Raport o europejskim rynku tworzyw sztucznych

Przedstawiamy omówienie raportu przygotowanego przez stowarzyszenie PlasticsEurope. Raport dotyczy zagadnień związanych z branżą tworzyw sztucznych w Europie, m.in. jej produkcją, zużyciem oraz recyklingiem. Aktualnie w Europie przetwórstwem tworzyw sztucznych zawodowo zajmuje się na różnych szczeblach ponad 1,6 miliona ludzi. Pracują oni w ok. 50 tys. firm, które generują obroty o wartości powyżej 280 mld euro rocznie. Na Polskę przypada ok. 1 proc. światowej produkcji z wykorzystaniem tworzyw sztucznych. Jednocześnie nasz kraj notuje zapotrzebowanie na tworzywa na poziomie niecałych 2 mln ton rocznie.

Raport pod nazwą "Compelling Facts about Plastics 2006" ("Tworzywa sztuczne 2006 - bezsporne fakty"), to już 17 publikacja PlasticsEurope. Została ogłoszona kilka dni temu. Dotyczy wprawdzie 2006 r., ale jest to publikacja najaktualniejsza z możliwych. Opóźnienie wynika oczywiście z faktu, że dane potrzebne do opracowania takiego dokumentu spływają zawsze z dużym opóźnieniem.

Omawiany przez nas raport powstał we współpracy PlasticsEurope z innymi europejskimi organizacjami branżowymi: EuPC (Europejskie Stowarzyszenie Przetwórców Tworzyw Sztucznych, EuPR (Europejskie Stowarzyszenie Recyklerów) oraz EPRO (stowarzyszenie organizacji zajmujących się recyklingiem i odzyskiem tworzyw sztucznych).

Publikacja zawiera kilka tez, z którymi warto się zapoznać. Jej autorzy wskazują, że odzysk tworzyw sztucznych sięga w tej chwili 50 proc., a wzrost zapotrzebowania przekroczył wskaźnik wzrostu PKB o 50 proc.

W 2006 r. odzysk tworzyw sztucznych z odpadów poużytkowych po raz pierwszy osiągnął poziom 50 proc. W stosunku do roku poprzedniego wartość ta wzrosła o 3 proc. Nastąpiło to przede wszystkim dzięki intensyfikacji recyklingu materiałowego i odzysku energii.

Wynik taki uzyskano w okresie, w którym zapotrzebowania na tworzywa sztuczne osiągnęło poziom 49,5 mln ton w 25 krajach UE oraz Norwegii i Szwajcarii, odnotowując duży, 4-procentowy wzrost, który przekroczył średni wskaźnik wzrostu PKB o 50 proc.

Największe zapotrzebowanie na tworzywa sztuczne jest w Niemczech (ponad 11 mln ton w skali roku). Dalsze miejsca zajmują Włochy (niecałe 8 mln ton rocznie), Francja (5,2 mln ton rocznie), Hiszpania (4,5 mln ton), Wielka Brytania (4,2 mln ton), Belgia i Luksemburg 2,5 mln ton. Co istotne kolejne, czyli siódme miejsce w tej klasyfikacji zajmuje Polska. Nasze zapotrzebowanie na tworzywa sztuczne szacowane jest rocznie na blisko 2 mln ton. Wynik ten stawia nas na pozycji jednego z głównych europejskich odbiorców tworzyw sztucznych.

Jeśli chodzi natomiast o skalę produkcji z tworzyw sztucznych, to także i tutaj prym wiodą Niemcy. Łączna światowa produkcja oceniana jest na 245 mln ton rocznie. Udział Niemiec w produkcji sięga 8 proc. Dalsze miejsca w Europie zajmują kraje Beneluksu (5 proc.), Francja (3 proc.), Włochy (2 proc.), Wielka Brytania (1,5 proc.), Hiszpania (1,5 proc.) i Polska oscylująca na granicy 1 proc. Największym globalnym producentem są oczywiście Chiny z udziałem 14,5 proc. totalnej produkcji liczonej - jak już wspomniano - na 245 mln ton rocznie.

W siedmiu krajach (reprezentujących 29 proc. ludności państw należących do UE wraz z Norwegią i Szwajcarią) odzyskuje się ponad 80 proc. ilości zużywanych tam tworzyw sztucznych. Państwa te są bliskie osiągnięcia celu, jakim jest całkowita eliminacja składowania zużytych tworzyw sztucznych na wysypiskach śmieci.

