Nowe trendy i technologie w opakowaniach dla kosmetyków
Prezentujemy tekst Joanny Prażanowskiej, która jest dyrektorem marketingu Fabryki Opakowań Kosmetycznych Pollena. W swoim artykule wskazuje na nowe trendy i technologie, które pojawiły się w ostatnim czasie w przemyśle opakowań dla kosmetyków.
22 proc. respondentów, według GfK Polonia, twierdzi że na wybór konkretnego produktu ma wpływ jego opakowanie. W przypadku kosmetyków, w zależności od grupy docelowej i segmentu, to kryterium może mieć dużo większą wagę. Dlatego decyzja, w jaki sposób zapakować produkt, jest taka trudna.
Mamy do wyboru bardzo różnorodne opakowania od butelek z tworzywa i szklanych, poprzez słoiki, tuby, opakowania cienkościenne i grubościenne do opakowań metalowych. A przecież opakowane, oprócz atrakcyjności wizualnej, musi spełnić jeszcze wiele innych wymagań. Te wymagania można podzielić na techniczne, marketingowe i biznesowe.
Podstawowa, a raczej pierwotna funkcja opakowania to ochrona zawartego w nim produktu. 16 proc. respondentów twierdzi (dane PMR Publications), że na wybór produktu kosmetycznego ma wpływ jego jakość, w związku z tym opakowanie musi zabezpieczyć trwałość jakości w długim okresie przydatności do użycia. Bezsprzecznie – opakowanie musi być szczelne, z „neutralnego” materiału, spełniać wymogi techniczne związane z przechowywaniem i dystrybucją produktu, a jednocześnie łatwo adaptować się w procesie napełniania.
Wymagania marketingowe
W przypadku marketingowych wymagań wobec produktu, najważniejszą funkcją jest jego identyfikacja, czyli wyróżnienie na półce. Mniej więcej połowa wprowadzanych na rynek kosmetyków sprzedawana jest w mass-marketach. Konsument w ciągu minuty mija około 300 produktów, opakowanie stanowi jedyną szansę na wyróżnienie tego jednego, konkretnego.
Ważna jest zatem kolorystyka, kształt, dekoracja, sposób rozmieszczenia informacji na opakowaniu. Wymogi prawne zobowiązują producentów do umieszczania na opakowaniu wielu informacji. Konsumenci oceniając różne cechy opakowania najwyżej notują czytelność i jasność tych informacji, zaraz potem funkcjonalność przechowywania, łatwość otwierania i używania.
8 proc. respondentów podaje również, że o decyzji zakupowej decyduje atrakcyjność opakowania, choć praktycznie rzecz biorąc wskaźnik atrakcyjności opakowania ma większe znaczenie. Konsumenci coraz częściej deklarują także, że bardzo ważne jest, aby produkt i jego opakowanie były proekologiczne.
Wymagania biznesowe
Opakowanie musi być dostępne w sposób ciągły, niezmienny, powtarzalny, najlepiej bez zmian warunków brzegowych. Musi mieć odpowiedni koszt, co oznacza zazwyczaj – jak najniższy. Opakowanie tanie, to opakowanie lekkie, zużywające mało surowca, produkowane w technologii oszczędnej i materiałooszczędnej.
Materiały stosowane do produkcji opakowań kosmetycznych to w 62 proc. tworzywo sztuczne, w 18 proc. papier i po 10 proc. metal i szkło. (dane: Packaging Gateway). Najczęściej używanym tworzywem do produkcji opakowań jest polipropylen – 23 proc., następnie polietylen wysokiej gęstości HDPE – 17 proc. i polietylen niskiej gęstości LDPE – 11 proc., czyli poliolefiny razem stanowią 62 proc. stosowanych tworzyw do produkcji opakowań.
Ceny polipropylenu rosną nieubłaganie z roku na rok. W przeciągu 17 lat wzrosły z 600 euro do ponad 1200 euro, a mimo tego popularność tego surowca w zastosowaniach kosmetycznych wciąż się zwiększa. Polipropylen może być przetwarzany w technologii wtrysku, rozdmuchu, jak i w technologii wtrysko-rozdmuchu. Jest uniwersalny.
