Analiza MCP: Polski rynek opakowań

Prezentujemy ocenę polskiego rynku opakowań sporządzoną przez specjalistów z Management Consulting Partners GmbH. Autorami są Marek Kordylewski, Johannes Sailer oraz Florian Scharl.

Polski przemysł opakowań potroił swoją wielkość w przeciągu ostatnich 20 lat, stając się istotnym graczem na rynku europejskim. Ale czy ten rozwój rynku przekłada się na jego dochodowość? Jakie są czynniki sukcesu, bieżące problemy i oczekiwania, a także różnice w odniesieniu do zachodnioeuropejskich standardów? Jakie kroki podjęły firmy odnoszące sukcesy w celu osiągnięcia dochodowego rozwoju? Jakie są największe przeszkody?

MCP przygotowuje opracowanie mające na celu znalezienie odpowiedzi na powyższe pytania. Wyniki tego badania zostaną przedstawione jesienią podczas Kongresu Przemysłu Opakowań, który odbędzie się w trakcie Targów Taropak w Poznaniu.

Polski rynek opakowań wyceniany jest na 6 mld euro, co stanowi 2 proc. polskiego PKB. To daje Polsce 5 proc. udział w rynku europejskim i 1,4 proc. w rynku światowym. Wartości te zostały osiągnięte dzięki nadzwyczajnemu wzrostowi w ostatnich latach. Po latach spadku konsumpcji w latach osiemdziesiątych i na początku lat dziewięćdziesiątych ubiegłego wieku, rynek opakowań odnotował wzrost rzędu 300 proc. w pierwszej dekadzie obecnego stulecia.

W ostatnich latach wzrost rynku wahał się w granicach 6-15 proc. rocznie. Taki wzrost można przypisać dużym inwestycjom zagranicznym w technologie produkcyjne, które pozwoliły na produkowanie nowych form opakowań, np. puszek aluminiowych, butelek PET, jak również temu, że opakowania zaczęto wykorzystywać jako narzędzie marketingowe, co również było nowością na polskim rynku. Inną przyczyną tak szybkiego wzrostu był rosnący popyt na nowe formy opakowań wynikający z inwestycji w produkcję FMCG oraz w budowę sieci detalicznych hiper- i supermarketów. Te kierunki rozwoju są nadal aktualne.

Dwa najważniejsze segmenty rynku opakowań: tworzywa sztuczne oraz papier i tektura są również najdynamiczniej rozwijającymi się segmentami. Obydwa są bardzo konkurencyjne oraz rozdrobnione wskutek zagranicznych inwestycji ze strony dużych międzynarodowych graczy rynkowych. Przewidywany jest dalszy szybki wzrost obu segmentów.

Opakowania szklane są zastępowane lżejszymi opakowaniami z papieru, tektury oraz tworzyw sztucznych. Opakowania szklane są wykorzystywane głównie w pakowaniu alkoholu (wyroby spirytusowe wysokoprocentowe, wina i piwo), soków z segmentu premium, jedzenia dla dzieci, przetworów owocowych i warzywnych oraz innych produktów spożywczych. Trudno ocenić w jakim kierunku będzie się rozwijał ten segment rynku opakowań. Z jednej strony udział opakowań szklanych zmniejszył się, jednakże sama wielkość sprzedaży nie zmieniła się, przechodząc nieco sinusoidalną tendencję. Można więc uznać, że zmniejszający się udział w rynku prowadzi do dalszego zmniejszenia produkcji i sprzedaży opakowań szklanych.

Z drugiej strony, istnieją oczekiwania odrodzenia rynku opakowań szklanych, gdyż wiele produktów wyższej jakości jest coraz częściej pakowanych w szkło, podczas gdy rosnące ceny aluminium powodują coraz mniejszą opłacalność puszek aluminiowych. Dodatkowo, po zachłyśnięciu się nowymi, wcześniej niespotykanymi produktami (kolorowe opakowania, napoje w kartonikach i puszkach, itp.) zaraz po upadku gospodarki centralnie sterowanej, polscy konsumenci powracają do bardziej konserwatywnego podejścia.

Poniżej wykres prezentujący procentowe udział różnych materiałów w produkcji opakowań.

Opakowania metalowe są głównie wykorzystywane dla takich produktów jak napoje i piwo, konserwy spożywcze (mięsne, rybne, itp.), eleganckie produkty spożywcze (wysokiej jakości herbata lub słodycze, itp.) oraz aerozole.

Głównymi segmentami są puszki z arkuszy aluminiowych, puszki do konserw oraz opakowania z folii aluminiowej. Przewiduje się, że pomimo spadającego udziału tego segmentu w rynku, zużycie opakowań z metalu powinno nadal rosnąć, ponieważ zapotrzebowanie na puszki do konserw i napojów oraz aerozoli jest wciąż znaczące, pomimo konkurencji ze strony opakowań z tworzyw sztucznych czy szkła, np. butelki na piwo.

Rynek opakowań z drewna jest bardzo rozdrobniony i w zasadzie sprowadza się do producentów palet. Wiele firm korzystających z opakowań drewnianych produkuje je we własnym zakresie. Trudno jest oceniać rozwój tego segmentu, gdyż spora liczba palet jest reeksportowana lub eksportowana po regeneracji.

Ogólne oczekiwania dotyczące polskiego rynku opakowań są bardzo optymistyczne. Biorąc pod uwagę konsumpcję opakowań per capita w wysokości 157 euro, potencjał rozwojowy wynosi ponad 100 proc. aby osiągnąć poziom zachodnioeuropejski szacowany na 320 euro.
Jak zaobserwowano, na każdy 1 proc. wzrostu PKB, rynek opakowań wzrasta o 2 proc. Daje to polskiemu rynkowi opakowań szansę na dalszy rozwój biorąc pod uwagę fakt, że Polska walczy z kryzysem gospodarczym nie poddając się recesji, co miało miejsce w przypadku innych europejskich rynków.

Aktualnie prowadzone badanie rynkowe ma na celu odpowiedź na istotne pytania dotyczące rynku opakowań w Polsce. Niektóre kwestie to: jakie są oczekiwane tendencje na rynku, jakie są spodziewane przeszkody, które segmenty będą się rozwijać, a które przestaną być istotne, jakie nisze są skazane na sukces?

Ważnym jest ocenienie jakie działania podjęte przez podmioty, które odniosły sukces na rynku, pozwoliły na dochodowy rozwój, jakie czynniki są najważniejsze do osiągnięcia sukcesu, a które powodują największe zagrożenia. Jesienią MCP GmbH zaprezentuje wyniki opracowania podczas Kongresu Przemysłu Opakowań na Targach Taropak 2012 w Poznaniu.

Autorzy: Marek Kordylewski, Johannes Sailer, Florian Scharl

Management Consulting Partners GmbH jest międzynarodową firmą konsultingową z siedzibą w Wiedniu. MCP specjalizuje się w rynku opakowań, opierając się na wieloletnim doświadczeniu pochodzącym ze współpracy z europejskimi potentatami w branży. Aktualnie MCP wchodzi na polski rynek. Przygotowuje opracowanie na temat polskiego sektora opakowań. Jego pierwszą część stanowi przegląd sytuacji na rynku w oparciu o istniejące dostępne dane. Następnym krokiem jest przeprowadzenie badania wśród zarządów i dyrektorów przedsiębiorstw z branży opakowań działających w Polsce.