Rozporządzenie UE 2026/1738 w sprawie wymogów dotyczących obiegu zamkniętego w projektowaniu pojazdów oraz gospodarowania pojazdami wycofanymi z eksploatacji, powszechnie określane jako End-of-Life Vehicle Regulation, stało się prawem po opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym UE 24 lipca. Rozporządzenie wejdzie w życie 13 sierpnia. Obejmuje obowiązkowe poziomy zawartości recyklatu, wymagania projektowe dla nowych pojazdów, kryteria uznania pojazdu za pojazd wycofany z eksploatacji, zakaz eksportu pojazdów wycofanych z eksploatacji i wymóg ich przetwarzania w autoryzowanej instalacji przetwarzania, ramy przeniesienia własności oraz transgraniczny system rozszerzonej odpowiedzialności producenta.
Chociaż tekst jest zasadniczo taki sam jak ten przyjęty w głosowaniu przez Radę UE i Parlament Europejski, występują pewne niewielkie różnice dotyczące dat wdrażania celów w zakresie zawartości recyklatu, zmiany w harmonogramie przeglądu biotworzyw i elastomerów z opon oraz różnica w terminie, od którego import z państw trzecich będzie mógł być zaliczany na poczet celów.
Obowiązkowa zawartość recyklatu
Rozporządzenie w sprawie pojazdów wycofanych z eksploatacji obejmuje obowiązkowe poziomy zawartości recyklatu tworzyw sztucznych w nowych pojazdach. Minimalna zawartość recyklatu na poziomie 15% będzie wymagana dla każdego nowego typu pojazdu, który uzyska homologację typu od 1 września 2032 r. Minimalna zawartość recyklatu na poziomie 25% będzie wymagana dla każdego nowego typu pojazdu, który uzyska homologację typu od 1 września 2036 r.
Homologacja typu pojazdu to potwierdzenie wydane przez właściwy organ, że próbki produkcyjne pojazdu lub części pojazdu będą spełniać obowiązkowe normy bezpieczeństwa, środowiskowe i zgodności.
Co najmniej 20% tych celów dotyczących zawartości recyklatu będzie musiało pochodzić z pojazdów wycofanych z eksploatacji. Odpowiada to 3% zawartości recyklatu pochodzącego z pojazdów wycofanych z eksploatacji do 1 września 2032 r. oraz 5% zawartości recyklatu pochodzącego z pojazdów wycofanych z eksploatacji do 1 września 2036 r.
Do realizacji celów będzie można zaliczać wyłącznie materiał pochodzący z odpadów pokonsumenckich. Na potrzeby rozporządzenia odpady pokonsumenckie zdefiniowano jako „odpady powstające z produktów, które zostały wprowadzone do obrotu lub dostarczone do dystrybucji, konsumpcji lub używania w państwie trzecim w ramach działalności handlowej, odpłatnie lub nieodpłatnie”.
„ICIS szacuje, że do 2040 r. do spełnienia celów ELVR wymagane będzie 0,5-0,6 mln ton tworzyw sztucznych z recyklingu. Oczekuje się, że polipropylen z recyklingu będzie odpowiadał za około 70% całkowitego popytu na recyklat, co odzwierciedla jego szerokie zastosowanie w komponentach motoryzacyjnych oraz przewidywaną względną dostępność odpowiednich surowców do recyklingu” - powiedziała Mia McLachlan, analityczka ICIS ds. recyklingu tworzyw sztucznych.
Recykling chemiczny i kwalifikowalność materiałów
Recykling chemiczny będzie mógł być zaliczany na poczet celu z zastosowaniem podejścia bilansu masy. Komisja Europejska będzie musiała przyjąć akt wykonawczy ustanawiający metody obliczania i weryfikacji celów dotyczących zawartości recyklatu, w tym bilansu masy, do 31 sierpnia 2028 r.
Jednak o ile używane części samochodowe będą mogły być zaliczane na poczet celów dotyczących zawartości recyklatu, elastomery z opon nie będą mogły przyczyniać się do realizacji tych celów, przynajmniej początkowo. Prawdopodobnie skoncentruje to dodatkowy popyt związany z recyklingiem chemicznym na europejskich gatunkach oleju pirolitycznego pochodzącego z tworzyw sztucznych.
Elastomery z opon i biotworzywa
Do 31 grudnia 2033 r. Komisja Europejska będzie zobowiązana opublikować przegląd rozwoju technologicznego i efektywności środowiskowej biotworzyw oraz elastomerów z opon i, „w stosownych przypadkach”, przedstawić wnioski legislacyjne dotyczące wymogów i celów zrównoważonego rozwoju, w tym możliwości zaliczania ich na poczet celów dotyczących zawartości recyklatu.
Uprawnienia derogacyjne i import
Komisja Europejska mogłaby opóźnić lub tymczasowo obniżyć cele dotyczące zawartości tworzyw sztucznych, „gdy brak dostępności lub nadmierne ceny określonych tworzyw sztucznych z recyklingu czynią spełnienie minimalnych wartości procentowych nadmiernie trudnym”. Rozporządzenie nie zawiera wytycznych dotyczących interpretacji określenia „nadmiernie trudnym”.
Materiał z recyklingu z państwa trzeciego, czyli państwa nienależącego do UE, nie będzie mógł być zaliczany na poczet minimalnych celów zawartości recyklatu do 14 sierpnia 2030 r.
Po dopuszczeniu takich materiałów do zaliczania będą obowiązywać rygorystyczne wymagania określone w załączniku XIII, które prawdopodobnie ograniczą ilość możliwego do wykorzystania materiału spoza Europy. Obejmują one wymóg, aby odpady pochodziły z „państwa członkowskiego lub państwa, które przestrzega prawa Unii lub równoważnych norm jak państwa członkowskie w zakresie ochrony środowiska i bezpieczeństwa pracowników” oraz były zgodne z wymaganiami rozporządzenia dotyczącymi ponownego użycia, odzysku i rozszerzonej odpowiedzialności producenta w odniesieniu do pojazdów wycofanych z eksploatacji. Rozporządzenie obejmuje również obowiązkowe wymagania audytowe dla materiałów z państw trzecich.
Na podstawie artykułu tematycznego autorstwa Marka Victory’ego