Spółka Rafamet na rynku obrabiarek

Firma Rafamet jest producentem wielkogabarytowych obrabiarek dla branży kolejowej. Jej maszyny z powodzeniem pracują nie tylko w Polsce, ale i na całym świecie.

Oferta obrabiarek do obróbki zestawów kołowych pojazdów szynowych jest bardzo bogata. Na rynku dostępne są różne typy urządzeń, w zależności od potrzeb odbiorców. Jednocześnie należy pamiętać, że jest to specyficzna branża. Bogactwo oferty wiąże się z płytkością rynku i to na skalę globalną. Tego typu maszyny nie są sprzedawane masowo, lecz w zależności od cykli inwestycyjnych odbiorców.

Rafamet to jeden z głównych producentów tego typu maszyn. Nie tylko w Polsce, ale i w skali globalnej. Jego obrabiarki są obecnie sprzedawane głównie klientom zagranicznym. Pracują m.in. we Francji, Belgii, RPA, USA, Rosji, Wenezueli czy też Chinach.

Przykładem maszyny, która zyskała uznanie zagranicą jest m.in. jest tokarka do obróbki zestawów kołowych z napędem ciernym UFB 125 N, stosowana do regeneracji kół kolei szybkich. Zbudowana została na zlecenie firmy CSR Sifang Locomotive and Rolling Stock Co., Ltd. z Chin, producenta lokomotyw. Jej odbiór nastąpił na przełomie października i listopada 2008 r. Jest to druga tego typu maszyna wykonana przez polskiego producenta. Pierwsza została zbudowana na potrzeby krajowej branży. Obydwie tokarki zawierają szereg nowatorskich rozwiązań.

Charakterystyczną cechą tego typu urządzeń jest napęd. Elementy obrabiane wprawiane są w ruch poprzez rolki napędowe wykorzystujące zjawisko tarcia . Z tego też względu taki rodzaj napędu umożliwia nieco mniejszą wydajność niż w przypadku obrabiarek z systemem zabieraczowym. Toczenie odbywa się wiórem rzędu 6 mm kwadratowych dla każdego noża. Ciężkie tokarki karuzelowe Rafametu umożliwiają równoczesne toczenie kilkoma nożami, zapewniając łączny przekrój warstwy skrawanej ponad 70 mm kwadratowych. Firma zamierza w dalszym ciągu unowocześniać maszynę w taki sposób, by zwiększyć jej wydajność. Jednak należy uwzględnić i to, że przy obróbce zestawów kołowych w wielu przypadkach nie ma potrzeby toczenia wiórem o przekroju sięgającym kilkunastu mm kwadratowych.

Podstawową zaletą tokarki z napędem ciernym jest to, że na obrabianym zestawie nie pozostają żadne odciski szczęk mocujących. Ma to szczególne znaczenie właśnie w przypadku kolei szybkich, rozwijających duże prędkości. Nie oznacza to oczywiście, że obrabiarki pracujące w systemie zabieraczowym są gorsze i koniecznie trzeba zastąpić je ciernymi. Wszystko zależy bowiem od warunków w jakich będą pracować zestawy kołowe. Poza tym w obrabiarkach zabieraczowych dopracowano już takie rozwiązania, które minimalizują odciski i spełniają wszelkie wymogi odbiorców.

Warto jednak wiedzieć, że nie są to jedyne maszyny z napędem ciernym, jakie zostały wyprodukowane przez firmę. Już od końca lat 70. taki napęd montowany był we wszystkich obrabiarkach podtorowych z rodziny UGB 150 i UGE 150 N. Łącznie wyprodukowanych zostało około 150 sztuk tokarek podtorowych. Dwie obrabiarki, jakie powstały stosunkowo niedawno to tokarki nadtorowe.

- W ostatnich latach całkowicie zmodernizowana została cała rodzina podstawowych tokarek do obróbki zestawów kołowych typu UBB 112 i UBB 112/2. Zastąpiły je obrabiarki UBF 125 N. Są one o wiele nowocześniejsze, pozwalają na dokładniejszą obróbkę koła. Jest to o tyle istotne, że pociągi jeżdżą coraz szybciej. Błędy obróbki wpływają nie tylko na komfort podróży ale także na bezpieczeństwo. Nowa seria tokarek pozwala na obróbkę koła z dokładnością lepszą niż jedna dziesiąta mm - mówi Ryszard Stryjecki, wiceprezes firmy Rafamaet.

