Recykling

Recykling

Recykling to sposób zagospodarowania odpadów polegający na ich ponownym przetworzeniu i wykorzystaniu jako surowca do wytwarzania nowych wyrobów lub materiałów. W odniesieniu do tworzyw sztucznych recykling ma ograniczać składowanie odpadów, zmniejszać zużycie surowców pierwotnych oraz wspierać gospodarkę o obiegu zamkniętym.

Podstawowe rodzaje recyklingu

• Recykling produktowy – ponowne, wielokrotne wykorzystanie produktu do tego samego celu lub do innych zastosowań.
• Recykling materiałowy, mechaniczny – przetwarzanie zebranych i posortowanych odpadów bez zasadniczej zmiany struktury chemicznej polimeru. W praktyce obejmuje m.in. sortowanie, rozdrabnianie, mycie, suszenie, przetapianie, filtrację i granulację. Produktem może być przemiał, płatki lub regranulat wykorzystywany ponownie w przetwórstwie.
• Recykling surowcowy, chemiczny – rozkład lub przekształcenie tworzyw w związki chemiczne, monomery, oligomery albo inne surowce możliwe do ponownego użycia. W przypadku PET stosuje się m.in. hydrolizę, glikolizę, aminolizę i alkoholizę; w szerszym ujęciu wymieniane są także procesy takie jak piroliza, solwoliza czy selektywne rozpuszczanie.
• Odzysk energii – spalanie odpadów z wykorzystaniem zawartej w nich energii. W hierarchii postępowania z odpadami jest to rozwiązanie odrębne od recyklingu materiałowego i chemicznego, stosowane przede wszystkim dla frakcji, których nie da się w sposób uzasadniony poddać recyklingowi.

Recykling tworzyw sztucznych

Dobór metody recyklingu tworzyw zależy od rodzaju polimeru, stopnia zanieczyszczenia, jednorodności strumienia odpadu, barwy, degradacji materiału oraz wymagań dla produktu końcowego. Do recyklingu mechanicznego trafiają m.in. butelki PET, folie, odpady PE i PP, profile i rury PVC, elementy samochodowe czy wybrane odpady polistyrenowe.

Recykling mechaniczny jest podstawową i szeroko stosowaną metodą, lecz jego skuteczność zależy od jakości wsadu. Zanieczyszczenia, mieszaniny różnych tworzyw oraz degradacja materiału obniżają parametry recyklatu, dlatego tworzyw nie można przetwarzać mechanicznie bez końca. W celu poprawy właściwości stosuje się sortowanie, filtrację stopu, modyfikację dodatkami, compounding oraz kontrolę parametrów takich jak lepkość czy wskaźnik szybkości płynięcia.

Recykling chemiczny stanowi uzupełnienie recyklingu mechanicznego, szczególnie dla strumieni trudnych: zmieszanych, zanieczyszczonych, wielomateriałowych, kompozytowych lub takich, które utraciły właściwości odpowiednie do ponownego przetwórstwa mechanicznego. Przykładem jest recykling PET, w którym odpady mogą być przetwarzane do surowców służących do produkcji kolejnych materiałów, m.in. poliestrów lub żywic.

Znaczenie recyklingu

• ogranicza ilość odpadów kierowanych na składowiska lub do spalarni,
• zmniejsza zapotrzebowanie na surowce pierwotne,
• umożliwia wytwarzanie regranulatów i innych surowców wtórnych,
• wspiera zamykanie obiegu materiałów w przemyśle tworzyw sztucznych,
• może obniżać wpływ środowiskowy wyrobów, o ile cały proces zbiórki, sortowania i przetwarzania jest technicznie oraz ekonomicznie uzasadniony.