Raport Plastech.pl na temat polskiego rynku opakowań
Polski rynek opakowań czekają w przyszłości tłuste lata. Wszelkie przewidywania mówią, że w ciągu dekady może on niemal podwoić swoją wartość. Serwis Plastech.pl publikuje specjalny raport na temat krajowego rynku opakowań.
Polski rynek opakowań jest obecnie wart ok. 15,3 mld zł, czyli ok. 3,8 mld euro. Jego wartość jednak stale rośnie. W porównaniu z szacunkami przeprowadzonymi trzy lata temu podniosła się o ponad 17 proc. Natomiast jeszcze w 2000 r. była oceniana na 9,6 mld zł (2,4 mld euro).
Rocznie w Polsce wytwarzanych jest ok. 3,9 mln ton opakowań. Pod tym względem produkcja rośnie o ok. 9 proc. rocznie. Polski sektor opakowań generuje ok. 2 proc. Produktu Krajowego Brutto. Taki wynik stawia nas jednak w ogonie krajów zamożnych. Średnio bowiem sektor opakowań w tego typu państwach wytwarza niemal 2,5 proc. PKB. Z kolei udział sektora opakowań w sprzedaży całego przemysłu przetwórczego wyniósł 2,58 proc.
Średnie, roczne zużycie opakowań w Polsce nie przekracza 100 kg na osobę. W porównaniu z państwami Europy Zachodniej jest to wskaźnik o wiele niższy. Tam, przeciętnie w ciągu roku, zużywanych jest ok. 180 – 190 kg opakowań na głowę.
W Polsce, zgodnie z danymi przedstawionymi przez Główny Urząd Statystyczny, w branży opakowaniowej działa ponad 9 tys. producentów. Blisko 1,2 tys. z grona tych wytwórców, to podmioty prawne, czyli przedsiębiorstwa. Natomiast 8,4 tys. to osoby fizyczne.
Najwięcej podmiotów prawnych zarejestrowanych jest w sektorze opakowań z tworzyw sztucznych (485), opakowań z papieru i tektury (377) oraz opakowań z drewna (242). Z kolei jeśli chodzi o osoby fizyczne, to dominują w sektorze opakowań z drewna (3607), opakowań z tworzyw sztucznych (2466) oraz opakowań z papieru i tektury (1503).
Poziom, poszczególnych przedsiębiorstw i ich zdolności produkcyjne są zróżnicowane. Jednak najwięksi producenci na tym rynku, często wspierani przez kapitał zagraniczny, mają wystarczająco duże zdolności finansowe, do tego by posiadać sprzęt najwyższej jakości i najnowsze linie technologiczne.
Ponadto niskie koszty produkcji gwarantowane przez nowoczesną technologię i możliwość zawierania długookresowych kontraktów przez najważniejszych graczy na rynku, przyczyniają się do jego konsolidacji. Jeszcze trzy lata temu działało na rkrajowym ynku opakowań ponad 10 tys. wytwórców. Od tego czasu ubyło ich blisko tysiąc. Na początku ub. roku zarejestrowanych było ok. 9,6 tys. przedsiębiorstw.
Oczywiście, jak każdy rynek opakowań, tak i polski składa się z wytwórców produkujących opakowania w oparciu o tworzywa sztuczne, papier i tekturę, szkło, drewno, metal oraz tekstylia. Ze względu na stosowany materiał dominuje produkcja opakowań z tworzyw sztucznych (31,5 proc.). Na kolejnych pozycjach plasuje się papier i tektura (30 proc.), metal (16,5 proc.), szkło (15 proc.), drewno (5 proc.) oraz tekstylia (2 proc.).
Sektor opakowań z papieru i tektury
Największymi wytwórcami opakowań z papieru i tektury działającymi w naszym kraju są: Eurobox Polska Sp. z o.o., Frantschach Świecie S.A., Kappa Expac Sp. z o.o., Polpak-Karton Sp. z o.o., Amcor Polska Sp. z o.o., DS Smith Packaging S.A., Intercell S.A., Mondi Packaging Sp. z o.o., Hammer Sp. z o.o.