Na rynku od kilku lat dostępny jest też prototyp nowej obrabiarki podtorowej lekkiej. Do tego czasu Rafamet dysponował w tym zakresie maszynami wykorzystywanymi przy ciężkich i średnich pojazdach o dopuszczalnym nacisku osi 30 ton oraz 16 ton. Obecnie oferta jest bogatsza o lekką obrabiarkę podtorową o nacisku osi 8 ton, która może być wykorzystywana w warsztatach tramwajowych. Jej zaletą są też małe gabaryty. Jest to o tyle istotne dla klientów, że w zajezdniach często nie ma miejsca na większą maszynę.

Innym przykładem maszyny budowanej z myślą o branży kolejowej jest obrabiarka karuzelowa KCM 140 N do toczenia samego koła. Pierwszy egzemplarz tej serii został zakupiony przez klienta z Litwy, następne dla kolei wenezuelskich, kolejne pracują w kraju. W planach jest budowa maszyny tego typu dla kontrahenta z Bułgarii.

Stworzenie tak szerokiej gamy tokarek do obróbki zestawów kołowych dla kolejnictwa wynika ze zróżnicowania potrzeb w obrębie tej branży. Maszyna podtorowa umożliwia obróbkę profilu koła bez konieczności wymontowania osi z pojazdu. Obrabiarka nadtorowa może zostać ustawiona w dowolnym miejscu, jednak do obróbki trzeba wymontować zestaw kołowy z pojazdu. Stanowi praktyczne rozwiązanie dla warsztatów naprawczych czy producentów zestawów kołowych.

Kolejnym rodzajem są maszyny portalowe. Korpus obrabiarki ma kształt bramy. Umożliwia to ustawienie maszyny w linii technologicznej i podawanie zestawu kołowego do obróbki z jednej strony i odbieranie go z drugiej. Bez względu na rodzaj i typ, każda z obecnie produkowanych tokarek jest sterowana numerycznie. Tym samym stanowi indywidualne centrum obróbcze. Obrabiarki są w pełni zautomatyzowane, począwszy od zamocowania zestawu do obróbki, poprzez pomiar, dobór parametrów, samą obróbkę, pomiar po obróbce czy odmocowanie zestawu. Obecnie coraz częściej obrabiarka jest zamknięta w „kiosku”. Rola operatora jest więc bardziej ograniczona. Technolog programista przygotowuje program do realizacji całego cyklu obróbki.

W tej chwili do najważniejszych obrabiarek do obróbki zestawów kołowych dla branży kolejowej należą takie maszyny jak choćby UGL 80N.

Jest to lekka maszyna podtorowa z automatycznym pomiarem zestawu. Jest dwusuportową tokarką specjalną przeznaczoną głównie do obróbki profili kół zestawów lekkich pojazdów szynowych bez konieczności wymontowywania kół z pojazdu. Obrabiarka ustawiona jest poniżej szyn jezdnych, a przejazd pojazdu ponad nią umożliwiają szyny stałe i przesuwne, które łączą się z szynami hali produkcyjnej, tworząc przejezdny tor.

Inny flagowy produkt Rafametu to choćby obrabiarka UBE 150N. Jest ona dwusuportową tokarką specjalną przeznaczoną do obróbki profili kół zestawów kołowych pojazdów szynowych, w tym również o średnicach powyżej 1250 mm. Obrabiarka jest przystosowana do wtaczania i wytaczania obrabianych zestawów z jednej strony. Zasadniczym jej elementem są dwa suporty, które przy pomocy programu z układem sterowania numerycznego mierzą i toczą w cyklu automatycznym profile obydwu kół zestawu równocześnie.

Każdy suport wyposażony jest w imak nożowy, w którym zamocowany jest nóż do toczenia profilu oraz głowicę pomiarowa, zapewniającą automatyczny pomiar profilu kół przed i po skrawaniu. Obrabiarka posiada układ hydrauliki siłowej, który umożliwia realizację czynności zawartych w cyklu automatycznym. Cały proces obróbki oraz pomiarów sterowany i kontrolowany jest poprzez układ sterowania zbudowany w oparciu o jednostkę centralną układu sterowania numerycznego CNC.