Analiza sytuacji finansowej firm z branży opakowań z polietylenu
Przedstawiamy analizę poświęconą sytuacji finansowej przedsiębiorstw działających w branży opakowań z polietylenu. Ich kondycja finansowa została oceniona na podstawie wybranych danych finansowych zebranych przez stowarzyszenie Koeko, które zajmuje się m.in promowaniem opakowań wykonanych z folii.
Dane ekonomiczne za okres od 2006 r. do chwili obecnej prezentują się dość optymistycznie. Nieznacznie wzrosła w tym czasie liczba producentów działających w sektorze. Aktualnie jest ich ponad 230, dokładne szacunki wskazywały, że w ubiegłym roku na rynku funkcjonowało 237 podmiotów zajmujących się produkcją opakowań polietylenowych. Ich przychody kształtowały się na poziomie ponad 7,5 mld zł, co oznacza, że co roku wzrastają o ok. 700 mln zł. W branży zatrudnionych jest 21 tys. osób. To o 2 tys. więcej niż w 2005 r. Rośnie też oczywiście ilość wykorzystywanych przez firmy materiałów i to zarówno pod względem wolumenu jak i jeśli chodzi o wartość finansową. Zużycie materiałów i energii jeszcze trzy lata temu wynosiło 3,9 mld zł, a obecnie przekroczyło już 4 mld zł.
Rzecz jasna nie sposób wymienić ponad 200 firm działających na tym rynku. Niektóre z nich to duże przedsiębiorstwa, niektóre to spółki stosunkowo niewielkie. Na pewno do grona tych pierwszych warto zaliczyć choćby spółkę Marpack mieszczącą się w Chwaszczynie. Choć działa głównie na lokalnym rynku, to jednak jej produkty trafiają także do Skandynawii. Znaczącą firmą jest też choćby Podkarpackie Centrum Opakowań Lumex.
Jednym ze zdecydowanych liderów rynkowych jest Stella Pack, sprzedająca swoje produkty w dużej mierze także na eksport. Jest jedną z największych firm na Lubelszczyźnie i to bez względu na profil działalności, a także 15 największym eksporterem w tym województwie. Może się też pochwalić najprawdopodobniej najszerszą w Polsce ofertą rozmiarów jeśli chodzi o opakowania foliowe na śmieci.
Oczywiście najistotniejsze dane, z punktu widzenia kondycji finansowej firm działających w branży dotyczą przychodów, kosztów, wyników finansowych, wybranych pozycji aktywów i pasywów, liczby zatrudnionych, podatku dochodowego i kwota podatku VAT podlegającego wpłacie do budżetu.
I tak warto wiedzieć, że przychody ze sprzedaży przedsiębiorstw z branży tworzyw sztucznych produkujących worki i torby z roku na rok systematycznie wzrastały przy równoczesnym wzroście kosztów działalności operacyjnej. Można się spodziewać, że podsumowanie roku 2009 również będzie dla tych przedsiębiorstw korzystne.
Przychody ze sprzedaży wynosiły w 2008 roku ponad 7 mld zł, przy nieco niższych kosztach, dających około 360 mln zł wyniku finansowego ze sprzedaży. Najlepsza sytuacja, z punktu widzenia zysku netto wystąpiła w 2005 roku. Przedsiębiorstwa osiągnęły wówczas 267 mln zł zysku netto. W kolejnych latach zysk ten był mniejszy. Podatek dochodowy kształtował się na poziomie od 53 mln zł do 57 mln zł. Natomiast kwota podatku VAT podlegającego wpłacie do budżetu jest około sześciokrotnie wyższa od podatku dochodowego. Stanowi także około 5 proc. przychodów ze sprzedaży.
Analizując wybrane pozycje bilansu należy wskazać na to, że aktywa trwałe są wyższa od aktywów obrotowych. Przedsiębiorstwa posiadają znaczący poziom należności krótkoterminowych. Spośród składników aktywów obrotowych stanowią one najistotniejszą ich pozycję wynoszącą około 57 proc. W dalszej kolejności zapasy stanowią znaczący składnik aktywów bieżących - około 32 proc. aktywów obrotowych.
