Centrum Bioimmobilizacji i Innowacyjnych Materiałów Opakowaniowych
Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny w Szczecinie otworzył kilkanaście dni temu Centrum Bioimmobilizacji i Innowacyjnych Materiałów Opakowaniowych. Tym samym zaczęło ono działać pełną parą. I dobrze, bo to jeden z najnowocześniejszych w Polsce ośrodków badawczych.
Budowa i wyposażenie Centrum kosztowały ok. 23 mln zł. Dzięki temu powstała jednostka naukowo-badawcza, która zajmie się m.in. projektowaniem nowoczesnych i ekologicznych opakowań. Już dziś Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny dysponuje patentami, które mogą być wykorzystywane w przemyśle. Tym samym zaś Centrum otwiera się na współpracę na zasadzie partnerstwa, które ułatwi przeniesienie naukowej wiedzy oraz know – how na konkretne opracowania technologiczne w firmach działających na polskim rynku opakowaniowym.
Droga do powstania placówki w obecnym kształcie długa. Wpierw w 2002 r. na szczecińskiej uczelni powołano Zakład Opakowalnictwa i Biopolimerów. Potem w 2008 r. utworzono konsorcjum do budowy i wyposażenia CBIMO. Konsorcjum to składało się z uniwersytetu oraz dwóch firm: Fleisch Mannschaft Polska oraz Hersty, która produkuje opakowania z tektury i tworzyw. Wreszcie w ubiegłym roku decyzją rektora doszło do przekształcenia ZOiB w Centrum.
Pewną ciekawostką jest fakt, że siedzibą Centrum stał się gruntownie wyremontowany obiekt, w którym za czasów rządów komunistycznych Armia Czerwona naprawiała transportery opancerzone. Tak więc gmach będący dawniej symbolem zniewolenia może stać się teraz po latach symbolem innowacyjności w przemyśle.
Już teraz w budynku Centrum mieści się niemała ilość specjalistycznych laboratoriów, np. pracowni mikrobiologicznych. Ponadto aparatura i urządzenia zgromadzone w CBIMO umożliwiają producentom opakowań testowanie stosowanych przez nich materiałów, wprowadzenie zmian i wypuszczenie serii próbnych w skali zbliżonej do przemysłowej. Oznacza to, że można już otrzymywać gotowe opakowania i materiały opakowaniowe, co jest szczególnie pomocne w przypadku weryfikowania możliwości uruchomienia produkcji na maszynach posiadanych przez firmy produkcyjne i to bez konieczności ponoszenia przez nie dodatkowych inwestycji. Mówiąc o sprzęcie warto np. dodać, że niedawno odbyła się instalacja i rozruch urządzenia do powlekania. Urządzenie daje możliwość powlekania materiałów w postaci papieru, tektury oraz folii za pomocą typowych technik stosowanych w procesach przemysłowych.
Jednym z ważniejszych projektów realizowanych już przez szczecińską jednostkę jest doprowadzenie do ponownego wykorzystania materiałów, które nie ulegają rozkładowi i są w tej chwili używane do pakowania żywności. Trafiają one na wysypiska, a to marnotrawstwo, któremu Centrum chce zaradzić. Dlatego opracowuje materiały do produkcji opakowań o wskazanych właściwościach i jednocześnie przyjaznych środowisku.
Jak zapowiadają władze jednostki w celu podniesienia konkurencyjności oferty badawczej do końca tego roku dziesięć wybranych metod badawczych uzyska miano badań akredytowanych.
Rdzeń zainteresowania Centrum ma się skupiać na opakowaniach proekologicznych surowców bioodnawialnych i biodegradowalnych. Ponieważ jednak tego typu materiały, oprócz swego ekologicznego charakteru, często mają też gorsze właściwości mechaniczne lub barierowe od opakowań np. z typowych tworzyw, to wyzwaniem dla Centrum będzie znalezienie metod poprawiających wspomniane cechy. Stąd spora uwaga poświęcana innowacyjnym materiałom opakowaniowych.
Do takich innowacyjnych i ekologicznych materiałów opakowaniowych o największych możliwościach wdrożeniowych pracownicy CBMIO zaliczają przede wszystkim naturalną celulozę oraz polikwasy mlekowy. Główną zaleta PLA ma być łatwa możliwość formowania opakowań foliowych i sztywnych w procesie tłoczenia oraz wtrysku przy jednoczesnym zachowaniu łatwości zadruku. Są to materiały o bardzo dobrych cechach konsumenckich z możliwością formowania folii wielowarstwowych. Do wad należy natomiast wysoka cena w porównaniu z tworzywami ropopochodnymi, niska temperatura płynięcia przy wysokiej temperaturze zeszklenia, niska podatność na odkształcenia.
Innym ciekawym unaocznieniem aktywności badawczo - wdrożeniowej prowadzonej w Centrum są prace nad wodnymi układami dyspersyjnymi do modyfikowania opakowań celulozowych i foliowych w celu poprawy ich właściwości barierowych. Są to wieloskładnikowe dyspersje przeznaczone do powlekania materiałów celulozowych. Nanoszenie na powierzchnię materiałów celulozowych dyspersji złożonej z komponentów o odmiennych właściwościach umożliwia otrzymanie powłok zapewniających wielokierunkową poprawę właściwości funkcjonalnych surowca.
Biopolimery odnawialne lub ich chemiczne pochodne pełnią rolę nośnika powłok oraz stanowią barierę dla tłuszczów. Przeprowadzone już w Centrum badania właściwości oraz testy formowania opakowań potwierdziły możliwość stosowania takich materiałów do przechowywania wybranych produktów żywnościowych.
Jeszcze jeden rodzaj działalności placówki to poszukiwanie mikrokapsuł, w których będzie można umieścić lekarstwa. Zażyte w tej formie mają być znacznie skuteczniejsze od np. tabletek.