Sektor opakowań szklanych
Na tym polu od lat notujemy stopniowy, ale wyraźny wzrost produkcji.
I tak jeśli chodzi o butelki i inne pojemniki z przezroczystego szkła, to wytwarza się ich w tej chwili niewiele mniej niż 2 mld sztuk rocznie. Wprawdzie w latach 2001 - 2002 zaobserwowano w tym sektorze gwałtowne załamanie do poziomu 1,2 - 1,4 mld sztuk, to jednak kolejne lata przyniosły odbudowę produkcji.
Co ciekawe w naszym kraju wytwarza się blisko dwa razy więcej opakowań szklanych z przezroczystego szkła, niż z kolorowego. Rocznie takich właśnie butelek i pojemników produkowanych jest ok. 1,7 mln sztuk wobec 900 milionów sztuk z kolorowego szkła.
Wartość rocznej sprzedaży w sektorze opakowań szklanych, to ok. 2,5 mld zł. (ok. 620 mln euro). Po raz pierwszy suma 2 mld zł została przekroczona pięć lat temu. Wielkość sektora szacowana jest na 334 mln euro. Udział importu to 25 proc.
Do największych rynkowych graczy w tej branży należą: O-l Polska z Jarosławia (blisko 40 proc. udział w rynku), Huta Szkła Czechy, Stolzle Glass Częstochowa, Warta Glass Group (ok. 10 proc. udziału w rynku), Rexam Szkło Gostyń (ok. 10 proc.), Huta Szkła Feniks w Piotrkowie Trybunalskim, Vitrosilicon z Iławy, Huta Szkła Sława, Huta Szkła Działdowo, Huta Szkła Ujście S.A., Huta Szkła Orzesze, Heinz Glass Działdowo.
Sektor opakowań z tworzyw sztucznych
Szacuje się, że w wielkość tego sektora sięga 1,3 mln euro. Udział importu jest stosunkowo wysoki i przekracza 34 proc.
Produkcja wynosi prawie 130 tys. ton rocznie. Jednak w porównaniu z poprzednimi latami można mówić o spadku. Tłuste lata przypadły bowiem w tym sektorze na okres 2000 – 2001. Wytwarzano wówczas odpowiednio 138,7 tys. oraz 142,3 tys. ton.
Potem nastąpiło pogorszenie wyników, nawet do poziomu 94 tys. ton w 2002 r. i 100 tys. ton w 2003 r. Po tym dwuletnim zastoju widać stopniową, ale wyraźną odbudowę sektora.
Największe firmy w branży opakowań z tworzyw sztucznych, to: Akerlund & Rausing S.A. (dawny Pakpol), Bana PET Sp. z o.o., Autobar Packaging Poland Sp. z o.o., Greiner Opakowania Sp. z o.o., Carnaud Metalbox Tworzywa Sztuczne Sp. z o.o., Ergis Group Sp. z o.o., Inline Poland Sp. z o.o., Masko-Graham Sp. z o.o., Alpla Sp. z o.o., Cofinec Polska Sp. z o.o., ERG S.A.
Sektor opakowań z metalu
Produkowanych jest ponad 30 tys. ton puszek do przechowywania jedzenia i napojów oraz ok. 10 tys. tonów puszek wykorzystywanych w innych celach niż gromadzenie żywności i napojów.
Do najważniejszych firm w tym obszarze należy zaliczyć: Asko Vogel & Noot Sp. z o.o., Ball Packaging Europe Radomsko Sp. z o.o., Carnaud Metalbox Polska Sp. z o.o., Continental Can Polska Sp. z o.o., Fabrykę Opakowań Blaszanych Sp. z o.o., Grupę Can-Pack S.A., Polmetal Fabrykę Wyrobów Blaszanych S.A., Pakmet - Zakład Opakowań Blaszanych s.c.