Jego bierność chemiczna, czyli niewchodzenie w reakcję z wodą, alkoholami, tłuszczami i różnego rodzaju chemikaliami, powoduje również, że jest kompatybilny, może być stosowany do bardzo wielu formuł kosmetycznych. Zaletą polipropylenu jest również to, że może on być sztywny lub elastyczny w zależności od odmiany oraz jego wysoka odporność termiczna od – 35 st. C do 130 st. C. Istnieje możliwość napełniania opakowań polipropylenowych na gorąco w temperaturze ok. 90 st. C. Niska gęstość polipropylenu stanowi, że ma on niską wagę. Z kolei kopolimery dają bardzo wysoką przezroczystość. Dużą zaletą polipropylenu jest także mała ścieralność w porównaniu do innych surowców stosowanych do pakowania kosmetyków i bardzo wysoka trwałość.
Poza silną tendencją wzrostową zastosowań polipropylenowych opakowań, nowe nurty na tym rynku wyznaczają surowce biodegradowalne oraz opakowania z surowców z recyklingu. Niestety, szczególnie te drugie, są nadal trudne do pozyskiwania i sprawiają wiele problemów w procesie przetwarzania i walidacji. Równolegle powstają bardzo lekkie opakowania zużywające optymalnie jak najmniej materiału tradycyjnego. Stale poszukiwane są nowe technologie, które zapewnią jak najbardziej atrakcyjny wygląd, optymalizację kosztów opakowań oraz jak najmniejszą wagę opakowania.
Nurt BIO
Na świecie występują już pierwsze przypadki użycia surowców biodegradowalnych do produkcji opakowań kosmetycznych. Jednym ze sposobów jest pozyskiwanie komponentów na bazie kukurydzy PLA, innym – dodawanie modyfikatorów do tradycyjnych surowców, które powodują, że tradycyjne polimery ulegają szybszej degradacji, kolejnym – produkcja materiałów biodegradowalnych na bazie ropy naftowej.
Polikwas mlekowy PLA jest w pełni kompostowalny. Czas rozkładu takiego polimeru wynosi od jednego roku do pięciu lat. Surowiec ten powstaje w wyniku procesu fermentacji detrozy pobranej z kukurydzy, którą poddaje się obróbce bakterii. Bakterie wytwarzają właśnie kwas mlekowy, naturalny, który występuje w środowisku. Następnie kwas mlekowy jest poddawany kondensacji, oczyszczaniu i na sam koniec polimeryzacji. Producenci PLA deklarują, że cechy fizyczno-mechaniczne takiego polimeru są identyczne jak klasycznych polimerów. Opakowania z PLA są już szeroko stosowane w przemyśle spożywczym. Jak na razie jedyną firmą, która wykorzystała je do produktów kosmetycznych, jest Cargo Toronto. Amerykański producent opakowań TPC wyprodukował dla Cargo serię oprawek do pomadek ochronnych oraz kompaktowe opakowania na pudry prasowane.
W rzeczywistości surowce te są na tyle nowe i mają krótkie zastosowanie, że trudno ocenić w pełni ich oddziaływanie na środowisko. Doniesienia brytyjskiego dziennika The Guardian przestrzegają przed szkodliwością biotworzyw, które kompostowane bez odpowiedniego nadzoru mogą uwalniać szkodliwy dla zdrowia metan.
Kolejna tendencja to opakowania z surowców z recyklingu. Sytuacja tutaj jest dużo bardziej urozmaicona. Na rynku amerykańskim np. surowce poddawane recyklingowi to w 59 proc. PET, a w 39 proc. HDPE i tylko 2 proc. stanowią pozostałe surowce. 40 proc. trafia z powrotem do produkcji butelek, a pozostała część nie jest stosowana do produkcji opakowań. Natomiast oceniając jaka część stosowanego surowca pochodzi z recyklingu, to 27 proc. stanowi HDPE i 23 proc. PET, a tylko 5,5 proc. PP.
