchu wartości. W efekcie ślad węglowy materiału staje się dodatkowym kryterium decyzyjnym obok ceny, jakości, właściwości użytkowych i dostępności.

„Często impulsem jest konkretne zapytanie klienta, nowe przepisy lub niepewność dotycząca surowców. Wtedy CO₂ przestaje być tematem raportowym i staje się strategicznym kryterium decyzyjnym. Firmy nie tylko ograniczają emisje, ale także tworzą nowe możliwości budowania bardziej odpornych łańcuchów dostaw” – mówi Olga Golgor, Global Head of Sustainability Consumer Goods w Henkel Adhesive Technologies.

Zrównoważony rozwój w codziennej produkcji

Branża opakowań szczególnie wyraźnie pokazuje, że zrównoważone rozwiązania upowszechnią się tylko wtedy, gdy będzie można je wdrożyć w praktyce. Wiele inicjatyw kończy się niepowodzeniem nie z powodu braku ambicji, lecz z powodu trudności napotykanych w codziennej produkcji. Należą do nich rozległe modyfikacje procesów, dodatkowe wymagania kwalifikacyjne, możliwe kompromisy w zakresie właściwości użytkowych oraz niepewność co do dostępności nowych materiałów.

W tym miejscu znajduje się kluczowa dźwignia szerokiego wdrożenia rynkowego. Dzięki seriom Technomelt Supra Low Emission i Technomelt Supra Eco klienci mogą zmniejszyć ślad węglowy swoich produktów lub zwiększyć udział surowców odnawialnych bez konieczności zasadniczej przebudowy procesów produkcyjnych.

Wybór odpowiednich materiałów jest dla branży opakowań decyzją strategiczną. Emisje, koszty, dostępność i właściwości techniczne trzeba rozpatrywać łącznie. Zrównoważony rozwój staje się tym samym integralną częścią strategii łańcucha dostaw, pomagając ograniczać emisje i zależności przy jednoczesnym zachowaniu nacisku na opłacalność ekonomiczną, jakość i bezpieczeństwo dostaw.