Tworzywa BASF chronią morskie wybrzeża
Za sprawą swoich dwuskładnikowych tworzyw koncern BASF chce chronić wybrzeża morskie przed erozją. Podczas niedawnego "Rynku Innowacji BASF" - największej tegorocznej imprezy organizowanej w Polsce przez spółkę - poinformowała ona, że realizowany przez nią program ma objąć także nasz kraj i wybrzeże Morza Bałtyckiego.
Zdaniem naukowców rosnący poziom mórz i oceanów sprawi, że w niedalekiej przyszłości efektywna ochrona wybrzeży przed erozją stanie się niezwykle pożądana. BASF od dawna przygotowuje się już do stworzenia tego typu rozwiązań. Pierwsze efekty tych starań są już gotowe.
Oto bowiem Elastogran, spółka zależna koncernu BASF, stworzyła nowy system elastomerów poliuretanowych o nazwie Elastocoast. Jest to dwuskładnikowe tworzywo, które w sposób trwały i elastyczny spaja falochrony zbudowane z tłuczonego kamienia. Dzięki temu wybudowane przy jego wykorzystaniu wały i falochrony absorbują energię wzburzonych mas wody.
To ważne osiągnięcie tym bardziej, że prognozy ogłoszone przez naukowców w lutym ubiegłego roku w czwartym Raporcie ONZ dotyczącym klimatu są niepokojące. Zakładają, że pod koniec obecnego stulecia poziom mórz i oceanów podniesie się o około 60 centymetrów. Tym samym więc proces podnoszenia się wód powodować będzie coraz większą erozję linii brzegowych.
W tej chwili konwencjonalne systemy umocnień brzegowych wykorzystują komory ze sztywnego betonu. Te zaś łatwo ulegają zniszczeniu przez fale, mróz oraz osiadanie gruntu. Systemy betonowych umocnień brzegowych mają zamkniętą powierzchnię, która powoduje zmianę kierunku przepływu fal, co z kolei prowadzi do pękania i rozrywania falochronów.
Nowym rozwiązaniem opracowany przez Elastogran jest system elastomerów poliuretanowych o nazwie Elastocoast. To dwuskładnikowe tworzywo sztuczne, produkowane na bazie poliuretanu, w sposób trwały, a jednocześnie elastyczny spaja warstwy skał i kamieni tworzące linię brzegową. Powiązane tylko w kilku punktach kamienie mogą absorbować energię wzburzonych mas wody. W wyniku odbicia tworzą się relatywnie niewielkie fale o mniejszej sile oddziaływania. Elastocoast zapobiega także przerywaniu się kamienistych powierzchni oraz gwarantują trwałość struktur falochronów.
Omawiane tworzywo sztuczne wyróżnia się dużą odpornością na działanie słonej wody i doskonałą przyczepnością do materiałów nieorganicznych takich jak kamienie. Elastocoast jest także wodoodporne, odporne na abrazje, proste w stosowaniu, odporne na ciepło i mróz oraz kompatybilne ze środowiskiem naturalnym. Co więcej jego otwarto - komórkowa struktura zachowuje ekologiczną przepuszczalność oraz stanowi odpowiednie środowisko dla życia zwierząt i wegetacji roślin.
- Elastocoast w 60 proc. składa się ze zmodyfikowanych surowców odnawialnych. Wykonane z niego falochrony są też przeciętnie o 20 proc. tańsze od typowych umocnień z betonu. Mogą one także mieć zmniejszoną grubość, co umożliwia spore oszczędności materiałowe. Korzyścią jest również możliwość wykorzystania tańszego i mniejszego gabarytowo materiału, jakim jest tłuczony kamień - tłumaczą przedstawiciele koncernu BASF.
Pierwsze pilotażowe projekty wykorzystujące system Elastocoast zostały wykonane w Niemczech na wybrzeżu Morza Północnego. Przykładem takiego projektu jest wyspa "Hamburger Hallig", położona na północ od miast Hüsem, gdzie na początku położono wykonaną z materiału Elastocoast nową warstwę o powierzchni 120 mkw. chroniącą przed erozją linię brzegową.
Inny przykładem jest wyspa "Sylt Elbow", położona w pobliżu miasta List, gdzie przy użyciu 5 ton materiału Elastocoast zabezpieczono 270 mkw. wybrzeża. Wymienione wyspy leżą w części archipelagu wysp Północnofryzyjskich, który jest szczególnie zagrożony erozją. Tworzenie w tym obszarze nowych falochronów chroni przed erozją otwartą strefę przyboju morza.
Pierwszy komercyjny projekt wykorzystania tworzywa Elastocoast został wdrożony na wyspie Gröde w Niemczech. Na obszarze 500 mkw. zbudowano tam nowy system falochronów wykonanych z kompozytów otwarto - komórkowych, zużywając do tego około 6,6 tony Elastocoastu. System ten został rozbudowywany w ubiegłym roku, a docelowo obejmie obszar 3 tys. mkw.
BASF wspiera także projekty pilotażowe w Holandii, gdzie prawie 60 proc. lądu jest położone kilka metrów poniżej poziomu morza. Z tego powodu Holandia jest krajem posiadającym ogromne doświadczenie w dziedzinie budownictwa wodnego i ochrony wybrzeża przed erozją.
Pomijając instalacje portowe, zapory i tamy chroniące przed przypływami oraz promenady ciągnące się wzdłuż linii brzegowej, w Holandii uwagę skupia się także na ochronie przed erozją brzegów śródlądowych kanałów żeglownych.
W przyszłości - jak przyznają przedstawiciele BASF - intensywna współpraca z władzami publicznymi Holandii i Stanów Zjednoczonych powinna być punktem wyjściowym dla globalnej kampanii marketingowej nowatorskiej technologii opartej na wykorzystaniu tworzywa Elastocoast.
W czerwcu tego roku podczas warszawskiego spotkania pod nazwą "Rynek Innowacji BASF" firma poinformowała, że prowadzone są już zaawansowane starania, aby Elastocoast znalazł się w niedalekiej przyszłości także na fragmentach wybrzeży polskiego Bałtyku.