W Polsce PET recyklingowany trafia w 16 proc. z powrotem do opakowań spożywczych i butelek do napojów, a tylko w 5 proc. do innych opakowań sztywnych.
Obserwuje się coraz większe zainteresowanie firm kosmetycznych postkonsumpcyjnym polipropylenem. Niestety pozyskiwanie tego surowca dla zastosowań kosmetycznych napotyka ogromne bariery. I chociaż niemal każdy segreguje swoje odpady na plastik, papier i szkło, niestety, w plastiku mieszamy opakowania i butelki PET, opakowania z polietylenu i polipropylenu. Koszt dalszej selekcji w tym przypadku zaczyna rosnąć niewspółmiernie do potencjalnych korzyści. Istnieją również ograniczenia: kompatybilność takiego surowca jest w dalszym ciągu pod znakiem zapytania.
Optymalizacja kosztów wytwarzania
Kolejna tendencja to rozwijanie konstrukcji na bazie tradycyjnych surowców, tak aby były maksymalnie zoptymalizowane pod względem wagi. Przykładem jest wszystkim znane pudełko Nivea wykonane w technologii wtrysku. Konstrukcja jest niezmiernie lekka, ale zachowuje swoją sztywność, odpowiednio zachowuje się w procesie napełniania i jest bardzo funkcjonalna. Opakowań wtryskowych cienkościennych polipropylenowych typu Nivea jest na rynku obecnie bardzo wiele, cieszą się ogromną popularnością jako opakowania na kremy do twarzy i ciała w sektorze ekonomicznym, powstają w różnych pojemnościach i dla wielu znanych marek kosmetycznych.
Nowe technologie poszukiwane są i rozwijane po to, aby produkować opakowania ciekawe od strony wizualnej i funkcjonalne, a także po to, aby zoptymalizować koszty wytwarzania i zminimalizować zużyty surowiec. Taką technologią jest jednostopniowa dwuosiowa ISBM, czyli technologia wtrysku połączona z rozciąganiem i rozdmuchiwaniem. W tej technologii mamy możliwość przetwarzania zarówno PET, PP i PC. O tyle przewyższa ona inne, że z jednej strony mamy znakomitą jakość gwintu i znakomitą precyzję wtrysku, a drugiej - ogromną elastyczność kształtu i wykończenia powierzchni, jak przy rozdmuchu. Technologia ta jest dostępna dla polipropylenu zaledwie od kilku lat, w Polsce od 2006 r.
W 2007 r. pojawił się na rosyjskim rynku pierwszy słoik kosmetyczny z matowego polipropylenu wyprodukowany przez polskiego wytwórcę opakowań dla koncernu kosmetycznego Kalina. Opakowanie spotkało się z akceptacją rynku i pomogło osiągnąć oczekiwany wzrost sprzedaży. Przyszłość tej technologii leży w zastosowaniach do opakowań preparatów do pielęgnacji twarzy, ciała, włosów, produktów do kąpieli oraz wielu innych.
Kolorystyka i zdobienia
Mówiąc o opakowaniach i najnowszych trendach, nie sposób nie wspomnieć o kolorystyce i zdobieniach. Kierunki kolorystyczne lansowane przez wiodących producentów barwników, jak i świat mody, to fiolety, różne odcienie niebieskiego i szarości, w dalszym ciągu kolory metaliczne, ale już dużo bardziej spokojniejsze niż w ubiegłych latach. Rok 2008 był rokiem Chin i miało to również swoje odzwierciedlenie w modnej kolorystyce pełnej orientalnych odcieni i złota. Tolerancja społeczeństwa globalnego na kolory nietypowe bardzo rośnie. Przykładem jest to, że kolor czarny w opakowaniach kosmetycznych do tej pory zarezerwowany dla mężczyzn, pojawił się bardzo szeroko w opakowaniach kosmetyków dla kobiet.
