Najbardziej rozwojowe tendencje na rynku tworzyw sztucznych
Produkcja tworzyw biodegradowalnych, nanokompozytów, polimerów przewodzących, termoplastów elastomerowych oraz poliamidów należy w tej chwili do najbardziej rozwojowych trendów na globalnym rynku tworzyw sztucznych. Przed wykorzystaniem i modyfikacją materiałów syntetycznych jest duża przyszłość.
Polimery biodegradowalne znajdują swoje zastosowanie przede wszystkim w produkcji opakowań, głównie opakowań dla żywności. W ubiegłym roku zużyto do tego rodzaju produkcji ok. 31 tys. ton biotworzyw.
Aktualnie światowy rynek dla polimerów biodegradowalnych przekroczył wedle różnego rodzaju szacunków poziom 93 tys. ton rocznie. Niestety szacunki wielu agencji różnią się od siebie, więc warto zawsze mówić o danych orientacyjnych, a nie ściśle dokładnych. W ciągu ostatnich lat światowy rynek biotworzyw notował tempo wzrostu ok. 12,6 proc.
Ocenia się, że w Europie Zachodniej zużywa się ok. 35 tys. ton polimerów biodegradowalnych, natomiast w Ameryce Północnej 30 tys. tys. ton. Największych przyrostów zapotrzebowania możemy się jednak spodziewać w Europie Centralnej i Wschodniej. Będzie to blisko 25 proc. w skali roku. To dużo, ale obecnie w tej części naszego kontynentu zapotrzebowanie na biopolimery wciąż jest niewielki i osiąga poziom ok 1-2 tys. ton rocznie.
W grupie omawianych polimerów na pierwszym miejscu zdecydowanie plasuje się PLA (polilaktyd), który obecnie stanowi niemal połowę całego rynku, zaś jego zużycie w 2011 r. powinno przekroczyć poziom 50 tys. ton.
Kolejny bardzo widoczny trend na globalnym rynku tworzyw sztucznych to produkcja nanokompozytów. Światowa wartość rynku nanokompozytów polimerowych w 2008 r. osiągnęła poziom 210 mld dol. Od tego czasu roczny wzrost miał się odbywać w tempie ok. 18,4 proc.
Specyficzną grupą materiałów polimerowych są też polimery przewodzące. Postępy w rozwoju zapotrzebowania na nie można zapewne powiązać z ekspansją przemysłu elektronicznego. Wartość rynku polimerów przewodzących ocenia się na blisko 1 mld dolarów, przy czym rynek ten stale wzrasta. Polimery przewodzące znajdują zastosowanie w diodach elektrolumimescencyjnych (fotodiody), tranzystorach polowych, ogniwach fotowoltaicznych, kolorowych organicznych wyświetlaczach elektroluminescencyjnych (OLED) do telefonów komórkowych, komputerów przenośnych, odtwarzaczy multimedialnych, w laserach organicznych, sensorach oraz foliach pochłaniających promieniowanie radarowe i podczerwone. Te ostatnie posiadają właściwości o znaczeniu militarnym, np. w samolotach niewidzialnych przez radary czy w tkaninach maskujących żołnierzy przed noktowizorami.
Polimery przewodzące umożliwiają już otrzymanie układów elektronicznych działających szybciej niż obecne i zużywających znacznie mniej energii. Dzięki nim możliwa ma być m.in. budowa tanich przenośnych palmtopów, świecących folii, dużych bilboardów z ruchomymi reklamami, płaskich zwijalnych telewizorów - ekrany takich telewizorów z łatwością można będzie zawieszać na ścianie, a po użyciu bezpiecznie zwinąć w rolkę.
Jeśli chodzi o kolejną grupę szybko rozwijających się produktów, to są nimi termoplasty elastomerowe. Światowy rynek tego typu materiałów to 2,2 mln ton jeśli chodzi o skalę zapotrzebowania i ponad 100 mld dolarów w ujęciu pieniężnym. Na Amerykę Północną przypada 40% zapotrzebowania globalnego, na kraje Europy – 30 proc., na odbiorców z rejonów Azji i Pacyfiku też 30 proc.
Termoplasty olefinowe (TPO), wykazujące szereg korzystnych właściwości, są coraz chętniej wykorzystywane w wielu zastosowaniach. Szacowane roczne wzrosty zapotrzebowania na tę grupę polimerów przekraczają 4 proc. choć w przemyśle samochodowym jest to nawet 10 proc.
Globalne zapotrzebowanie na kopoliestry elastomerowe w ubiegłym roku szacowano na mniej więcej 7,8%. Głównie spowodowane to było ich wykorzystaniem w produkcji folii i płyt. Według przewidywań analityków z Frost & Sullivan wartość światowego rynku wzmocnionych tworzyw termoutwardzalnych wzrośnie do ponad 1,41 mld euro w 2011 r. Dla porównania w 2004 r. wynosiła ona 1,15 mld euro. Głównymi kierunkami ich wykorzystania będą przemysł motoryzacyjny, lotniczy oraz kosmonautyka i energetyka.
Poliamidy obejmujące typy polimeryzacyjne PA6, PA11 i PA12 oraz kondensacyjne PA66, PA6/10 i PA4/6 stanowią prawie 90 proc. polimerów konstrukcyjnych. Struktura wykorzystania materiałów polimerowych w Europie jest ustabilizowana. Obserwuje się natomiast zastępowanie niektórych materiałów polimerowych innymi. Przykładami takimi może być np. rosnąca pozycja polipropylenu kosztem zużycia polistyrenu w produkcji opakowań, zastępowanie w niektórych zastosowaniach PVC innymi polimerami - chodzi tu głównie o produkcję opakowań i zabawek.