Program BASF do analizy tworzyw sztucznych
Koncern BASF opracował nowe narzędzie online, które ułatwia porównywanie śladów ekologicznych i ma zastosowanie przy analizie tworzyw sztucznych.
W jakich przypadkach rozsądne jest stosowanie biodegradowalnych tworzyw sztucznych? To pytanie zadają sobie coraz częściej przedstawiciele przemysłu opakowań, konsumenci i różnego rodzaju decydenci. Dotychczas, ten kto pragnął podjąć decyzję bazującą na solidnych podstawach, zdany był na obszerne badania efektywności ekologicznej konkretnego przypadku bądź na inne analizy cyklu życia (Life Cycle Assessment, LCA), które skupiają się na zużyciu zasobów, każdorazowo podczas produkcji, eksploatacji i końcowego zagospodarowania produktu, wykonanego z tworzywa sztucznego. Opracowane przez BASF nowe narzędzie online, tzw. Ecovio Eco-Efficiency Compass, w przyszłości znacznie ułatwi podejmowanie decyzji.
Oprogramowanie to skupia w jednym interfejsie dane będące wynikami wielu analiz efektywności ekologicznej, odgrywających ważną rolę przy produkcji i końcowym zagospodarowaniu wybranych produktów. W ten sposób możliwa jest szybka symulacja przy użyciu istotnych dla ekologicznej oceny produktu parametrów, co uwidacznia ich wpływ na ekologiczną efektywność produktu. Dzięki porównaniu śladów ekologicznych użytkownik może szybko stwierdzić, czy tworzywo ulegające biodegradacji rzeczywiście jest bardziej przyjazne dla środowiska.
Od ponad dziesięciu lat od dotarcia do szerszej świadomości przemysłu i konsumentów, ulegające biodegradacji tworzywa sztuczne nadal cieszą się rosnącym zainteresowaniem.
Nie rozwiązują jednak automatycznie problemów ochrony środowiska tylko dlatego, że można je przetworzyć na kompost. Korzystanie z nich jest rozsądne tylko wówczas, gdy przy tej samej wydajności, są bardziej zrównoważone niż materiały niebiodegradowalne albo nawet oferują większą wydajność. Biodegradowalność ma bowiem stwarzać wartość dodaną, np. pozwalając na kompostowanie odpadów organicznych, zamiast na ich spalanie. Odpady organiczne w dużej części składają się z wody, co powoduje, że ich obróbka termiczna jest wysoce nieefektywna. Natomiast kompostowanie folii z zawartością może mieć bardzo korzystny wpływ na środowisko.
Szczegółowe analizy cyklu życia, jak np. opracowana przez BASF analiza efektywności ekologicznej, już od wielu lat pomagają ściśle rozróżniać i rozważać alternatywne produkty i metody. Dodatkowo uwzględniają i oceniają one zużycie zasobów, wpływ na środowisko i efekty ekonomiczne w fazach produkcyjnej, użytkowej i końcowej danego materiału, w danym zastosowaniu. Cechy te czynią badanie kompleksowym.
Obszerna analiza metodą LCA może zostać wykonana tylko przez ekspertów w tej dziedzinie i trwa kilka miesięcy. Takich jednostkowych badań nie można łączyć, a szczególne studia przypadków wymagają osobnego przygotowania, co także wymaga wiedzy eksperckiej. Dlatego elastyczne i szybkie rozważanie kilku alternatywnych materiałów nie jest wcale takie łatwe.
I właśnie w tym miejscu znajduje zastosowanie nowy Ecovio Eco-Efficiency Compass. Użytkownik tego narzędzia może za pomocą opierającego się o sieć www interfejsu z maską wprowadzania tworzyć kombinacje wielu parametrów odgrywających ważną rolę dla ekologicznego profilu planowanego produktu, np. torby.
Oprócz wyboru materiału opakowania - w razie potrzeby także na poziomie monomerów - możliwy jest również wybór jego wagi oraz sposobu jego końcowego zagospodarowania. W ten sposób przedstawiany jest cały cykl życia produktu – od wyboru surowca po końcowe zagospodarowanie.
W celu dokonania obliczeń, oprogramowanie wykorzystuje serię analiz efektywności ekologicznej i parametrów sterowniczych, odnośnie materiałów, zastosowań i scenariuszy zagospodarowania końcowego. Dla zapewnienia większej czytelności pozostają one jednak w tle. Ponadto, kilku zmiennym odgórnie nadano rozsądne wartości. Tak oto z doświadczenia wiadomo, że zużycie energii przy produkcji folii ma tylko niewielki wpływ na efektywność ekologiczną torebki foliowej w perspektywie jej okresu użytkowania.
W wyniku analizy, użytkownik w pierwszej kolejności otrzymuje diagram sieciowy i diagram portfoliowy, które w sposób klarowny i zrozumiały przedstawiają efektywność ekologiczną porównywanych rozwiązań. Już w tej fazie widać, w którym miejscu leżą wady i zalety danego wariantu produktu - np. odnośnie zużycia surowców, czy emisji. Na życzenie możliwe jest otrzymanie reprodukowalnych szacunkowych wartości przepływów energii i materiałów powstających przy produkcji, transporcie, użytkowaniu i końcowym zagospodarowaniu. Naświetlane są oczywiście także wpływy na środowisko danego wariantu materiału oraz koszty wybranego rozwiązania.
Przykład: torba o podwójnym zastosowaniu
Porównanie torby papierowej z torbą Ecovio, przy czym obydwie mają podwójne zastosowanie jako torby na zakupy i na odpady organiczne, pokazuje, że przy wybranych warunkach ramowych, torba Ecovio jest bardziej efektywna ekologicznie niż torba papierowa, gdyż ta ostatnia przy tej samej wydajności musi być znacznie grubsza. Generalnie parametr, jakim jest grubość materiału, odgrywa znaczącą rolę. Wspólnie z pracownikami BASF, użytkownik może eksperymentować z tymi parametrami.
Koncepcja z rozwojowym potencjałem
Obecnie nowy Ecovio Eco-Efficiency Compass jest przystosowany do oceny efektywności ekologicznej używanych niemalże wszędzie w handlu detalicznym toreb i opakowań piankowych, jednak możliwe będzie rozszerzenie go o kolejne grupy produktów. Także ważne nowości na rynku są w miarę szybko opracowywane. Przykładem jest chociażby polietylen z bioetanolu.
Fachowcy wprowadzają obecnie modele dla powłok papieru i folii kurczowych. Pomogą one w uzyskaniu informacji na temat efektywności ekologicznej kubeczków papierowych i pojemników na napoje. W ten sposób, także w tych dziedzinach możliwe jest zagwarantowanie, że biodegradowalne tworzywa sztuczne są używane tylko wtedy, gdy przy co najmniej takiej samej wydajności rzeczywiście stanowią produkt w większym stopniu zrównoważony.