Oceniając sposób finansowania działalności przez przedsiębiorstwa z branży tworzyw sztucznych obserwuje się wzrastającą tendencję zadłużenia ogółem w sumie pasywów. Przedsiębiorstwa finansują swoją działalność bardziej ze zobowiązań krótkoterminowych niż zobowiązań długoterminowych. Taki sposób finansowania działalności należy uznać za normę dla tej branży.
Finansowanie należności i zapasów zobowiązaniami jest jedną z podstawowych cech tej branży. Przedsiębiorstwa dążą bowiem do takiego sposobu finansowania działalności. Powyższe dane finansowe, a także liczba zatrudnionych w branży związanej z produkcją worków, toreb z tworzyw sztucznych wynosząca na koniec 2008 r. ponad 21 tys. osób wskazują na znaczący potencjał przedsiębiorstw zajmujących się produkcją worków, toreb z tworzyw sztucznych.
Nie bez znaczenia pozostaje również rosnący poziom inwestycji w branży. Już w 2005 roku osiągnął on wielkość 0,4 mld zł. W kolejnych latach nakłady na budowę, ulepszenie i zakup środków trwałych w produkcji opakowań tworzyw sztucznych wzrastały, by za samo pierwsze półrocze tego roku osiągnąć wartość 0,35 mld zł.
Branża jako całość charakteryzuje się również dobrą kondycja finansową. W strukturze aktywów dominują aktywa trwałe, a ich pokrycie kapitałem własnych, a tym samym kapitałem stałym nie budzi zastrzeżeń. Aktywa trwałe pokryte są w całości kapitałami własnymi. W kolejnych latach obserwuje się nawet tendencje wzrastającą tego wskaźnika przy jednoczesnym wzroście zadłużenia przedsiębiorstw. W 2005 i 2006 roku kapitał własny dominował w strukturze pasywów, w dwóch kolejnych analizowanych okresach – kapitał obcy. Wzrost zadłużenia jest spowodowany przede wszystkim wzrostem zobowiązań krótkoterminowych. W pierwszej połowie 2008 roku poziom zadłużenia krótkoterminowego wyniósł 41,86 proc.
W przeciągu badanego okresu pogorszyło się zarządzanie płynnością finansową przedsiębiorstw produkujących worki, torby z tworzyw sztucznych. Wskaźniki płynności bieżącej, szybkiej i natychmiastowej systematycznie od 2005 roku maleją. Należy zaznaczyć, że w 2005 roku poziomy tych wskaźników nie wskazywał na nadpłynność. Tylko płynność natychmiastowa nie spadła poniżej zalecanego poziomu, czyli poniżej 0,1, to wskazuje na prawidłowy poziom inwestycji krótkoterminowych nie zagrażający płynności przedsiębiorstw.
Zaistniałe kilka miesięcy temu pogorszenie sytuacji w zakresie bieżącej działalności można zaobserwować na przykładzie wskaźników obrotowości. Wydłuża się okres ściągania należności w 2008 roku do ponad 5 miesięcy, a zapasy przetrzymywane są przez około 3,5 miesiąca. Zobowiązania są regulowane przez przedsiębiorstwa po upływie ponad 2/3 roku.
W ubiegłym roku i w pierwszej połowie tego cykl środków jest ujemny, co wskazuje na to, że działalność przedsiębiorstw jest finansowana przez kontrahentów. Wskaźniki rentowności kapitałów własnych (ROE), aktywów (ROA) i przychodów ze sprzedaży (ROS) maleją. Od 2005 roku do połowy 2008 roku rentowność aktywów spadła o 78 proc., rentowność kapitałów własnych o 74 proc., a rentowność sprzedaży o 53 proc. Niemniej jednak jak przyznają sami przedsiębiorcy w tej chwili po krótkim okresie niepewności sytuacja w branży opakowaniowej stabilizuje się. Ich zdaniem dane finansowe wskazują na dobrą, stabilną kondycję finansową branży, dającą dobrą podstawę do zrównoważonego rozwoju w przyszłości. Sytuacja większości przedsiębiorstw z branży jest korzystna. Działalność przez nie prowadzona jest rentowna i przeciętnie przedsiębiorstwa nie mają problemów z płynnością.
