Coraz mniej odpadów z tworzyw trafia na składowiska śmieci

Zrzeszające europejskich przetwórców tworzyw sztucznych stowarzyszenie PlasticsEurope w swoim corocznym raporcie poświęconym sytuacji w branży tworzyw na naszym kontynencie informuje, że z posiadanych przez nie statystyk wynika, że co roku na składowiska śmieci trafia coraz mniej odpadów z tworzyw.

Przy zapotrzebowaniu przetwórców wynoszącym 45 mln ton, jedynie nieco ponad połowa tej ilości, czyli 24,4 mln ton staje się co roku odpadem. 2009 był pierwszym rokiem, w którym poziom odpadów wytwarzanych z tworzyw sztucznych uległ obniżeniu w porównaniu z rokiem poprzednim. Spadek ten był mniejszy niż zmniejszenie zapotrzebowania na tworzywa sztuczne, które wyniosło 2 proc. W ciągu ostatniego dziesięciolecia zużycie tworzyw sztucznych nieprzerwanie wzrasta, powodując 3 proc. wzrost ilości odpadów pokonsumenckich. Ilość tworzyw sztucznych na składowiskach jednak nie rośnie, ponieważ z roku na rok poprawia się gospodarka tworzywami wycofanymi z eksploatacji.

Ostatnim, póki co rokiem, który eksperci z PlasticsEurope szczegółowo przeanalizowali jest 2009. Całkowita produkcja tworzyw sztucznych w Europie wynosiła wtedy 55 milionów ton – tj. o 8,3 proc. mniej w porównaniu z rokiem wcześniejszym.

Zapotrzebowanie przemysłu przetwórczego wynosiło 45 milionów ton - tj. o 7,2 proc mniej niż rok wcześniej. Z kolei odpady pokonsumenckie wyniosły 24,4 miliona ton, co oznacza wynik o 2 proc. niższy niż miało to miejsce 12 miesięcy wcześniej. Z tej liczby 24,4 mln ton, 11,3 mln ton trafiło na składowiska, a 13,1 mln ton udało się odzyskać.

Ilość odpadów poddanych recyklingowi mechanicznemu wzrosła o 3,1 proc. dzięki większej aktywności systemów zbiórki i recyklingu opakowań, jak również zwiększonego eksportu poza Europę na potrzeby recyklingu. Ilość energii z odzysku wzrosła o 2,2 proc, głównie dzięki większemu wykorzystaniu odpadów pokonsumenckich z tworzyw sztucznych jako alternatywnego paliwa w elektrowniach i piecach cementowych. W ujęciu ogólnym stanowi to wzrost odzyskanej ilości tworzyw sztucznych o 2,5 proc. w stosunku do roku 2008.

Zdaniem ekspertów z PlasticsEurope, nie ma dobrych lub złych sposobów na odzyskanie wartości, ani jednej drogi do osiągnięcia tego celu. Rozwiązania w zakresie gospodarki odpadami wycofanymi z eksploatacji są różne w poszczególnych krajach i zależą od uwarunkowań lokalnych, strategii oraz dostępnych technologii. W wielu krajach stosowane są różne rozwiązania ze względu na odmienne warunki panujące w obszarach miejskich i wiejskich. Niezmiennie jednak ważnym elementem jest społeczna akceptacja zasady, że zasoby należy wykorzystywać efektywnie, a cenne materiały nie powinny trafiać na składowiska.

Nieprzypadkowo zatem dziewięć krajów mających najlepsze wyniki, ma także rygorystyczne ograniczenia związane ze składowaniem odpadów. Ograniczenia takie ukierunkowują działania na rzecz recyklingu, jak i odzysku energii. Dzięki temu całkowity wskaźnik odzysku przewyższył 80 proc. Te dziewięć krajów to Szwajcaria, Niemcy, Dania, Szwecja, Austria, Belgia, Holandia, Norwegia, Luksemburg. Szczegółowe procentowe wyniki recyklingu i odzysku energii dla poszczególnych europejskich krajów zostaną przedstawione poniżej.

