Lakierowanie tworzyw sztucznych

Lakierowanie przedmiotów z tworzyw sztucznych jest zawsze dużym wyzwaniem. Warunkiem otrzymania powierzchni o wysokiej jakości jest odpowiednio dobrany do materiału proces czyszczenia i wstępna obróbka elementów. Problemy pojawiające się przy lakierowaniu elementów motoryzacyjnych wykonanych z tworzyw sztucznych są zawsze znaczące, niemniej jednak można sobie z nimi poradzić.

Tworzywa sztuczne produkowane mogą być we wszystkich kolorach i z matową lub błyszczącą powierzchnią. Mimo to często konieczne jest ich lakierowanie. Z jednej strony za lakierowaniem tworzyw sztucznych przemawiają względy estetyczne, takie jak choćby nadanie im indywidualnego odcienia pasującego do lakieru karoserii, uzyskanie większego połysku koloru po lakierowaniu lub też usunięcie wad produkcyjnych.

Z drugiej strony tworzywa sztuczne powinny być chronione zwłaszcza wtedy, gdy są codziennie narażane na działanie czynników atmosferycznych, które mogą być dla nich szkodliwe.

Jeśli mamy do czynienia z polakierowaną i starą częścią, to bezwzględnie trzeba sprawdzić, czy jest ona uszkodzona, czy lakier dobrze trzyma się we wszystkich miejscach, czy występują rysy i czy powłoka lakieru odporna jest na rozpuszczalniki?

Tworzywa sztuczne tak jak inne surowce podlegają procesowi starzenia i rozkładu, wywołanego wilgocią i promieniowaniem UV.

Podczas gdy lakierowanie tworzyw sztucznych w przemyśle motoryzacyjnym i u dostawców części kształtuje się przejrzyście i praktycznie bezproblemowo - przeważnie chodzi o dużą ilość jednakowych części z tego samego tworzywa - o tyle indywidualne radzenie sobie z procesem lakierowania napotyka na kilka dość ważnych problemów.

Oto bowiem, każdy kto podejmuje się tego wyzwania nie ma do czynienia z tego samego rodzaju materiałami - rodzajami tworzywa, ich konstrukcją i funkcją. Także warunki i możliwości jego warsztatu mogą się zmieniać. Dodatkowo elementy nowe lub naprawiane części składowane są w różnych warunkach.

Właściwa identyfikacja rodzaju tworzywa sztucznego znacznie ułatwia dopasowanie odpowiedniego, właściwego dla danego materiału systemu lakierowania. Może się jednak zdarzyć, że określone części nie są ze względów funkcjonalnych dopuszczone do lakierowania. Wtedy też tego typu ograniczeń należy ściśle przestrzegać.

Tak jest choćby w przypadku tworzywowych kasków używanych przez motocyklistów. Wiele z nich ma w swoim składzie poliwęglan (PC), czyli tworzywo odporne na uderzenia, które może być lakierowane odpowiednio dobranym materiałem.

Jednakże poliwęglan jest wrażliwy na działanie rozpuszczalników. Nieodpowiednie środki do czyszczenia i niewłaściwe materiały do lakierowania mogą mieć szkodliwe działanie na poliwęglany i prowadzić do powstawania rys w tworzywie. W ten sposób kask może stracić swoje właściwości ochronne i pękać podczas wypadku. Warto więc pamiętać o podstawowych ostrzeżeniach przed przystąpieniem do operacji lakierowania. W przeciwnym bowiem razie może dojść do wielu kosztownych, a w efekcie niebezpiecznych pomyłek.

Przed przystąpieniem do lakierowania należy zapoznać się też z kilkoma ważnymi, podstawowymi zasadami i dokonać oceny części z tworzywa. Warto w tym celu wiedzieć, jak jest ono składowane oraz czy mamy do czynienia ze starymi czy może nowymi częściami oraz czy ta konkretna część, która przyszło nam się zająć jest już uprzednio polakierowana, zagruntowana czy może surowa?