Sektor opakowań z drewna
To szybko rozwijający się sektor. Ogromna część produkcji jest kierowana na eksport. Roczna wartość sprzedaży to niemal 800 mln zł (190 mln euro). Wielkość rynku (produkcja + import – eksport), jest szacowana na ponad 80 mln euro.
Najważniejsze firmy na rynku to: Palettenwerk Sp. z o.o., Palko Sp. z o.o., PalPol Sp. z o.o., PPH Tor-Pal Sp. z o.o., Prymas Cargo s.c., Raven Sp. z o.o., Rotom Polska Sp. z o.o.
Sektor opakowań tekstylnych
Jest niewielki. Produkuje się w nim różnego typu worki i torebki. Roczna produkcja sięga ok. 6,5 tys. ton i jest mniejsza niż siedem lat temu. Wtedy sięgała ok. 7 tys. ton.
Eksport opakowań
Od 1999 r. udział eksportu na rynku opakowań stale rośnie. W tej chwili blisko 40 proc. wszystkich towarów sprzedawanych jest zagranicę. W 2000 r. wartość eksportu wyniosła 562 mln euro. Rok później było to już 681 mln euro. Ostatnim rokiem, w którym nie osiągnięto 1 mld euro był 2004. Wtedy eksport wyniósł 990 mln euro. Obecnie jest to już ponad 1,2 mld euro.
Najwięcej eksportujemy opakowań z tworzyw sztucznych (33,5 proc. całego eksportu), opakowań z metalu (22 proc.), opakowań z drewna (19,3 proc), opakowań z papieru i tektury (18,2 proc.), opakowań ze szkła (6,8 proc.).
Naszymi największymi odbiorcami są:
- Niemcy, Czechy, Rosja, Litwa dla opakowań z tworzyw sztucznych,
- Niemcy, Włochy, Holandia dla opakowań z drewna,
- Niemcy, Rosja, Austria, Węgry, Ukraina dla opakowań z metalu,
- Rosja, Niemcy, Litwa, Szwecja dla opakowań z papieru i tektury
- Rosja i Niemcy dla opakowań ze szkła.
Import opakowań
Od 1999 r. poziom importu opakowań do Polski wzrósł aż o 84 proc. i obecnie stanowi jedną czwartą całego rynku opakowań.
Skąd głównie importujemy? Opakowania z tworzyw sztucznych pochodzą najczęściej z Niemiec, Włoch, wielkiej Brytanii i Francji. Opakowania z papieru i tektury napływają z Niemiec, Austrii oraz Czech. Opakowania ze szkła są importowane z Niemiec, Francji i Włoch, natomiast opakowania z metalu z Niemiec, Czech, Słowacji oraz Danii.
Największą część importowanych opakowań stanowią produkty z tworzyw sztucznych (40,6 proc. wartości importu). Na kolejnych miejscach znajdują się produkty z papieru i tektury (25,5 proc.), metalu (20,3 proc.), szkła (9,4 proc.) oraz drewna (3,5 proc.).
Łączna wartość polskiego importu wynosi 1,18 mld euro. Dla porównania w 2000 r. było to 562 mln euro, a w 2003 r. 838 mln euro.
Tym samym nasz kraj należy do eksporterów jeśli chodzi o branżę opakowaniową, chociaż przewaga eksportu nad importem jest niewielka.
