TPE-E

Termoplastyczne elastomery poliestrowe (TPE-E, także TPEE lub COPE; ang. thermoplastic polyester elastomers) to grupa elastomerów termoplastycznych opartych na kopolimerach poliestrowych. Należą do podstawowych rodzin TPE obok m.in. TPE-S, TPU/TPE-U, TPV/TPE-V, TPO/TPE-O oraz TPE-A.

Pod względem budowy TPE-E są najczęściej opisywane jako liniowe kopolimery blokowe o strukturze naprzemiennych segmentów twardych i miękkich. Twarde segmenty tworzą krystaliczne fragmenty poliestrowe, które odpowiadają za wytrzymałość, stabilność wymiarową i część odporności cieplno-chemicznej. Segmenty miękkie, zwykle amorficzne bloki polieterowe, nadają materiałowi elastyczność oraz korzystne zachowanie w niskiej temperaturze.

Materiały z tej grupy łączą cechy gumy i tworzyw termoplastycznych: w temperaturze użytkowania mogą zachowywać się sprężyście, natomiast po ogrzaniu są przetwarzalne metodami typowymi dla termoplastów, bez konieczności klasycznej wulkanizacji. W porównaniu z wieloma gumami usieciowanymi ułatwia to formowanie, skraca cykl produkcyjny i może umożliwiać ponowne przetwarzanie części odpadów technologicznych.

Do typowych właściwości TPE-E zalicza się wysoką wytrzymałość mechaniczną, dobrą odporność na pełzanie, uderzenia i starzenie zmęczeniowe, odporność na wiele rozpuszczalników i chemikaliów oraz dobrą elastyczność w niskich temperaturach. W źródłach branżowych podkreśla się także możliwość pracy w podwyższonych temperaturach; konkretna odporność cieplna zależy jednak od gatunku i producenta.

Twardość i sztywność TPE-E mogą być regulowane przez zmianę proporcji segmentów twardych i miękkich. W praktyce handlowej materiały te występują jako rodziny gatunków o różnych parametrach przetwórczych i użytkowych, np. pod nazwami handlowymi takimi jak Riteflex, Arnitel, Hytrel czy SkypeL.

TPE-E stosuje się w wyrobach, w których wymagana jest kombinacja sprężystości, odporności mechanicznej i odporności środowiskowej. Typowe zastosowania obejmują rury i przewody, węże, uszczelnienia, łączniki elastyczne, osłony i elementy kablowe, części motoryzacyjne, elementy maszyn oraz wyroby rekreacyjne i konsumenckie. Przykładowe zastosowania motoryzacyjne obejmują przewody, mankiety, elementy amortyzujące, części pracujące w kontakcie z olejami oraz komponenty wymagające zachowania elastyczności w szerokim zakresie temperatur.