TPE-O
- termoplastyczne poliolefiny
- TPO, thermoplastic polyolefins
- ang. thermoplastic polyolefins
Termoplastyczne poliolefiny (TPE-O, TPO, ang. thermoplastic polyolefins) to jedna z podstawowych grup elastomerów termoplastycznych. Łączą elastyczność charakterystyczną dla materiałów gumopodobnych z możliwością przetwarzania metodami typowymi dla termoplastów.
W praktyce TPO są najczęściej mieszaninami poliolefinowej fazy termoplastycznej, zwykle polipropylenu lub polietylenu, z fazą kauczukową. Jako składniki elastomerowe wymienia się przede wszystkim kauczuk etylenowo-propylenowo-dienowy (EPDM), a także kauczuk akrylonitrylo-butadienowy. Materiały te należą do rodziny TPE, ale nie stanowią jednej, ściśle określonej substancji chemicznej; ich właściwości zależą od składu, morfologii mieszaniny oraz sposobu otrzymywania.
W obrębie poliolefinowych elastomerów termoplastycznych należy odróżniać klasyczne, niezwulkanizowane blendy TPO od wulkanizatów termoplastycznych (TPV, TPE-V). TPV również mogą być oparte na układach poliolefina/kauczuk, np. PP/EPDM, lecz faza kauczukowa jest w nich sieciowana dynamicznie podczas mieszania w stanie stopionym. Dzięki temu TPV stanowią odrębną grupę TPE i zwykle wykazują lepsze właściwości mechaniczne oraz odporność użytkową niż proste, niezwulkanizowane mieszaniny.
Do typowych cech TPO zalicza się małą gęstość, elastyczność, obojętność chemiczną typową dla poliolefin oraz możliwość przetwarzania w istniejących procesach dla termoplastów. W źródłach Plastech wskazywano także łatwość barwienia i zadruku powierzchni wybranych kopolimerów lub mieszanin poliolefinowych. Ograniczeniem niezwulkanizowanych blend TPO mogą być słabsze właściwości mechaniczne oraz niska odporność na rozpuszczalniki węglowodorowe.
Termoplastyczne poliolefiny i pokrewne materiały TPE są stosowane m.in. w motoryzacji, w elementach elastycznych, uszczelniających i wykończeniowych, a także w innych zastosowaniach technicznych wymagających połączenia elastyczności z łatwym przetwórstwem. Współczesny rozwój TPE obejmuje compoundy o podwyższonej zawartości recyklatu, w tym materiały przeznaczone do zastosowań motoryzacyjnych, gdzie istotne są także emisja LZO, zapach, ślad węglowy i możliwość integracji z istniejącymi procesami produkcyjnymi.