Plusy i koszty systemu REACH
W 2003 Komisja Europejska zaproponowała zmiany ustawodawstwa dotyczącego produktów chemicznych. Podstawowym celem proponowanego systemu REACH jest ograniczenie niekorzystnego wpływu chemikaliów na zdrowie ludzkie i środowisko.
Komisja Europejska zaproponowała zmiany ustawodawstwa dotyczącego produktów chemicznych zmierzające do stopniowego wprowadzenia w ciągu 11 lat nowego systemu rejestracji, oceny i autoryzacji substancji chemicznych - o skrótowej nazwie:
REACH (Registration, Evaluation, Authorization and Restriction of Chemicals).
Obecne ustawodawstwo produktów chemicznych UE dzieli je na substancje wprowadzone na rynek do września 1981 roku oraz na nowe substancje, wprowadzone po tej dacie. Związki wprowadzane na rynek po 1981 przed rejestracją muszą zostać poddane ścisłym testom. Dlatego koszt wprowadzenia nowej substancji na rynek jest relatywnie wysoki. Często jest taniej stosować obecne na rynku i powszechnie stosowane substancje (choć w dużej mierze niesprawdzone). Powoduje to też, że wiedza na temat wpływu wielu związków chemicznych na nasz organizm i na środowisko jest niewystarczająca. Okazuje się 99 procent substancji obecnych na rynku to substancje znane już przed 1981 roku, a co za tym idzie często nie posiadające żadnych atestów. Kraje UE produkują rocznie 400 milionów ton substancji chemicznych, ale tylko 3 procent z nich jest dobrze rozpoznanych!
Podstawowym celem systemu REACH jest ograniczenie niekorzystnego wpływu chemikaliów na zdrowie ludzkie i środowisko. Cel ten ma być osiągnięty przez ujednolicenie dotychczasowego systemu – identyfikacja i testy wszystkich związków chemicznych.
System REACH:
- ma zapewnić informację o wszystkich substancjach chemicznych produkowanych lub importowanych w ilościach większych niż 1 tona rocznie
- przerzuca z władz publicznych na producenta lub importera obowiązek udowodnienia, że stosowanie danej substancji nie stanowi zagrożenia dla człowieka i środowiska
Substancje powodujące największe zaniepokojenie, czyli rakotwórcze, mutagenne i mogące wpływać na bezpłodność lub takie, które są produkowane w największych ilościach będą musiały być poddane ocenie ryzyka. Najbardziej niebezpieczne z nich będą wymagały specjalnych zezwoleń.
Producenci produktów chemicznych będą zobligowani do rejestracji właściwości substancji w centralnej bazie danych Unii Europejskiej. Szacuje się, że system REACH spowoduje konieczność rejestracji i przetestowania około 30.000 substancji. Proces ten powinien potrwać do roku 2016, kiedy to rejestracja obejmie już wszystkie substancje.
Komisja Europejska zwolniła od obowiązku rejestracji większości półproduktów używanych do produkcji innych związków oraz polimerów, detergentów, itp.
Na rejestrację swoich produktów Europejski przemysł chemiczny (roczne przychody 528 mld Euro) będzie musiał wydać 5,2 miliarda Euro. Koszty rejestracji mogą być szczególnie odczuwalne dla małych i średnich przedsiębiorstw. Dlatego Komisja Europejska zezwoliła na tworzenie konsorcjów przez producentów lub importerów ubiegających się o wpisanie danej substancji chemicznej do rejestru.
Specjaliści twierdzą, że aby odrobić poniesione koszty będą potrzebne cztery lata. Zresztą ostatecznie to nie firmy poniosą te dodatkowe koszty ale europejski konsument. Wprowadzenie systemy REACH może spowodować, że niektóre specjalistyczne produkty produkowane w małych ilościach będą trudniej dostępne.
Z drugiej strony nowy system będzie powodował rozwój chemii i wprowadzanie na rynek nowych związków. Producenci wyrobów najwyższej jakości staną się bardziej konkurencyjni dzięki posiadanym "świadectwom bezpieczeństwa". Dzięki pełniejszej informacji i bezpieczniejszemu obchodzeniu się z produktami chemicznymi uda się uniknąć śmierci wielu osób. Szacuje się, że w Unii Europejskiej może być to nawet 4500 osób rocznie.
Nowy system wejdzie w życie nie wcześniej niż w 2005 roku. Na razie bitwa o system REACH przenosi się do Parlamentu Europejskiego i Rady Ministrów UE, którzy reprezentują poszczególne rządy. Od nich zależy zatwierdzenie, zmiany czy nawet całkowite odrzucenie nowego prawa.