Hitem w zdobieniu opakowań jest nanoszenie fotografii na opakowania. Podczas targów Interpack w Düsseldorfie w kwietniu ubiegłego roku jeden z wiodących producentów tub elastycznych zaprezentował nowe możliwości nadruku termotrasferowego w jakości zdjęcia na tubie. Możliwości wielokolorowych skomplikowanych projektów nadruków, spotykane dotychczas tylko przy produkcji etykiet, przeniesiono bezpośrednio na opakowanie. Eliminuje to dodatkową operację w procesie wytwarzania opakowania i podnosi jego estetykę.
Dla opakowań wytwarzanych w technologii wtrysku czy rozdmuchu popularnym i wciąż rozwijającym się trendem jest dekoracja typu Shrink Sleeve. Potocznie tzw. „sleeve” jest to etykieta termokurczliwa w postaci rękawa. Największym atutem tego typu dekoracji jest brak ograniczeń kształtu oraz możliwość drukowania na całej powierzchni opakowania. Nadruki te są bardzo odporne na działania mechaniczne, ponieważ nanoszone są od strony wewnętrznej folii i nie mają kontaktu z otoczeniem. Projekt graficzny na etykiecie termokurczliwej typu sleeve daje możliwość przedstawienia bardzo złożonych obrazów, jak w przypadku poligrafii. Ten rodzaj etykiety ma zastosowanie w segmencie opakowań ekonomicznych, jego popularność została zapożyczona z branży spożywczej.
W innym kierunku ewoluują technologie zdobienia w przypadku marek selektywnych. Oprócz klasycznego nadruku sito UV, który gwarantuje najwyższą jakość i trwałość spośród wszystkich technologii zdobienia, rozwijają się technologie, których efektem jest uzyskanie połyskliwości. Powszechne w krajach wysoko rozwiniętych stało się stosowanie lakierowania, w tym lakierowania UV, czyli przy użyciu lakierów utwardzanych promieniowaniem UV. Ta nowa w naszym kraju technologia charakteryzuje się wysoką odpornością na czynniki zewnętrzne – mechaniczne i chemiczne.
Dostępne są lakiery „wieloodcieniowe” dające efekt analogiczny do barwników interferencyjnych czy też folii holograficznych. Przewagą lakieru jest łatwiejsza aplikacja bez względu na kształt zdobionej powierzchni. Natomiast folia holograficzna mieniąca się interferencyjnie daje efekt metalicznej wielopołyskliwości. Oczywiście dla produktów z półki ekonomicznej dostępne są tańsze, tradycyjne etykiety samoprzylepne o kolorystyce również interferencyjnej i metalicznej, które szerokie zastosowanie znalazły w opakowaniach do kosmetyków pielęgnacyjnych do ciała i włosów, przede wszystkim butelek i tub.
Nie sposób omówić w jednej publikacji wszystkich trendów, ale należy podkreślić rosnącą popularność opakowań z systemami dozującymi. Coraz nowsze rozwiązania są proponowane przez wiodące koncerny opakowaniowe, a ich zastosowanie rozszerza się wraz z powstawaniem nowych formuł kosmetyków do pielęgnacji ciała, czy do makijażu. Są to opakowania wieloelementowe, nowatorskie w zakresie funkcjonalności, jak i konstrukcji, zatem kosztowne. Trudno powiedzieć, biorąc pod uwagę rosnącą presję na obniżanie kosztów w branży kosmetycznej, czy ten trend się utrzyma. Obserwując dużo dojrzalszy rynek amerykański, charakteryzujący się prostotą i ergonomią opakowań, można wyciągnąć wniosek, że innowacje w opakowaniach będą raczej służyć optymalizacji procesu produkcji i dystrybucji, niż rozwijać coraz to nowe ich formy.
Firma jest czołowym polskim producentem opakowań z tworzyw sztucznych dla branży kosmetycznej, spożywczej oraz chemii gospodarczej. Specjalizuje się w budowie form, produkcji w technologii wtrysku, rozdmuchu i wtrysko-rozdmuchu, przez zdobienia, aż do produktu finalnego. Najpopularniejszym opakowaniem Polleny jest polipropylenowy pojemnik do kremu Nivea, wytwarzany już od 40 lat.