Rozporządzenie REACH na Forum Ekologicznym w Toruniu

REACH na półtora miesiąca przed zakończeniem rejestracji wstępnej: konsorcja, założenia i aktualne fakty - przybliżenie tego zagadnienia było jednym z tematów odbywającego się w ubiegłym tygodniu w Toruniu Forum Ekologicznego. Zagadnienie przedstawili Andrzej Krześlak i Marcela Palczewska-Tulińska z Centrum ds. REACH. Patronem medialnym Forum był serwis Plastech.pl.

Ubiegłotygodniowe Forum poświęcone było realizacji przez polską branżę chemiczną ogólnoświatowego Programu "Responsible Care" oraz istotnym aspektom implementacji prawodawstwa unijnego do krajowych wymogów prawa ekologicznego. Forum Ekologiczne jest to bowiem coroczne spotkanie kadry menedżerskiej zakładów chemicznych, dystrybucyjnych i recyklingowych oraz pracowników naukowych, administracji państwowej, a także ekspertów zajmujących się zagadnieniami ochrony środowiska.

Tym razem podczas jego trwania wiele miejsca poświęcono rozporządzeniu REACH.

Ustanawia ono nowy system w sprawie rejestracji, oceny, udzielania zezwoleń i stosowanych ograniczeń w zakresie chemikaliów. Rejestracja wstępna jest pierwszym krokiem w jedenastoletnim procesie, który ma na celu wprowadzenie do tego systemu substancji aktualnie występujących na rynku UE.

Rejestracja wstępna substancji rozpoczeła się 1 czerwca, a zakończy 1 grudnia 2008 r. Ocenia się, że wymóg dotyczący rejestracji obejmie około 30 tys. substancji. Obejmie ona zestawienie i ocenę niebezpiecznych właściwości substancji oraz warunki jej bezpiecznego stosowania; przedłożenie tych informacji do Europejskiej Agencji Chemikaliów (ECHA) oraz wniesienie stosownej opłaty rejestracyjnej.

Rejestracja wstępna jest dokonywana nieodpłatnie i nie powoduje obowiązku utrzymywania produkcji lub importu substancji. Należy jednak pamiętać, że do 1 czerwca 2018 r. przedsiębiorstwo, które jej dokonało będzie stanowić część forum wymiany informacji o substancjach (SIEF) i może być zmuszone do aktywnego udziału w pracach SIEF. Ponadto może mieć zobowiązania finansowe związane ze swoją substancją.

- Jeśli chodzi o obowiązek rejestracji to podlegają mu tzw. substancje wprowadzone, produkowane lub importowane w ilości większej niż 1 tona rocznie. Import oznacza tu sprowadzanie substancji spoza obszaru UE i EOG, czyli Europejskiego Obszaru Gospodarczego obejmującego Norwegię, Liechtenstein, Islandię - tłumaczyli przedstawiciele z Centrum ds. REACH.

Substancje wprowadzone to według starego prawa, tzw. istniejące, czyli substancje zamieszczone w Europejskim Wykazie Komercyjnie Istniejących Substancji EINECS.

Substancje wprowadzone to także według starego prawa, m.in. substancje, które przynajmniej raz w ciągu 15 lat poprzedzających wejście w życie rozporządzenia REACH zostały wyprodukowane na terytorium Wspólnoty lub krajów, które przystąpiły do Unii Europejskiej w dniu 1 stycznia 1995 r. lub w dniu 1 maja 2004 r., lecz nie zostały wprowadzone do obrotu przez producenta lub importera.

Wreszcie trzeci rodzaj substancji wprowadzonych, to te, które były wprowadzone do obrotu na terytorium Wspólnoty lub w krajach przystępujących do Unii Europejskiej 1 stycznia 1995 r. lub 1 maja 2004 r. przed wejściem w życie rozporządzenia, przez producenta lub importera i były uznane za zgłoszone zgodnie z dyrektywą 67/548/EWG, lecz nie spełniały definicji polimeru zawartej w rozporządzeniu.

Jak wspomniano rejestracja wstępna odbywa się od 1 czerwca 2008 roku do 1 grudnia 2008 r.

W celu skorzystania z przepisów przejściowych każdy potencjalny rejestrujący substancję wprowadzoną w ilości co najmniej 1 tony rocznie, w tym bez ograniczeń półprodukty, przekłada Agencji wszystkie związane z nią informacje: nazwę substancji - w tym numery EINECS i CAS lub, jeżeli nie są one dostępne, inne kody identyfikujące - własne imię i nazwisko, a także w stosownych przypadkach, imię i nazwisko oraz adres swojego przedstawiciela; przewidywany termin rejestracji i zakres wielkości obrotu; nazwę substancji w tym numery EINECS i CAS lub, jeżeli nie są one dostępne, inne kody identyfikujące.

