Rozporządzenie UE 2024/3190 wymusza na producentach maszyn dla przemysłu spożywczego ponowną ocenę konstrukcji oraz materiałów stosowanych w komponentach mających kontakt z żywnością. Od lipca 2026 roku części tego typu w nowych maszynach wprowadzanych na rynek nie będą mogły zawierać bisfenolu A, związku uznawanego za substancję zaburzającą gospodarkę hormonalną. Dla już istniejących linii produktowych okres przejściowy ma zakończyć się w styczniu 2028 roku. Oznacza to konieczność poszukiwania zamienników dla materiałów stosowanych dotychczas w łożyskach ślizgowych, prowadnicach i innych elementach roboczych. W odpowiedzi na te wymagania firma igus zaprezentowała podczas targów Hannover Messe 2026 nowy materiał iglidur A351, przeznaczony do zastosowań w maszynach przetwarzających żywność. Według producenta rozwiązanie umożliwia przejście na materiał niezawierający bisfenolu bez strat technicznych i bez konieczności zmian konstrukcyjnych.
Materiał iglidur A351 może być wykorzystywany m.in. do produkcji łożysk ślizgowych do przenośników, kół zębatych do maszyn pakujących oraz komponentów mających bezpośredni kontakt z żywnością, takich jak prowadnice i podkładki w systemach napełniania oraz pakowania. Firma oferuje go jako granulat do formowania wtryskowego, półprodukt do obróbki CNC, a także filament do druku 3D. Lars Butenschön, dyrektor działu łożysk ślizgowych iglidur w igus, podkreśla: „Konstruktorzy mogą kontynuować pracę z iglidur A351 zgodnie z normami w przyszłości. Materiał ten jest nie tylko zgodny z wymogami FDA, ale także wolny od bisfenolu A i bisfenolu S”. Jak dodaje: „Chcemy ułatwić zmianę inżynierom. Wiele osób mówi nam, że nowe rozporządzenie UE 2024/3190 powoduje poważne wyzwania w zakresie zakupu odpowiednich komponentów”.
Właściwości materiału pod kątem zastosowań spożywczych
Według informacji podanych przez firmę gęstość materiału iglidur A351 wynosi około 1,42 g/cm3. Ma to zapewniać połączenie stosunkowo niskiej masy z wysoką stabilnością w porównaniu z rozwiązaniami metalowymi. Wytrzymałość na ściskanie określono na około 78 MPa, co ma pozwalać na niezawodną pracę elementów również przy wyższych naciskach powierzchniowych. Istotnym parametrem jest także niska absorpcja wilgoci, wynosząca około 0,6% masy, co ma sprzyjać utrzymaniu dokładności wymiarowej i stabilności działania w wilgotnym środowisku pracy.
Materiał został przewidziany do pracy ciągłej w zakresie temperatur od -100°C do +180°C. Z punktu widzenia zastosowań w przemyśle spożywczym oznacza to możliwość pracy zarówno w podwyższonych temperaturach procesu, jak i w warunkach intensywnych cykli czyszczenia. Producent wskazuje również na odporność materiału na chemikalia czyszczące oraz zatwierdzenie do kontaktu z żywnością.
Praca na sucho i kwestie eksploatacyjne
Jak podaje igus, iglidur A351 należy do rodziny materiałów opartych na zintegrowanych stałych środkach smarnych. W praktyce ma to umożliwiać suchobieżną pracę komponentów bez stosowania zewnętrznych środków smarnych, co w aplikacjach spożywczych ma znaczenie zarówno higieniczne, jak i eksploatacyjne. Lars Butenschön ocenia: „Ten efekt samosmarowania znacznie ogranicza prace konserwacyjne, czyniąc maszyny zarówno bardziej ekonomicznymi, jak i bardziej odpornymi na awarie”.
Dodatkową cechą materiału jest jego niebieski kolor, który w zastosowaniach dla przemysłu spożywczego ma zwiększać wykrywalność optyczną, a tym samym wspierać bezpieczeństwo produktu. Firma informuje również, że nowy materiał, podobnie jak pozostałe materiały igus, został przetestowany we własnym laboratorium przedsiębiorstwa o powierzchni 5500 m2 w Kolonii.
Dzięki zaprezentowaniu iglidur A351, firma igus powiększyła swoje portfolio o nowy, wolny od bisfenolu i zgodny z wymogami FDA materiał, który został zatwierdzony do kontaktu z żywnością i jest szczególnie odporny na chemikalia czyszczące i wysokie temperatury
