Stanowisko Stowarzyszenia Tworzyw Oksy-Biodegradowalnych

Stanowisko Stowarzyszenia Tworzyw Oksy-Biodegradowalnych (OPA) przygotowane przez prof. Geralda Scotta (Wielka Brytania), prof. Jaques’a Lemaire’a (Francja), prof. Ignacego Jakubowicza (Szwecja), prof. Telmo Ojede (Brazylia), Dr. Prakasha Hebbara (USA). OPA odpowiada na zarzuty przemysłu tworzyw biodegradowalnych.

Dnia 22 lipca 2009 „European Bioplastics” - związek branżowy przemysłu tworzyw biodegradowalnych i kompostowalnych - zajął stanowisko wymierzone w przemysł tworzyw oksy-biodegradowalnych.

Przewodniczący Naukowego Komitetu Doradczego OPA, prof. Gerald Scott - dr nauk ścisłych, członek Królewskiego Towarzystwa Chemicznego (RSC), Dyplomowany Chemik (Cchem), członek Instytutu Tworzyw, Minerałów i Górnictwa (IMMM) – odpowiedział: - „Tworzywo oksy-biodegradowalne jest przeznaczone do nieszkodliwego rozkładu, a następnie biodegradacji, jeśli dostanie się do otwartego środowiska. Wszystkie tworzywa ulegną w końcu pokruszeniu, rozpadną się i ulegną bioasymilacji, jedyna różnica wprowadzona przez technologię oksybiodegradowalną to przyspieszenie tego procesu”.

Dodatki pro-degradacyjne, które przyspieszają rozkład, to zazwyczaj sole kobaltu, żelaza, niklu lub manganu i są one dodawane do klasycznych tworzyw sztucznych w trakcie produkcji. Zmniejszają one masę cząsteczkową materiału w ciągu z góry określonego okresu czasu, pozwalając by został on ostatecznie skonsumowany przez bakterie i grzyby. Same dodatki zostały przebadane i udowodniono, że nie są eko-toksyczne. Nie zawierają metali ciężkich. W przeciągu ostatniego roku wyprodukowano około 20 miliardów produktów z tworzyw oksy-biodegradowalnych.

Szanowane firmy z sektora oksy-biodegradowalnego nie formułują "samozwańczych” twierdzeń – jak zarzuca im EBP - ich produkty są poddawane niezależnym badaniom, opartym na tradycyjnej nauce.

Celem kwestii poruszonych przez EBP nie jest wyjaśnienie czegokolwiek – wydają się one być próbą wprowadzenia w błąd opinii publicznej poprzez sugerowanie, że produkt z tworzywa sztucznego nie jest „biodegradowalny”, o ile nie spełnia normy EN13432 (i podobnych, jak ISO 17088, ASTM D6400 oraz australijska 4736-2006).

Jednakże EBP wie doskonale, że te normy są właściwe dla kompostowania, a nie są odpowiednie dla produktów zaprojektowanych do rozkładu w środowisku naturalnym. Nawet sama norma EN13432 mówi, że nie jest odpowiednia dla odpadów z tworzyw, które mogą w niekontrolowany sposób znaleźć się w środowisku naturalnym. Kompostowanie nie jest tym samym, co biodegradacja w środowisku naturalnym, ponieważ jest ono procesem sztucznym przeprowadzanym w o wiele krótszym odcinku czasu niż procesy natury.

- Jestem członkiem stosownych europejskich komitetów ds. norm i stwierdziłem, że przemysł tworzyw „kompostowalnych“ stale lobbuje, by zapobiec wprowadzeniu poprawek do normy EN13432, polegających na zawarciu w niej testów odpowiednich do badania tworzyw sztucznych zaprojektowanych do tego, by ulegać biodegradacji w środowisku naturalnym – ponieważ przemysł ten ma interes ekonomiczny w tym, by nie było Normy Europejskiej z testami odpowiednimi dla tworzyw oksy-biodegradowalnych – stwierdził prof. Scott.

W zgodzie z tym podejściem, EBP podważa prawdziwość oświadczeń, że produkty oksybiodegradowalne ulegają biodegradacji, ze względu na to, że nie można tego zweryfikować zgodnie z uznaną międzynarodową normą. Jest to błędne. Produkty z tworzyw oksy-biodegradowalnych są normalnie testowane zgodnie z normą ASTM D6954-04 „Standardowa Instrukcja Ekspozycji i Badania Tworzyw Ulegających Rozkładowi w Środowisku w wyniku Połączenia Utleniania i Biodegradacji.” Jest to Norma stworzona i opublikowana przez ASTM International - amerykańską organizację ds. norm – i nie można powiedzieć, że nie jest to uznana norma. Drugi Poziom ASTM D6954-04 odnosi się zwłaszcza do dowodzenia biodegradacji.