- Pozostało już mniej niż 50 dni do zakończenia procedury rejestracji wstępnej - przypominali Andrzej Krześlak i Marcela Palczewska-Tulińska z Centrum ds. REACH.

Co stanie się jeśli ktokolwiek zaniecha tej czynności? Otóż sankcje mogą być poważne.

Jeśli ktokolwiek zaniecha rejestracji wstępnej wówczas straci prawo do okresów przejściowych w rejestracji, wynikających z zakresu tonażowego oraz rodzaju substancji. Nie dostanie też wykazu przedsiębiorstw zgłaszających tę samą substancję, więc straci możliwość rozeznania, z kim znajdzie się w Pre-SIEF, SIEF, a następnie w konsorcjum. Ponadto wraz z nadejściem końca terminu rejestracji wstępnej będzie musiał wycofać się z produkcji oraz importu substancji nie zgłoszonej w rejestracji wstępnej.

Na tym jednak konsekwencje się nie kończą.

Kolejne sankcje to natychmiastowe zarejestrowanie w sposób pełny substancji jeszcze przed 1 grudnia 2008 r. Jeśli przedsiębiorca w dalszym ciągu będzie prowadził działalność związaną z produkcją lub importem substancji po terminie rejestracji wstępnej, to narazi się na ryzyko znacznie poważniejszych kar: od zakazu prowadzenia działalności aż do sankcji prawno-finansowych przewidzianych w kodeksie karnym.

- Co jednak szczególnie ważne, to fakt, że substancje produkowane lub importowane po 1 czerwca 2008 r., które nie zostaną zgłoszone w rejestracji wstępnej lub zarejestrowane do 1 grudnia 2008 r., mogą zostać uznane z datą wsteczną, czyli od 1 czerwca 2008 r. jako produkowane lub importowane nielegalnie - ostrzegali Andrzej Krześlak i Marcela Palczewska-Tulińsk.

Rejestracja musi być dokonana przez każdego producenta lub importera, a nie stowarzyszenie przemysłowe, gdyż nie ma ono właściwej osobowości prawnej. Stowarzyszenie branżowe może udzielić wsparcia firmom w przygotowywaniu dossier rejestracyjnego i może pomóc w koordynowaniu tego procesu. Stowarzyszenie może być również wskazane jako reprezentant firmy w rozmowach z innymi firmami na temat przygotowania wspólnego złożenia danych dotyczących właściwości substancji.

Warto też wiedzieć, że europejscy producenci rozpuszczalników węglowodorowych, współpracujący w ramach stowarzyszenia producentów rozpuszczalników węglowodorowych (HSPA - Hydrocarbon Solvents Producers Association), grupy sektorowej CEFIC, założyli już konsorcjum w ramach REACH. 12 firm, wchodzących w skład stowarzyszenia planuje współpracę, mającą na celu przygotowanie do grudnia 2009 r. zgodnych dokumentacji rejestracyjnych dla prawie 80 substancji podzielonych na dziewięć kategorii.

Członkowie ISOPA - europejskiej organizacji handlowej, reprezentującej producentów aromatycznych diizocyjanianów i polioli - głównych surowców do poliuretanów pracują nad kontraktem dotyczącym konsorcjum, który zostanie ukończony pod koniec tego roku. Przewiduje się, że dla każdego produktu i prekursora będzie jedno konsorcjum, w skład którego będą wchodziły tylko firmy zajmujące się jego produkcją.

Jeśli chodzi o ciekawostki dotyczące rejestracji wstępnej to na koniec września tego roku ich liczba osiągnęła poziom 402 854. Tymczasem w do Europejskiej Agencji Chemikaliów zakładano tylko 180 tys. wstępnych rejestracji do 1 grudnia br.

Dwa przedsiębiorstwa z Niemiec i Wielkiej Brytanii przedłożyły ponad
100 tys. zgłoszeń w ramach procedury masowej rejestracji wstępnej. Z Wielkiej Brytanii była to firma Azelis. W jej przypadku był to jednak czysty sabotaż. W efekcie tego postanowiono ograniczyć zbiorczą rejestrację substancji do 10 tys. na jedną firmę.

Biorąc pod uwagę liczbę kont i rejestracji wstępnych w podziale na kraje członkowskie to z Polski zarejestrowano dotychczas 223 konta i dokonano 1 859 rejestracji wstępnych. Dla porównania z Niemiec było to 1 886 kont i 141, 1 tys. rejestracji wstępnych.