Dużym wyzwaniem i najprawdopodobniej w tej chwili najpoważniejszym czynnikiem, który może wpłynąć na sytuację w branży będą projektowany zmiany prawne. Mowa tu o nowej ustawie opakowaniowej.
Jest to o tyle istotne, gdyż trzeba wiedzieć, że dobra sytuacja finansowa branży opakowań z polietylenu ukształtowała się na rynku cechującym się niskim poziomem regulacji. Istniejące obowiązki prawne wynikające z wprowadzenia na rynek opakowań bezzwrotnych jakimi w większości są torby i worki z polietylenu sprowadzały się do ewentualnego udziału w systemie obowiązków recyklingu, odzysku i opłat produktowych. Pojawiające się sygnały z kraju i zagranicy wskazują, że umiarkowany poziom regulacji rynku może zostać zachwiany, poprzez ograniczenia o charakterze administracyjnym, kształtowane bądź na poziomie lokalnym bądź krajowym.
W Polsce najważniejsze regulacje jakie mogą się pojawić wynikają ze zmian ustawodawstwa. Jest to główny czynnik zagrożenia dla branży. W szczególności dotyczy to zmian wprowadzanych artykułami nr 3 i 44 w projekcie ustawy o opakowaniach i odpadach opakowaniowych. Wprowadzenie opłaty recyklingowej z pewnością w istotny sposób zmieni sytuację przedsiębiorstw działających w branży tworzyw sztucznych. Różne wysokości tych stawek mogą w różnym stopniu wpłynąć na zmiany przychodów ze sprzedaży przedsiębiorstw. Stawki te będą wynosić 40 gr.
Jak podkreślają sami przedsiębiorcy przepisy wprowadzone administracyjnie w skali całego kraju z pewnością wywołają niekorzystne skutki dla podmiotów działających w branży tworzyw sztucznych. Oprócz skutków bezpośrednich spodziewać się można również efektów pośrednich. Zapowiedź wprowadzenia takich regulacji wywołuje bowiem mechanizmy dostosowawcze. Uczestnicy rynku zmieniają swoje zachowania odpowiednio wcześniej. Często wystarczy sama informacja o możliwości wprowadzenia zmian w prawie. Rynek reaguje nie tyle w chwili wejścia w życie przepisów, co w momencie pojawienia się informacji przekazanych przez ustawodawcę.
Mała stabilność prawa ograniczona spójność wprowadzanych przepisów z wcześniej obowiązującymi sprzyja tego typu zachowaniom. Informacje o planowanej zmianie ustawy o opakowaniach i odpadach opakowaniowych już wywołały następstwa w postaci zmiany zachowań uczestników rynku. Niektórzy jego uczestnicy wykorzystując zmianę oczekiwań co do cen i opłat dążą do zmiany dystrybucji dochodów. W szczególności dotyczy to uczestników rynku dysponujących dużą siła rynkowa takich jak np. hipermarkety.
Zachowania konsumentów, ale i przedsiębiorców wskazują na zmianę zachowań strony popytowej rynku w chwili kiedy przepisy prawa o opłacie recyklingowej jeszcze nie obowiązują. Zmiany przejawiają się ograniczeniem zużycia toreb płatnych tradycyjnie używanych przez konsumentów (dotychczas bezpłatnych w sklepach detalicznych), zwiększeniem popytu na torby z nadrukami i innymi dodatkami. Często wprowadzenie opłat powoduje zmianę preferencji estetycznych. Konsumenci wybierają opakowania kolorowe, które niekoniecznie nadają się do recyklingu.