Bezpośrednie Inwestycje Zagraniczne
Nasz kraj jest dość atrakcyjny dla inwestorów zagranicznych. Z początkiem 2005 r. łączna wartość BIZ przekroczyła 1,5 mld euro. Największymi inwestorami zagranicznymi są:
Sektor opakowań z papieru i tektury:
- Framondi NV z Holandii - 144.0 mln dolarów
- Amcor Ltd z Australii - 131.0
- Stora Enso Oyj z Finlandii - 108.0
- Kappa Packaging z Holandii - 60,2
- David S Smith Netherlands B.V. z Holandii - 48,3
- Esselte AB ze Szwecji - 36,1
- Kurt H. Schumacher A.G. z Niemiec - 25,0
- Premium Packaging Tiefdruck Produtions GmbH z Niemiec - 17,5
- Overseas Enterprises Company Ltd. ze Szwajcarii - 11,5
- Inter Paper Holding AG ze Szwecji - 10,5
- Munksjo AB ze Szwecji - 10,0
- Nordic Environment Finance Corporation (NEFCO) z Finlandii - 9,9
- Model Holding AG ze Szwajcarii - 9,4
- Sical S.A. z Francji - 7,2
- Neupack GmbH z Austri - 3,0
Sektor opakowań z tworzyw sztucznych:
- Huhtamaki Van Leer z Finlandii - 59,0
- M. J. Maillis z Grecji - 37,0
- Alpla z Austrii - 14,0
- Wentworth Technologies Co. Ltd. z Kanady - 11,5
- Graham Packaging z USA - 10,0
- Nordenia Hungary Szada (NHS) z Węgier - 9,8
- Cebal S.A.S. z Francji - 8,1
- Georg Utz Holding ze Szwajcarii - 7,7
- PACTIV Corp. z USA - 4,0
- Wavin Trepak BV z Holandii - 3,2
- Adrenatio z Niemiec - 2,7
- Inline Plastics Corporation z USA - 1,8
Sektor opakowań z metalu:
- F & P Holding Company Inc. z USA - 164,0
- Ball Packaging Europe GmbH z USA - 76,3
Sektor opakowań szklanych:
- Saint-Gobain z Francji - 855,0
- Rexam Plc z Wielkiej Brytanii - 55,8
- Owens-Illinois z USA - 17,2
- Heye & Heinz Glass z Niemiec - 8,0
Sektor opakowań z drewna:
- Paletten Service Hamburg Beteiligungs GmbH z Niemiec - 1,3
Podsumowanie
Na podstawie wykorzystanych w tekście informacji własnych, oraz informacji Głównego Urzędu Statystycznego, Polskiej Agencji Informacji i Inwestycji Zagranicznych, Ministerstwa Finansów, Ministerstwa Środowiska, Eurostat, Reuters można stwierdzić, że rynek opakowań wytwarza niecałe 2 proc. polskiego PKB. Szybszy rozwój tego rynku jest ściśle zależny od trendów, które w przyszłości będą towarzyszyły całej polskiej gospodarce. Ponieważ perspektywy są optymistyczne, to należy przypuszczać, że pozytywne zmiany nie ominą również branży opakowań.
Ważną rzeczą, która wpłynie na jej rozwój będzie wzrost konsumpcji społeczeństwa. Szacuje się, że jeśli podniesie się ona o 1 punkt procentowy, wówczas cała branża zanotuje wzrost o 2 punkty procentowe.
Generalne przewidywania odnoszące się do naszej gospodarki pozwalają sądzić, że niebawem polski rynek opakowań będzie mógł się pochwalić rocznym wzrostem na poziomie 10 proc.
Polska Izba Opakowań jest zdania, że rynek będzie rósł w tempie 5-10 proc. rocznie aż do 2010 r., a jego wartość osiągnie nawet 7 mld zł.
Największy wzrost produkcji czeka sektor opakowań z papieru. Rocznie może to być nawet 12 - 14 proc. W 2010 r. poziom konsumpcji papierowych opakowań ma być w Polsce porównywalny z poziomem notowanych w Europie Zachodniej. Pomimo konkurencji ze strony opakowań z tworzyw sztucznych nie należy się spodziewać również spadku zapotrzebowania na opakowania szklane. Szczególnie będzie to dotyczyć wszelkiego typu butelek.