Kraje, w których przed składowiskiem udaje się uchronić duże ilości cennych odpadów pokonsumenckich, mogą się pochwalić wysokimi wskaźnikami recyklingu i odzysku energii. Dlatego też można z całą pewnością stwierdzić, że strategia uwzględniająca odzyskiwanie energii nie wyklucza dobrych wyników w zakresie recyklingu. Pokonsumenckie odpady z tworzyw sztucznych nadają się do wykorzystania jako paliwo alternatywne w specjalnych elektrowniach lub piecach cementowych, a także w tradycyjnych zakładach wytwarzających energię ze spalania stałych odpadów komunalnych.

Z zaprezentowanego na końcu tekstu zestawienia wynika, że choć w większości krajów recykling utrzymuje się w zakresie 15–30 proc, wykorzystanie energii z odzysku waha się w przedziale od 0 do 75 proc. Państwa, które obecnie składują cenne materiały wycofane z eksploatacji, mogą zmniejszyć negatywne oddziaływanie środowisko, zmniejszyć deficyt energii i bardziej efektywnie wykorzystywać zasoby, rozwijając szybko sieć pozyskiwania energii z odpadów.

Niemniej jednak, trzeba też zauważyć, że postęp w dziedzinie odzyskiwania wartości z odpadów z tworzyw sztucznych jest stosunkowo powolny. Wskaźnik odzysku wzrasta o około 2 punkty procentowe rocznie. Wiele państw członkowskich UE, w tym niestety Polska, musi podjąć większe starania, aby uzyskać poziom odzysku 80 proc. lub wyższy do roku 2020.

• Szwajcaria (recykling 24. proc., odzysk energii 99 proc.)
• Niemcy (recykling 34 proc., odzysk energii 96 proc.)
• Dania (recykling 22 proc., odzysk energii 96 proc.)
• Szwecja (recykling 33 proc., odzysk energii 95 proc.)
• Austria (recykling 27 proc., odzysk energii 94 proc.)
• Belgia (recykling 28 proc., odzysk energii 92 proc.)
• Holandia (recykling 23 proc., odzysk energii 90 proc.)
• Norwegia (recykling 24 proc., odzysk energii 89 proc.)
• Luksemburg (recykling 17 proc., odzysk energii 83 proc.)
• Francja (recykling 16 proc., odzysk energii 54 proc.)
• Słowacja (recykling 22 proc., odzysk energii 47 proc.)
• Włochy (recykling 22 proc., odzysk energii 44 proc.)
• Czechy (recykling 29 proc., odzysk energii 43 proc.)
• Finlandia (recykling 16 proc., odzysk energii 42 proc.)
• Węgry (recykling 18 proc., odzysk energii 39 proc.)
• Estonia (recykling 30 proc., odzysk energii 38 proc.)
• Hiszpania (recykling 21 proc., odzysk energii 36 proc.)
• Portugalia (recykling 18 proc., odzysk energii 33 proc.)
• Irlandia (recykling 23 proc., odzysk energii 29 proc.)
• Polska (recykling 17 proc., odzysk energii 28 proc.)
• Wielka Brytania (recykling 18 proc., odzysk energii 27 proc.)
• Słowenia (recykling 21 proc., odzysk energii 24 proc.)
• Łotwa (recykling 21 proc., odzysk energii 23 proc.)
• Rumunia (recykling 12 proc., odzysk energii 18 proc.)
• Litwa (recykling 17 proc., odzysk energii 0 proc.)
• Bułgaria (recykling 13 proc., odzysk energii 15 proc.)
• Grecja (recykling 12 proc., odzysk energii 0 proc.)
• Cypr(recykling 10 proc., odzysk energii 0 proc.)
• Malta (recykling 8 proc., odzysk energii 0 proc.)