ASTM D6954-04 nie tylko dostarcza szczegółowych metod badań, ale również kryteriów zaliczenia próby. Np. paragraf 6.6.1 wymaga, by 60 proc. węgla organicznego uległo przemianie w dwutlenek węgla. Nie ma wymogu, by został on przemieniony w przeciągu 180 dni, ponieważ o ile czas trwania jest kluczowy w procesie przemysłowego kompostowania, o tyle nie jest tak istotny w przypadku biodegradacji w środowisku naturalnym. Czas trwania procesu w naturalnym środowisku zależy od ilości ciepła, światła i nacisku, jakim poddawany jest materiał. Odpady naturalne takie, jak gałązki liści i słoma mogą ulegać biodegradacji przez dziesięć lat lub dłużej, ale tworzywa oksybiodegradowalne ulegną biodegradacji w krótszym czasie i zdecydowanie szybciej niż zwykłe tworzywa sztuczne.

Wymagania zawarte w EN13432 oraz podobne normy dla 90 proc. przemiany w gaz CO2 w przeciągu 180 dni nie są użyteczne nawet dla kompostowania, ponieważ przyczyniają się to do zmian klimatycznych, zamiast do użyźniania gleby. Tworzywo „kompostowalne”, którego 90 proc. uległo przemianie w gaz CO2, jest właściwie bezużyteczne jako kompost. Naturalne odpady lignocelulozowe nie zachowują się w ten sposób.

Kompostowanie odpadów organicznych ma sens, jednak tworzywa „kompostowalne“ już nie. Są nawet o 400 proc. droższe niż zwyczajne tworzywa sztuczne; są grubsze i cięższe oraz potrzebują większej liczby ciężarówek do transportu. Zakopane na wysypisku tworzywo kompostowalne może emitować metan, który jest gazem cieplarnianym o działaniu 23 razy silniejszym niż CO2.

Ponadto, tworzywo na bazie skrobi nie będzie raczej wystarczająco mocne, by produkować z niego opakowania poddawane dużym obciążeniom, o ile nie zostanie zmieszane z tworzywem na bazie ropy. Nie jest nawet „odnawialne“, ponieważ duże ilości nieodnawialnych węglowodorów są spalane przez maszyny używane do produkcji i polimeryzacji plonu. W czasie, gdy pojawiają się obawy o bezpieczeństwo żywności, używanie deficytowych terenów i wody w celu hodowli plonów do produkcji toreb plastikowych jest mało sensowne.

Proces oksy-biodegradacji jest ogólnie przyjęty w literaturze naukowej publikowanej w ciągu ostatnich przynajmniej 30 lat. Badania produktów z tworzyw oksy-biodegradowalnych są zazwyczaj prowadzone zgodnie z metodami zalecanymi przez ASTM D6954-04, przez niezależne laboratoria takie, jak Smithers-RAPRA (USA/UK), Pyxis (UK), Applus (Hiszpania), OWS (Belgia).

Warunki w laboratoriach są zaprojektowane tak, by symulować tak wiernie, jak to możliwe, warunki w prawdziwym świecie, jednak muszą być przyspieszone, aby umożliwić wykonanie badań w rozsądnym odcinku czasu. Obróbka wstępna nie unieważnia wyników, jeśli dokonamy ich ekstrapolacji na warunki w prawdziwym świecie.

Brak jest dowodów na to, że tworzywa degradowalne (zarówno oksy-, jak i biodegradowalne) zwiększają zaśmiecenie. Tworzywa oksy-biodegradowalne mogą być poddawane obróbce wtórnej w taki sam sposób, jak zwykłe tworzywa sztuczne i nie wymagają oddzielnych punktów zbiórki. Natomiast tworzywa „kompostowalne“ nie mogą być poddawane obróbce wtórnej razem ze zwykłymi tworzywami i zniweczą proces obróbki wtórnej, jeśli dostaną się do strumienia odpadów. Firmy zajmujące się obróbką wtórną powinny dlatego martwić się tworzywami na bazie masy biologicznej, ale nie oksy-biodegradowalnymi.

EBP twierdzi również, że nie należy używać twierdzeń dotyczących środowiska, które są ogólnikowe lub niedookreślone, lub mocno sugerują, że produkt jest w jakiś sposób korzystny lub łagodny dla środowiska.

Szanowane firmy z sektora oksy-biodegradowalnego nie wysuwają takich twierdzeń. EBP cytuje definicję słowa „degradowalny” zgodnie z normą ISO 14021 jako “charakterystyki produktu lub opakowania, która w odniesieniu do określonych warunków, pozwala mu na rozpad w określonym stopniu w danym odcinku czasu". Produkty oksy-biodegradowalne posiadają tę charakterystykę.

Oksy-degradacja została zdefiniowana przez CEN/TR15351-06 (opublikowane przez Europejską Organizację ds. Norm) jako „rozkład będący wynikiem rozpadu tlenowego makrocząsteczek” oraz oksy-biodegradacja jako rozkład w wyniku zjawisk tlenowych i komórkowych, zachodzących jednocześnie lub następujących po sobie. Jest to dokładnie to, co dzieje się z tworzywem oksy-biodegradowalnym.