Wskaźnik wzrostu zapotrzebowania na tworzywa sztuczne był o 50 proc. większy od wskaźnika wzrostu PKB. Ta informacja przekłada się na stwierdzenie, że popyt na tworzywa sztuczne w 25 krajach UE wraz z Norwegią i Szwajcarią wzrósł o 4 proc. w porównaniu z rokiem 2005, z 47,5 mln ton w 2005 r. do 49,5 mln ton w 2006 r. Z kolei ogólnoświatowy popyt na te materiały wzrósł w tym okresie z 235 mln ton do 245 mln ton.

Jednocześnie połowa poużytkowych odpadów konsumenckich z tworzyw sztucznych została poddana odzyskowi w procesach recyklingu materiałowego lub poprzez odzysk energii. Wskaźnik recyklingu wzrósł do 19,7 proc., a wskaźnik odzysku energetycznego do 30,3 proc.

Autorzy raportu dość zgodnie przewidują, że powoli, aczkolwiek nieuchronnie zbliża się czas, kiedy tworzywa sztuczne przestaną trafiać na wysypiska śmieci.

Ich optymizm bierze się m.in. z faktu, że Szwajcarii, Danii, Niemczech, Szwecji, Austrii, Holandii i Belgii odzyskuje się już ponad 80 proc. odpadów z tworzyw sztucznych. Kraje te - jako pierwsze na świecie - zbliżyły się do celu, jakim jest zaniechanie składowania tego typu odpadów na wysypiskach śmieci.

Niestety dla kontrastu w krajach o niskim poziomie odzysku odpadów z tworzyw sztucznych postęp w tej dziedzinie jest mniejszy. W dalszym ciągu połowa krajów członkowskich UE odzyskuje mniej niż 30 proc. tworzyw sztucznych. Tak jest również w Polsce.

W ocenie analityków, fakt ten odzwierciedla z jednej strony niskie tempo zmian politycznych, a z drugiej, długi czas wprowadzania rozwiązań dotyczących odzysku energii.

Po raz kolejny wykazano też, że wysokie wskaźniki odzysku energetycznego nie pozostają w sprzeczności z dobrą efektywnością recyklingu.

Pozwala to na postawienie tezy, że pomimo wzrostu zużycia tworzyw sztucznych coraz mniej tworzyw trafia na wysypiska.

Wzrost gospodarczy oraz postępujące zastępowanie tworzywami sztucznymi innych materiałów przyczyniły się do zwiększenia ilości odpadów z tworzyw sztucznych o 1 mln ton (4 proc.) w stosunku do roku 2005. Jednak dzięki dużemu postępowi w dziedzinie odzysku, ilość odpadów trafiających na wysypiska zmniejszyła się o 1 proc.

- Potwierdza to obserwację odnotowywaną już od kilku lat: Pomimo w zrostu ekonomicznego ilości odpadów z tworzyw sztucznych trafiających na wysypiska systematycznie maleje - piszą twórcy raportu.

W porównaniu do roku 2005 udział recyklingu materiałowego w odzysku tworzyw sztucznych zwiększył się o 18 proc., a odzysk energetycznego o 9 proc.

Dzieje się tak, bo rosnące ceny tworzyw sztucznych, a także coraz lepsze metody zbierania i sortowania odpadów, udoskonalone procedury i duży popyt na produkty recyklingu przyczyniają się do intensyfikacji recyklingu materiałowego jako metody odzysku tworzyw sztucznych.

W roku 2006 wskaźnik wzrostu w tej dziedzinie uległ niemal podwojeniu. Wiąże się to z rosnącym popytem na produkty tradycyjnie produkowane z tworzyw sztucznych, takie jak butelki czy folie, ale także np. ramy okienne. W wielu krajach wprowadzono systemy recyklingu w obiegu zamkniętym.

Udział odzysku energii w roku 2006 odnotował wzrost na podobnym poziomie, jak w latach lat ubiegłych co potwierdza, że dziedzina ta wymaga działań w dłuższych cyklach i wolniej reaguje na czynniki rynkowe.

Odpowiadający za prezentowany raport PlasticsEurope jest jednym z czołowych europejskich stowarzyszeń branżowych, którego centra zlokalizowane są w Brukseli, Frankfurcie, Londynie, Madrycie, Mediolanie i Paryżu.

Stowarzyszanie utrzymuje kontakty z europejskimi i krajowymi stowarzyszeniami branżowymi i skupia ponad 100 firm członkowskich, których łączny udział w produkcji wszystkich polimerów wytwarzanych w krajach Unii Europejskiej (EU27), a także w Norwegii, Szwajcarii, Chorwacji i Turcji, wynosi powyżej 90 proc.