Wszelkie ewentualne uszkodzenia muszą zostać usunięte przed dalszą obróbką, pod warunkiem jednak, że koszty naprawy nie przewyższą ceny nowej części. Dopiero po tej wstępnej ocenie można przejść do zasadniczych etapów pracy: czyszczenia, szlifowania i ponownego lakierowania.

Jeśli chodzi o samą naprawę uszkodzonych części z tworzyw sztucznych, to dla większości plastików istnieje specjalny program renowacji, dopuszczony do stosowania przez producentów. Małe zadrapania można usunąć w szybki i prosty sposób przy pomocy drobnej szpachli. W przypadku tworzyw termoplastycznych sprawdza się natomiast metoda zgrzewania, która jednakże wymaga dokładnego przeszkolenia i wdrożenia. Niemniej jednak warto po nią sięgać.

Znaczne problemy pojawiają się, gdy mamy do czynienia z nielakierowaną i dodatkowo starą częścią. Są to bowiem najbardziej krytyczne podłoża, ponieważ przeszłość takich części nie jest znana w momencie, gdy przystępujemy do lakierowania.

Dlatego warto spróbować dowiedzieć się kilku szczegółów związanych z tym, co wydarzyło się od czasu wyposażenia pojazdu w dane tworzywo, a także czy pojazd był konserwowany, a jeśli tak, to w jaki sposób? Dobrze jest uzyskać odpowiedź także na pytanie o to, czy dane tworzywo wchłonęło wosk lub silikony ze środków konserwujących lub polerujących i czy środki te można w jakikolwiek sposób usunąć?

Niestety są to wszystko pytania, na które nie zawsze udzielić można wyczerpującej odpowiedzi. Dlatego nawet po gruntownym przygotowaniu i wyczyszczeniu nielakierowanej i starej części, może dojść już po dokonanym przez nas lakierowaniu do problemów z przyczepnością.

Ponieważ ryzyko związane ze starymi częściami z tworzyw sztucznych leży w ich nieznanym życiorysie, dlatego też przy lakierowaniu nie można pozwolić sobie na utratę precyzji i idealnej dokładności. Wszelkie błędy tego typu odbiją się na efekcie naszej pracy.

Na tym jednak nie koniec problemów, z którymi spotykamy się podczas lakierowania samochodowych części wykonanych z tworzyw sztucznych.

Omówiono sytuację, w której mamy do czynienia z nielakierowaną i starą częścią. Co jednak, gdy trzeba się zmierzyć z z tak samo nielakierowaną, ale jeszcze nową częścią?

Najważniejsza zasada obowiązująca w takim przypadku polega na tym, że podłoże musi być pozbawione środków antyadhezyjnych. Dlatego też część przed przystąpieniem do właściwej pracy musi być bardzo gruntownie wyczyszczona,

W przypadku polakierowanej nowej części, po prawidłowym rozpoznaniu powłoki lakieru, jego ewentualne lakierowanie nie stanowi już problemu. Po przeszlifowaniu i dokładnym oczyszczeniu można bezpośrednio aplikować lakier nawierzchniowy i bezbarwny. Jednak trzeba przestrzegać zasady mówiącej, że lakiery bezbarwne, zależnie od stopnia sprężystości tworzywa, powinny zostać uelastycznione poprzez dodanie właściwego dodatku.

Ostatnim przypadkiem, którym warto się zająć jest ten, w którym problem dotyczy zagruntowania nowej część. W takich sytuacjach stosowane są różnego rodzaju grunty, których skład i zachowanie się podczas dalszej obróbki nie zawsze są znane.

Zaleca się więc przeprowadzenie ich wstępnej kontroli. Pomocne okazać się tu mogą wskazówki producenta. Jeżeli jako gruntu użyto nieznanych produktów i nie została dołączona ulotka informacyjna, wówczas nie można zagwarantować dotrzymania określonych kryteriów, jak np. przyczepności do tworzywa, możliwości aplikacji podkładów wypełniających, lakierów nawierzchniowych, walorów optycznych powłoki, np. powstawania zacieków, podnoszenia się powłok, elastyczności powłok, rozpuszczania podczas czyszczenia. W takim przypadku należy zatem przestrzegać zaleceń producenta dotyczących lakierowania.