Era opakowań z tworzyw

Prezentujemy interesujący tekst Łukasza Nowaka z Podkarpackiego Centrum Opakowań Lumex. Autor porusza m.in. problem przyszłości opakowań foliowych oraz nowych technologii, dzięki którym mogą powstawać opakowania bardziej przyjazne dla środowiska.

Opakowania foliowe i tworzywowe występują w naszym życiu na każdym kroku. Ich ciągle zwiększająca się popularność sprawia, iż przeniknęły w zasadzie w każdą sferę naszego życia. Według badań opinii publicznej 80 proc. populacji uważa, że opakowania z tworzyw sztucznych są niezbędne do zachowania dzisiejszego standardu życia. Prognozuje się, iż samo zużycie poliolefin przypadające na jedną osobę zwiększy się w Polsce z 24 kg w 2007r do 33 kg w 2010 r.

Paradoksalnie w czasach kiedy tyle mówi się o ochronie środowiska i próbach ograniczenia negatywnego wpływu opakowań foliowych i plastikowych szacuje się, iż udział wyrobów z tworzyw sztucznych na rynku krajowym będzie wzrastał do 2010 r. w tempie 5 proc. rocznie.

Najbardziej obiecująco zapowiada się rynek opakowań foliowych i wyrobów z tworzyw sztucznych przeznaczonych na potrzeby AGD i budownictwa. Ciekawie może być również na ciągle niszowym rynku opakowań polietylenowych biodegradowalnych. Z opakowaniami tego rodzaju wiąże się duże nadzieje.

Wszyscy użytkownicy opakowań z folii, do których zalicza się jednorazowe reklamówki i woreczki HDPE i LDPE, wiedzą jak praktyczne i wygodne mogą być tego rodzaju opakowania. Spotykane w zasadzie w każdym sklepie darmowe reklamówki są chętnie używane do pakowania zakupów. Na stoiskach z mięsem i wędlinami do pakowania używa się dobrze i szczelnie zabezpieczających żywność folii spożywczych.

Szkodliwość opakowań foliowych

Każdy kraj rozwijający swoją gospodarkę jest skazany na opakowania z tworzyw sztucznych. Pewnym jest także i to, że efektem tego są coraz większe pokłady zalegających śmieci pochodzących z porzuconych plastikowych opakowań - folii spożywczych, stretch, worków i reklamówek jednorazowych i wielorazowego użytku. To w jakiej ilości będą one zalegać zależy zarówno od polityki państwa, jak i od świadomości ekologicznej każdego człowieka.

Problemem zatem nie wydaje się ilość i popularność opakowań foliowych i plastikowych na rynku, ale zdolność i możliwość prowadzenia recyklingu. W Polsce ponad 80 proc. odpadów z tworzyw sztucznych pochodzących od konsumentów trafia na wysypiska. 8 proc. tego rodzaju śmieci jest spalane, a tylko 7 proc. przetwarzanych ponownie. Nic więc dziwnego, że ekolodzy biją na alarm. Przy tak silnej dominacji opakowań foliowych na wysypiska trafia tysiące ton wyrzuconych torebek, które nie przetworzone mogą zalegać tam nawet 400 lat. W samej Warszawie jej mieszkańcy zużywają dziennie około 1,8 mln torebek foliowych. Większość z nich trafia na wysypiska.

Krążące i ogólnie znane argumenty o szkodliwości opakowań plastikowych utwierdzają w przekonaniu o ich negatywnym wpływie na środowisko naturalne. Nieco rzadziej jednak wspomina się o tym, iż sam proces produkcyjny opakowań z polietylenu jest o wiele bardziej przyjazny środowisku niż produkcja uznawanych notabene za ekologiczne toreb papierowych.

Oto przykładowe argumenty przemawiające za ekologicznością opakowań z tworzyw sztucznych.

W przypadku transportu opakowań foliowych, dzięki ich mniejszej objętości, a tym samym mniejszej liczbie przewozów zmniejsza się emisja spalin do atmosfery. Zatrucie wody w przypadku produkcji toreb polietylenowych jest 50-krotnie mniejsze niż w przypadku produkcji toreb z papieru. Sam proces produkcji toreb foliowych wymaga 20 proc. mniejszego nakładu energii niż wyprodukowanie w tej samej ilości toreb papierowych.

Niewykluczone, że tendencje na rynku opakowań plastikowych w przyszłości będą wyznaczać wyroby z polietylenu całkowicie samorozkładającego się. Już teraz ten segment rynku opakowań zalicza się do najbardziej perspektywicznych i obiecujących. Jak też możliwe, że tworzywo które nie jest w stanie rozłożyć się nawet przez setki lat nagle będzie mogło to zrobić w krótkim, przewidzianym z góry okresie.

Efekt ten można wytłumaczyć stosunkowo łatwo. Technologia d2w (degradable to water), w której produkowane są opakowania tzw. oksybiodegradowalne opiera się na zasadzie, że rozkład produktu zaczyna się już w trakcie produkcji.

Oznacza to, iż podczas procesu technologicznego zmieniona zostaje chemiczna struktura tworzywa. W związku z powyższym wyprodukowane tą metodą opakowania z tworzyw sztucznych wystawione na działanie takich czynników jak ciepło, promienie słoneczne oraz czynniki mechaniczne ulegają przyspieszonej, rozpoczętej na etapie produkcji samodegradacji.

Proces rozkładu trwa tak długo na ile zostanie on "zaprogramowany" w trakcie produkcji i może wynieść od kilku tygodni do kilku lat. Niezależnie od czasu rozkładu tworzyw sztucznych produktami końcowymi biodegradacji są woda, dwutlenek węgla i niewielka ilość biomasy.

Istnieje jeszcze jedno zasadnicze pytanie, szczególnie ważne dla konsumentów, mianowicie czy aby inna technologia produkcji nie wpłynie na utratę cennych właściwości jakimi wyróżniają się opakowania z tworzy sztucznych?

Nic takiego jednak nie nastąpi. Potencjalny klient opakowań wyprodukowanych w technologii d2w nawet nie zauważy różnicy, gdyż opakowania te nie różnią się wizualnie od opakowań z tradycyjnego polietylenu, a przy tym zachowują takie same właściwości użytkowe. Różnicę odczuje natomiast środowisko naturalne, które nie będzie musiało się borykać setki lat z zalegającym polietylenem.

Europa już dawno wypowiedziała wojnę wyrobom polietylenowym. Niektóre państwa np. Irlandia wprowadziły niewielkie opłaty za reklamówki foliowe. Rząd francuski przyjął ustawę zakazującą wydawania plastikowych toreb w supermarketach.

Z drugiej jednak strony wyroby plastikowe pełnią niezastąpioną rolę opakowaniową, bezcenną w czasach, gdy o powodzeniu sprzedaży nierzadko decyduje ładne opakowanie, a nie jego zawartość. W XXI wieku nie jest więc całkowite wyeliminowanie wyrobów polietylenowych. Można natomiast szukać rozwiązań alternatywnych poprzez choćby stosowanie wspomnianej technologii d2w.

Łukasz Nowak
Podkarpackie Centrum Opakowań Lumex
http://www.lumex.pl/pl/firma/artykuly/Opakowania%20foliowe%20i%20plastikowe%20-%20%28nie%29z%B3e%20opakowania%20%7C%20Artyku%B3;269.html