EPDM
- kauczuk etylenowo-propylenowo-dienowy
- ethylene propylene diene monomer, terpolimer etylenowo-propylenowo-dienowy
- ang. ethylene propylene diene
Rodzaj
Kauczuk syntetyczny; specjalny elastomer z grupy terpolimerów etylenowo-propylenowo-dienowych.
Charakterystyka
EPDM jest terpolimerem etylenu, propylenu i niewielkiej ilości dienu. W skrócie EPDM litery E i P oznaczają odpowiednio etylen i propylen, D wskazuje na jednostki dienowe, a M odnosi się do nasyconego fragmentu łańcucha typu polimetylenowego. Jako przykładowe dieny stosowane w takich terpolimerach podawane są m.in. dicyklopentadien i 1,4-heksadien.
Kauczuki EPDM należą do grupy polimerów etylenowo-propylenowych, otrzymywanych m.in. przez polimeryzację w rozpuszczalniku alifatycznym lub w fazie gazowej z użyciem katalizatorów Zieglera-Natty. W odróżnieniu od kopolimerów EPM, obecność jednostek dienowych umożliwia wulkanizację EPDM konwencjonalnymi układami stosowanymi dla kauczuków zawierających wiązania nienasycone.
Sieciowanie
Wyroby gumowe z kauczuków uzyskują trwałą elastyczność po utworzeniu sieci przestrzennej, czyli po połączeniu makrocząsteczek wiązaniami poprzecznymi. EPDM może być sieciowany układami siarkowymi stosowanymi dla kauczuków nienasyconych. Terpolimery EPDM mogą być również sieciowane nadtlenkami, które prowadzą do powstawania stabilnych termicznie wiązań poprzecznych C–C.
Właściwości
- bardzo dobra odporność wulkanizatów na starzenie cieplne,
- bardzo dobra odporność na działanie warunków atmosferycznych,
- odporność na wpływ wielu substancji chemicznych, zwłaszcza cieczy nieorganicznych,
- podatność na uszkodzenie w kontakcie z węglowodorami,
- możliwość wprowadzania dużych ilości napełniaczy bez utraty właściwości przerobowych,
- typowa dla kauczuków zdolność do znacznych odkształceń sprężystych po odpowiednim usieciowaniu.
Zastosowania
- profile i uszczelki samochodowe, w tym systemy uszczelnień zewnętrznych,
- uszczelnienia i wykładziny dachowe w budownictwie,
- modyfikacja tworzyw termoplastycznych,
- mieszaniny z polipropylenem w wulkanizatach termoplastycznych typu TPV, zwłaszcza układy PP/EPDM,
- granulaty i rozdrobnione odpady EPDM stosowane m.in. w nawierzchniach sportowych, wsypach do sztucznej trawy, płytach wibroizolacyjnych, izolacjach dźwiękochłonnych oraz elementach parkingowych i ochronnych,
- elementy wyrobów gumowych w motoryzacji; EPDM może występować także jako jeden ze składników mieszanek stosowanych w oponach.
Uwagi technologiczne
EPDM, podobnie jak inne wulkanizaty, bywa trudny do łączenia z tworzywami sztucznymi bez odpowiedniej obróbki powierzchni lub systemu adhezyjnego. W zastosowaniach motoryzacyjnych rozwijane są materiały TPE o dobrej adhezji do EPDM, a także technologie przygotowania powierzchni, np. obróbka plazmowa profili EPDM przed zadrukiem, flokowaniem lub klejeniem.
Źródła
- Sieciowanie mieszanek kauczukowych
- Przegląd najważniejszych elastomerów
- Sposoby zagospodarowania odpadów gumowych
- Elastomery termoplastyczne z dobrą adhezją do EPDM dla branży motoryzacyjnej
- Wysoka wydajność i niezawodność dzięki technologii plazmowej
- TPE-V · Plastechopedia
- Łączenie elastomerów z tworzywami sztucznymi - wyroby kompozytowe